1397 1 2 0 0

Studying Microbial quality of dental unit water in Ilam town with Heterotrophic plate count method بررسی کیفیت میکروبی آب یونیت‌های دندانپزشکی شهر ایلام از نقطه نظر شمارش بشقابی هتروتروف‌ها 2 1 زمینه و هدف: آنچه به عنوان منابع آلودگی آب یونیت های دندانپزشکی مطرح شده است در پی بروز عفونت های وخیم در بین افراد دچار ضعف سیستم ایمنی اهمیت بیشتری یافته است. لذا با توجه به اهمیت موضوع ،  این مطالعه با هدف اندازه گیری HPC به منظور حصول اطمینان از سلامت آب در یونیت های دندان پزشکی شهر ایلام  انجام می گیرد. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی ، تعداد 20 یونیت دندانپزشکی سالم مطب های بخش دولتی و خصوصی شهرستان ایلام جهت بررسی میزان آلودگی باکتریولوژیکی(HPC) سیستم های آبی انتخاب می شوند. نمونه آبی از چهار قسمت 1- پوار آب و هوا 2- توربین 3- آب آشامیدنی یونیت 4- آب شیر ورودی به واحد برداشت می شوند. سپس داده ها با نرم افزار آماری SPSS و EXCEL تجزیه و تحلیل می شوند. یافته‌ها: از بین 180 نمونه  میانگین و انحراف معیار به ترتیب برابر با 50/265 و 50/372 (  cfu / ml) می باشد. 10/66% نمونه ها از لحاظ شمارش HPC با استاندارد ADA ( cfu/ml 200) همخوانی دارند . در تحلیل آنوا بین میانگین ها اختلاف معنی داری مشاهده نمی گردد.( 0.058=  P).همچنین در سطح اطمینان  95درصد بین نمونه های برداشت شده،  آلودگی آب توربین بیشتر از آلودگی آب پوار و آب آشامیدنی یونیت بود و از لحاظ آماری معنی دار است ( ). نتیجه گیری: آگاهی دادن به دندانپزشکان در مورد احتمال آلودگی آب یونیت و خطرات احتمالی آن و ضرورت به کار گیری توصیه های  ADA، نظیر گذاشتن فیلتر ، استفاده از مواد ضدعفونی کننده در لوله های آب یونیت در دوره های منظم و متناوب، انجام عمل فلاشینگ در ابتدای کار روزانه به مدت 3-2 دقیقه و در فواصل بین بیماران به مدت 30-20 ثانیه جهت کاهش میزان آلودگی می تواند مفید واقع گردد. 2 Field and Purpose: what is posed as sources of contamination of dental unit water has become more important because of the incidence of serious infections among people with weakened immune systems. Therefore, regarding the importance of this matter, this study is aimed at measuring HPC in order to ensure healthy water in dental units in Ilam town. Analysis method: in this descriptive study, 20 healthy dental units of public and private offices in Ilam town were chosen in order to study amount of bacterial contamination (HPC) of water systems. The water sample is taken from four parts. 1. Climate exposed 2-Tourbin 3- Unit drinking water 4-Water inlet valve.  Then data are analyzed with statistical SPSS and Excel software. Findings: among 180 samples mean and standard deviation are 26.50 and 372.50(cfu /ml) respectively. 66.1% of samples are consistent with ADA (200 Cfu /ml) in terms of counting HPC. In ANOVA analysis there is no significant difference among means (p=0.058). Also in significant level of 95% among taken samples, contamination of water in turbine was more than contamination of  exposed water  and unit drinking water and this contamination is statistically significant (p<0/05). Conclusion: informing dentists about probability of contamination of unit water and its probable dangers and necessity of using ADA advices like putting filter, using antiseptic materials in water pipes of units in regulate and alternative pseudo and flashing. 0 0 2015/01/21 1393/11/1 2015/02/21 1393/12/2 نسیم نیکزاد nasim nikzad ایران Planfile720825@gmail.com حشمت اله نورمرادی Heshmatolah Nourmoradi گروه آموزشی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران ilam_nourmoradi@yahoo.com Microbial Quality Dental unit Flashing Ilam کیفیت میکروبی یونیت دندانپزشکی فلاشینگ ایلام. ##همتی .یحیی .باکتری های بیماریزا در انسان .سال 1370 .##مهدی پور م ، قائم مقامی احمد ، گودرزی.ج:بررسی میزان آلودگی باکتری های گرم منفی شایع در منابع آب یونیت های دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی در سال 1377،مجله دانشکده دندانپزشکی علوم پزشکی شهید بهشتی ،1382 :21: 109-103 .##Whitehouse RL ,Peters E , Lizotte J,  Lige C Influence of biofilms on microbial contamination in dental unit water J Dent 1991 Oct ;19 (5) :290 -5##Walker JT – Bradshaw DJ – Bennett AM – Fulford MR – Martin MV – Marsh PD Microbial biofilm formation and contamination of dental – unit water systems in general dental practice . Appl Environ Microbial 2000 Aug ;66(8):3363-7##Barbeau J , Tanguay R , Faucher E  Multiparametric analysis of water line contamination in dental units . Appl environ Microbial 1996 Nov ; 62(11) :3954-9##Meiller TF, Depaola LG , Kelley JI , Baqui AA ,Turng BF , Falker WA  Dental unit waterlines : biofilms , disinfection and recurrence .       J Am Dent Assoc 1999 Jan ; 130(1) :65-72##Williams HN , Johnson A , Kelley JI , Baer ML , King TS , Mitchell B, Hasler JF  Bacterial contamination of the water supply in newly installed dental unit . Quintessence Int 1995 May ; 26(5) :331-7##Szymanska J,wdowiak L, pua2 E, stojek NM.Microbial quality of water indental unit reservoir. Ann Agric Environ med 2004 ; 11:355-358.##Grayson W,marshall gr, wirthlin MR,Formation and decontamination of biofilm indental unit waterlines.J periodontal No2003,1505-1609.##WalkerRj,MillerCH,palinkCJ,An investigation of the microbial contamination of dental unit air and water lines Int Dent J 2004;4:438-444.##Millis SE. the dental unit water line contravery. JADA ,vol 131,October 2000,  1427-1440.##Pederson BA ,mark E , Ston Ms , Ragian Jr. water Liner biofilm and the dental treatment facility General Dental 2002;50,190-195.##Dayoub MB, RuslikoDJ,GrossA.A  method of decontamination of ultrasonic and handpieeces .Non 2003 , 1505-1697.##InsociakyL.Importance of dental units in the mechanical transfer of oral bacterial .J Dent Res 1962 .##Gross A , Friedmann .A .a method of decont tamination of ultra sonic scaling high speed handpieces .J dent 1978 .##World Health Organization. (2002). Guidelines for recreational - water environment swimmingpools space and similar recreational - water environment, Final draft for consultation WHO, Geneva.##American Water Works Association. (1999). Waterborne pathogens, AWWA manual M 48, USA.##قنادی، م. (1383).معیارها و رهنمود های تحلیل کیفیت میکروبی آب آشامیدنی.م.آب و محیط زیست،شماره 49-48.##World Health Organization. (1997). Guidelines for drinking water quality surveillance and control of community supplies, 2nd Ed., Vol 3, WHO, Geneva.##راهنمای بهداشت محیط مطب . الزامات، دستورالعمل ها و  رهنمودهای تخصصی مرکز سلامت محیط و کار. پژوهشکده محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی تهران تابستان 1391.##21.Schulze- robbecke R .; Feldman C ; Fischeder R  Dental unit : an enviromental study of source of potentially pathogenic mycrobacteria Tuber Lung Dis 1995 Aug ; 76(4): 318-23  ##22. Karpay RI ,Plamondon TJ , Mills SE , Dove SB Combining periodic and continuous sodium hypochlorite treatment to control biofilms in dental unit water systems .J Am Dent Assoc 1999 Jul ; 130(7) : 957 – 65.## 23.Exner.m.tuschewitzki .g.j. Scaning electron microscopy of contaminated surface of water leading plastic tube .##24.clarck A. (1974)bacterial  colonization of dental units and nasal flora of dental personal proc . R. soc .med.67,1269-1270##25. Affairs . J Am Dent Assoc 1999 Nov ;130(11) :1653 – 64 Dental unit waterlines : approaching the year 2000. ADA Council on Scientific J Am Dent Assoc 1999Nov ;130(11) : 1653-64 .##26.Parsai A, jazayei F , etal . infection control in dentistry,[Persian], 1st ed 22. (2011).##27. Mikker CH,palenik Ch . . ]infection control and management of hazardous materials for the dental team.2 nd ed. Philadelphia: Mosby ,:190-204(1998).##28.James D,keni A ,Carios A.Reducing bacterial in dental unit water llines .j contemp dent pract, 3:1-8 ,( 2002).##29.shearer BG. Biotilm and the dental looice.j AM dent Assoc,127 (2):181-9(1996 Feb).##30. Cobb Cm ,Martel CR. Et al . How does time – dependent dental unit water line flush ikng affect plank tonice bacteria levels . j dent Educ, 66(4) : 549-55.( 2002 Apr). ##31.Smith JM.A microbial infection of dental units water system .J Infec 2002;36:117-122.##32. بیگم طاهری ج- عمومی ک :بررسی میزان آلودگی باکتریایی آب یونیت های دانشکده دندانپزشکی دانشگاه پزشکی شهید بهشتی در سال 1379.##33. Sacchetti R,Baldissarri A, DelucaG , Lucca P, stampis , Zanetti F: Microbial contamination indental unit water lines : Ann Aric Enviton Med 2006,13,275-279.##34.Mg.mcengart ,clarkA. Colonization of dental units by water bacteria .Br dent J 1973:140-143 .##35.Teiweria RM. Water quality of west brabantsedental unit and the effect flushing , 1:Ned Tijdschr Tandheelkd 2002;109:307-11.##36.Murry MV,a microbial contamination in dental water lines .JDent assoc 1957;29:679-84.##37.Shorman HA , nabaa LA,coulter WA, pankh hurst clp, lychee. Management of dental unitwater lines.dental update-tuly/Aug 2002;29:292-298.##38.Szymans KJ: control methods of the microbial water quality in dental water lines. Ann Agric Environ med 2003; 10:1-4.##39. Gugelmin MGM, Lima CDT, Lima SNM.Microbial contamination indental unit water lines.Braz Dent J 2003 ; 14(1):55-57.##40. قاسم پور ، تباری نژاد مخمدرضا ، حاجی احمدی محمود ، شکی حبیبه : بررسی میکروبیولوژی آب یونیت و طب ها و دانشکده دندانپزشکی بابل، مجله دانشکده مشهد 1382 : 97: 29 – 104##41.Williams JF ,Molinari JA ,Andrew N .microbial contamination of dental unit water lines :orgination and characteristic .Compend countin Educ 1996;17:538-40,542.##42. Raronchel MC. Characterization of cell lysis pesodomona.  Appenviron microbial 1998;64:4 904-110.##43. Bar beaw J.multipar metric analysis of waterline contamination in dental units . Appl Enviton microbial 1996;62:395-59.##44. L.C Abel.Evalouation of bacterial infection in dental unit waterlines and handpieces .J Dent 1970;135-142.##45.Bartram J, Cotruvo J, Exner M, Fricker C, Glasmacher A. Heterotrophic plate countsand drinking-water safety: the significance of HPC for water quality and the human health. 1st ed. London: NSF, WHO, IWA Publishing; 2003.##46.WHO. Guidelines for drinking-water quality. 3rd ed. Geneva: World Health Organization; 2008##47.Lu W, Zhang XJ. Factors affecting bacterialgrowth in drinking water distribution system. Biomed Environ Sci 2005; 18(2): 137-140.## ##48. WHO, 2003. "Heterotrophic plate counts and drinking-water safety: the significance of HPCs for water quality and human health". Eds Bartram J, Cotruvo J, Exner M, Fricker C, Glasmacher A. World Health Organization,Geneva, IWA Publishing. ##

بررسی آگاهی از نحوه کار ام آر آی بر اضطراب و استرس ناشی از آن در مراجعه کنندگان به مرکز ام آر آی بیمارستان طالقانی شهر ایلام در سال 2 1 اضطراب می تواند یکی از اصلی ترین عوامل مختل شدن اسکن MRI باشد به همین منظور تعیین میزان دقیق و عوامل مرتبط با آن در بیماران مراجعه کننده به این مراکز می تواند در بدست آوردن یک اسکن و تصویر خوب کمک کننده باشد که از  اتلاف منابع مالی جلوگیری شود. با توجه به اهمیت موضوع و کم بودن مطالعات صورت گرفته در این زمینه این مطالعه با هدف بررسی سطوح اضطراب و عوامل مرتبط با آن در بیماران مراجعه کننده به مرکز  تصویر برداری رزونانس مغناطیسی طالقانی شهر ایلام صورت پذیرفت. این یک مطالعه توصیفی- مقطعی است. 100 نفر از بیمارانی که جهت انجام اسکنMRI  به مرکز ام آر آی طالقانی شهر ایلام در سال 1395 مراجعه کرده بودند، به روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری داده شامل پرسشنامه استاندارد اضطراب بک و فرم اطلاعات دموگرافیکی بود در پایان اطلاعات ثبت شده وارد نرم افزار spss نسخه 16 گردید، و با استفاده از از آمار توصیفی (شاخص مرکزی و پراکندگی) و در قسمت آمار تحلیلی از آزمون های ناپارامتریک و ch-square  مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. میانگین سنی بیماران مراجعه کننده به مرکز MRI طالقانی شهر ایلام 2/1 ±  5/40  بود. 44% آنها اضطراب داشتند. 24% در گروه اضطراب خفیف،12% اضطراب متوسط و 8% درصد دارای اضطراب شدید بودند. بین تصورات بیماران در مورد خطرات MRI و میزان اضطراب در آنها ارتباط معنی داری بدست آمد(047/.p=). اما بین متغیر های سن، تاهل، سطح تحصیلات، میزان آگاهی افراد از نحوه کار ام آر آی، علت مراجعه و سابقه استفاده از ام آر آی با میزان اضطراب ارتباط معنی داری بدست نیامد. بنظر می آید بین تصورات بیماران در مورد خطرات MRI و میزان اضطراب در آنها ارتباط معنی داری وجود دارد لذا پرسنل درمانی در این بخش ها با آموزش و توضیحاتی از مراحل انجام کار به بیماران می توانند نقش بسزایی در کاهش اضطراب بیماران داشته باشند. 0 0 2015/01/212015/03/27 1394/1/7 2015/02/212015/07/4 1394/4/13 ستار کیخاونی Sattar Kikhavani مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران skaikhavani@yahoo.com ام آر آی اضطراب استرس 1- Tesla(unit)[Online]available:from:URL:http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tesla_%28unit%29&oldid=19520749##2- Ferrer RL.Predictors of short-term and long- term training in level of anxiety in patient with cardiac surgery.Family Medicine 2002;34:455-461##3- Alan R, personality psychology. Translation Jamalifar S. Publishing Institute Besat.2004.300##4- Spielberger CD.Theory and research on anxiety .In spielberger CD ; Edwards CD:Lushene RF:Manbal for the state trait anxiety inventory(STAI): Form consulting psycholosists press california usA, 4-6:1983##5- cortner s.self efficacy and activity level following cardiac surgery. Journal of Adjuvant Nursing 1999;10:1139-45##6- Dault L.Helping your patient through cardiac catheterication.Nursing.1999;2:55-59##7- Dessner s.A Work cable solution to test reviw.Nurse Education 2000;6:12-13##8- Ferrer RL.predictors of short-term and long-term training in level of anxiety in patient with cardiac surgery.family Medicine 2002;34:455-61##9- koshan m,vagheis.psyehiatric mental health nursing.7thed.tehran:andisheh rafie2005:102,126,151##10- Farchione T, MacMillan SN, Rosenberg DR. Anxiety disorders in childhood and adolescence: basic mechanisms and therapeutic interventions. In: Soares JC, Gershon S, editors. Handbook of Medical Psychiatry. 20th ed. New York: Marcel Dekker Inc.; 2003. p. 248–81. ##11- Barlow DH. Unraveling the mysteries of anxiety and its disorders from the perspective of emotion theory. Am Psychol 2000;55(11):1247–63.##12- H. Nematian Jelodar, Y. Jannati, R. Ghafari, J. Yazdani Charati, M. Gholami Gorzini, R. Esmaeili. The Impact of Peer Education on Stress Level in Patients Undergoing Coronary Artery Bypass Grafting. J Babol Univ Med Sci. 2015: 17(11); 45-51##13- Montazeri A, Jafari M, Ebrahimi M. The anxiety and depression in women to mammography centers. Jour Payesh.2005;4:181-18##14- Monitoring the AIDs Pandemic network[homepage on the internet]. Washington: The network; c1996-2006 [updated 2004: cited 2005]. Available from. http://www. mapnetwork.org/docs/MAP SW in Asia Final 04July 05 pdf. Accessed Nov 5. 2006.##15- Bakshayshi A, Nikbakht A, Parsa Z, Husseini M, Taghavi T , Rezvani H. The effect nursing consultation on anxiety in patients undergoing upper gastrointestinal endoscopy.2012:25:79;54-62##16- Grey S.J. Price G. Mathews A. Reduction of anxiety during MR imaging: a controlled trial. Magnetic Resonance Imaging 18 (2000) 351–355##17- Brennan SC, Redd WH, Jacobsen PB, Schorr O, Heelan RT, Sze GK, et al. Anxiety and panic during magnetic resonance scans. Lancet 1988;332:512. ##18- Horne DJ, Vatmanidis P, Careri A. Preparing patients for invasive medical and surgical procedures: I. Adding behavioral and cognitive interventions. Behav Med 1994;20:5–13.##19- Flaherty JA, Hoskinson MA. Emotional distress during magnetic resonance imaging. N Engl J Med 1989;320:467– 8.##20- Quirk ME, Letendre AJ, Ciottone RA, Lingley JF. Anxiety in patientsundergoing MR imaging. Radiology 1989;170:463– 6.##21- Tazegul G. Etcioglu E. Yildiz F. Yildiz R Tuney D. Can MRI related patient anxiety be prevented. ##22- Fishbain DA, Goldberg M, Labbé E, Zacher D, Steele-Rosomoff R, Rosomoff H. Long-term claustrophobia following magnetic resonance imaging. Am J Psychiatry 1988;145(8):1038–9.##23- Katz RC, Wilson L, Frazer N. Anxiety and its determinants in patients undergoing magnetic-resonance-imaging. J Behav Ther Exp Psychiatry 1994;25(2):131 ##24- Taber KH, Herrick RC, Weathers SW, Kumar AJ, Schomer DF, Hayman LA. Pitfalls and artifacts encountered in clinical MR imaging of the spine. Radiographics 1998;18:1499 –521.##25- McIsaac HK, Thordarson DS, Shafran R, Rachman S, Poole G. Claustrophobia and the magnetic resonance imaging procedure. J Behav Med 1998;21(3):255e68.##26- Munn Z. Moola S. Lisy K. Riitano D. Murphy F. Claustrophobia in magnetic resonance imaging: A systematic review and meta-analysis. Radiography 21 (2015) 59-63.##27- Lemaire C, Moran GR, Swan H. Impact of audio/visual systems on pediatric sedation in magnetic resonance imaging. J Magnetic Reson Imaging 2009;30(3): 649e55##28- Harned IRK, Strain JD. MRI-compatible audio/visual system: Impact on pediatric sedation. Pediatr Radiol 2001;31(4):247e50.##29- Murphy K, Brunberg J. Adult claustrophobia, anxiety and sedation. Magn Reson Imaging 1997;15:51e4.##30- Harris L, Cumming S, Menzies R. Predictign anxiety in magnetic resonance imaging scans. Int J Behav Med 2004;11(1):1e7.##31- Bangard C, Paszek J, Berg F, Eyl G, Kessler J, Lackner K, et al. MR imaging of claustrophobic patients in an open 1.0 T scanner: motion artifacts and patient acceptability compared with closed bore magnets. Eur J Radiology 2007;64(1): 152e7.##32- Grey S, Price G, Matthews A. Reduction of anxiety during MR imaging: a controlled trial. Magn Reson Imaging 2000;18:351e5.##33- Tischler V, Calton T, Williams M, Cheetham A. Patient anxiety in magnetic resonance imaging centres: is further intervention needed? Radiography 2008; 14:265–6.##34- Dantendorfer K, Amering M, Bankier A, Helbich T, Prayer D, Youssefzadeh S, et al. A study of the effects of patient anxiety, perceptions and equipment on motion artifacts in magnetic resonance imaging. Magn Reson Imaging 1997;15(3): 301–6.##35- Enders J, Zimmermann E, Rief M, Martus P, Klingebiel R, Asbach P, et al. Reduction of claustrophobia during magnetic resonance imaging: methods and design of the “CLAUSTRO” randomized controlled trial. BMC Med Imaging 2011;11(4).##36- Grey SJ, Price G, Mathews A. Reduction of anxiety during MR imaging: a controlled trial. Magn Reson Imaging. 2000;18(3):351–5. ##37- Hricak H, Amparo EG. Body MRI: alleviation of claustrophobia by prone positioning. Radiology 1984;152:819.##38- Klonoff EA, Janata JW, Kaufman B. The use of systematic desensitization to overcome resistance to MRI scanning. J Behav Ther Exp Psychiatry 1986;17: 189–92.##39- Slifer KJ, Penn-Jones K, Cataldo MF, Conner RT, Zerhouni EA. Music enhances patients' comfort during MR imaging. AJR Am J Roentgenol 1991;156:403.##40- Klein DS. Prevention of claustrophobia induced by MR imaging: use of alprazolam. AJR Am J Roentgenol 1991;156:633.##41- Nazemi H, Dager SR. Coping strategies of panic and control subjects undergoing lactate infusion during magnetic resonance imaging confinement. Compr Psychiatry 2003;44:190–7.##42- Rosenberg DR, Sweeney JA, Gillen JS, Kim, J et al. Magnetic resonance imaging of children without sedation: preparation with simulation. J Am Acad Child Adoles Psychiatry 1997;36:853–9.##43- Lukins R, Davan IGP, Drummond PD. A cognitive behavioural approach to preventing anxiety during magnetic resonance imaging. J Behav Ther Exp Psychiat 1997;28:97–104. ##44- Klonoff EA, Janata JW, Kaufman B. The use of systematic desensitization to overcome resistance to magnetic resonance imaging (MRI) scanning. J Behav Ther Exp Psychiat 1986;28:189 –92.##45- Bitar R, Leung G, Perng R, Tadros S, Moody AR, Sarrazin J, et al. MR pulse sequences: what every radiologist wants to know but is afraid to ask. Radiographics 2006 Mar-Apr;26(2):513–37.##46- Hlaing Sue Thu. Sonja E.Stutzman, Charlene Supnet. DaiWai M.Olson. Factors Associated With Increased Anxiety in the MRI Waiting Room. J Radiol Nurs. 2015;34:170-174.##47- Attyiat Hassan Hussein. Esmat Sayed Abd-Elmaged. Effectiveness of Designed Nursing Guidelines on Reducing Anxiety Level among Patients Undergoing Magnetic Resonance Imaging. Journal of American Science 2015;11(11):87-95##48- Howell H.B., Brawman-Mintzer, O., Monnier, J., & Yonkers, K.A. (2001). Generalized anxiety disorder in women. The Psychiatric Clinics of North America, 24, 165-178.##49- Mohammed E. Atef J. Abu Ellife H. Effectiveness of Health Instructions on Reducing anxiety levels and claustrophobia among female adolescents undergoing Magnetic Resonance Imaging. American Jour of Research Communication. 2013;1(5): 43-64.##50- Kaviyani H, Ahmadi A, Dehghan M, Mansoornia M.A,Khoramshahi M, and et al. prevalence of anxiety disorders in Tehran. Jour Andishe and Treatment. 2003:8;4-11##51- Susan J. Grey , Geraint Price, Andrew Mathews. Reduction of anxiety during MR imaging: a controlled trial. Magnetic Resonance Imaging . 2000; 18: 351–355.##52- Wilson–Barnett J. Psychological reactions to medical procedures. Psychother Psychosomatics 1992;57:118 –27.##53- Kaviani H, Mousavi A.S. Psychometric properties of the Persian version of Beck Anxiety Inventory (BAI). Tehran Uni Med Jour.2008;65(2): 136-40.## ##

survey of musculoskeletal disorders among dentists in Iran: A systematic review and Meta-analysis بررسی شیوع اختلالات اسکلتی -عضلانی در دندان پزشکان ایرانی: مطالعه مرور سیستماتیک و نظام مند 2 1 شتاب زندگی ماشینی انسان را گرفتار عوارض بیشماری ساخته که کاهش تحرک و بروز ضایعات یکی از عواقب آن به شمار می آید.در میان صدمات و عوارضی که سلامت نیرو های کار را تهدید می کند برخی از بیماری ها جز بیماری های مرتبط با کار می باشند که از جمله مهم ترین آنها می توان به اختلالات اسکلتی – عضلانی مرتبط با کار اشاره کرد.این عوارض عموما زمانی بروز می کنند که نیاز های شغلی از توانمندی های فرد تجاوز کند. اختلالات اسکلتی – عضلانی MSDS[1] به عنوان یکی از مهم ترین صدمات و بیماری های مرتبط با کار هستند که سلامتی نیرو های کار را به خطر می اندازند و معمولا به علت فراتر بودن نیاز کار و وضعیت شغلی نسبت به توانایی های فرد ایجاد می شوند(1).این صدمات چند علتی زمانی ایجاد می شوند که بافت های دستگاه اسکلتی – عضلانی به علت تماس های مداوم با عوامل استرس زای روانی – اجتماعی و بیو مکانیکی در محیط کار تخریب می شوند(2). افراد شاغل در هر حوزه کاری از صدمات اسکلتی – عضلانی در امان نیستند ، اما در بعضی مشاغل به علت وضعیت های خاص کاری این صدمات نمود بیشتری پیدا میکنند (3, 4).   آسیب های اسکلتی –عضلانی مرتبط با کار از جمله بزرگ ترین مشکلات بهداشت شغلی در کشورهای صنعتی و کشور های در حال توسعه است . این آسیب ها در اثر تخریب تجمعی بافت های دستگاه اسکلتی –عضلانی طی سالها مواجهه با عوامل استرس زای بیومکانیکی و روانی – اجتماعی در محیط کار رخ می دهند.یکی از مهم ترین عوامل موثر در بروز این آسیب های چند علتی وضعیت نامطلوب بدن(پوسچر نامطلوب) هنگام کار است(5). [2] NIOSH بیماریها و عوارض ناشی از کار را بر اساس اهمیت ملی آنها (از نظر شیوع ،شدت و امکان پیشگیری) طبقه بندی نموده است که در آن اختلالات اسکلتی-عضلانی مربوط به کار پس از بیماری های تنفسی شغلی در رتبه دوم قرار دارد. وجود کادر دندانپزشکی در جهت اعتلای مراقبت های دهان و  دندان نقش اساسی دارد، عادتهای نامناسب کاری آن هم به صورت تکراری وبه مدت طولانی همراه با نیازهای مشاهده ای این رشته و همچنین حرکات مکرر اندام فوقانی از علل بروز این مشکلات در حرفه دندانپزشکی است(6, 7). در این حرفه به دلیل حرکات تکراری، کار طولانی مدت در وضعیت های استاتیک بدون وقفه مناسب ، وضعیت های کاری غلط، اعمال نیروی زیاد و ابزار کار نامناسب، احتمال ایجاد اختلالات به صورت درد در ناحیه اسکلتی – عضلانی وجود دارد، به طوری که در تحقیقات جهانی شیوع این اختلالات در نواحی کمر، گردن ، شانه و دست بین 63 تا 93% می باشد(8). این صدمات اسکلتی-عضلانی که شامل صدمات ناحیه گردن،کمر،دیگر نواحی ستون فقرات،،شانه،مچ، بازو و زانو است می تواند به حدی باشد که موجب غیبت های مکرر از کار ،فرسودگی شغلی ،افسردگی و حتی استعفا از کار شود. از انجایی که هنوز آمار دقیق از شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی در بین دندانپزشکان در ایران وجود ندارد، این پژوهش این هدف را با روش مرور سیستماتیک و متاآنالیز بر روی مطالعات انجام گرفته در کشور خواهد شد.   2 Background and objectives: Dental is a high risk profession according to Musculoskeletal disorders. Considering that the so far, have not been done research to the determine of the prevalence of musculoskeletal pain in Iranian dentists; therefore, the objective of this study was to review of this disorder with systematic review and meta-analysis. Material and methods: Iranian databases Magiran , SID , IranMedex and Irandoc, Latin databases Pubmed/Medline, Scopus , Web of science and Science direct , web search engine Google scholar and the Eastern Mediterranean region base ( IMEMR) with using keywords prevalence, musculoskeletal, dentists, and medical subject headings (Mesh), were searched. Data analysis using the random effects model is carried out and heterogeneity between studies was assessed using the I2 test. Findings: A total of 11 study with sample size n=1632 entered to the research. The prevalence of disorders was during the course of the work 73.4% (95% Confidence Interval: 64.1-82.7), during the past year, 77.3% (95% CI: 66.7-87.9) and during the past seven day 33.6% (95% CI: 6.5-60.8). Highest and lowest prevalence rate of disorders in the neck 50% (95% CI: 43.8-56.3) and elbow 6.4% (95% CI: 0.8-11.9) during the employment, in the neck 64.4% (95% CI: 60.1- 68.7) and foot-ankle 10% (95% CI: 0.1-20) during the past year and in the neck 46.3% (95% CI: 0.7-85.6) and upper back 12.2% (95% CI: 7.1-17.4) during the past seven day, was seen. Conclusions: The results showed, high rate of the prevalence of disorders in the dentists especially in neck area. In dentistry as a sits career, neck more than the other regions of the body can be involved, and this could be one reason for the increased prevalence in this organs. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/29 1394/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/29 1394/7/7 یسری عزیزپور yosra azizpor ایران y_azizpoor@yahoo.com Musculoskeletal dentists meta-analysis اختلالات اسکلتی عضلانی دندان پزشکان ایرانی 1. Tirgar A KA. In: 3, editor. Books health professional: Andishe Rafia; 2008.##2.Choobineh A. In: 3, editor. Posture assessment methods in occupational ergonomics. Hamedan:##Fanavaran; 2010. p. 97-110.##3.Choobineh A RA, Neghab M. Perceived demands and musculoskeletal disorders among hospital nurses.##Hakim 2007(2):70-5.##4.Nakhaee M FZTS, Saadat jo SAL Mahmoudi Rad GH, Hosseini MH Ergonomic evaluation of work##conditions in nursing staff divisions - Surgical Hospital affiliated to Birjand University of Medical##Sciences. Journal of Birjand University of Medical Sciences. 2006;13(2):71-6.##5.Nordin M, Andersson GBJ, Pope MH: Musculoskeletal Disorder in the workplace: principles and##practice. Mosby – Year Book, Inc,1997.##6.Rundcrantz BL, Johnsson B, Moritz U. Pain and discomfort in the musculoskeletal system among##dentists. A prospective study. Swed Dent J Suppl. 1991;15(5):219-28.##7.Marshall ED, Duncombe LM, Robinson RQ, Kilbreath SL. Musculoskeletal symptoms in new south##wales dentists. Aust Dent J. 1997;42(4):240-6.##8.Szymańska J. Disorders of the musculoskeletal system among dentists from the aspect of ergonomics##and prophylaxis. Ann Agric Environ Med. 2002;9(2):169-73.##9. Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (11th Ed.). Cambridge University Press.##10.Musculoskeletal System at the US National Library of Medicine Medical Subject Headings (MeSH)##11. Mooar, Pekka (2007). "Muscles". Merck Manual. Retrieved 2008-11-12.##12.Kahn, Cynthia; Scott Line (2008). Musculoskeletal System Introduction: Introduction. NJ, USA:##Merck & Co., Inc.##13. Gray's anatomy, osteology , translation F. Thompson , 1366 , p.1.##14.Engelbert, Phillips; Carol DeKane Nagel (2009). "The Human Body / How Many Bones Are In The##Human Body? Science Fact Finder. eNotes.com, Inc. Retrieved 2009-01-24.##15.innervated". Dictionary.com. Dictionary.com, LLC. 2008. Retrieved 2009-01-03.##16. Bárány, Michael (2002). "SMOOTH MUSCLE". Retrieved 2008-11-19.##17."The Mechanism of Muscle Contraction". Principles of Meat Science (4th Edition). Retrieved 2008-##11-18.##18.Martin Hollander - human factors engineering and manufacturing industry - translator Alireza##Choobineh - Printing - Publishing Strategy – 1996.##19.Dehghan-Menshadi F, Amiri Z, Rabiei M. Prevalence of musculoskeletal pain among group of Iranian##dentists (Tehran-1999). Beheshti Uni Dent J. 2003;21(2):185-92.##20.Hokmabadi R, Esmailzade Kavaki M, Mahdinia M. Ergonomic assessment of musculoskeletal##disorders risk factors Of North Khorasan Dentails Professions By REBA. J North Khorasan Univ Med##Sci. 2012;3(4):44-9.##21.Ilbeigi S, Biglar A, Saghebjoo M, Farzaneh H. The investigation of relationship between work-related##musculoskeletal disorders and level of physical activity and body posture of dentists in Mashhad city in##2012-2013 JTorbat Heydariyeh Univ Med Sci 2014;2(4):31-7.##22.Ezoddini-Ardakani F, Hearian-Ardakani A, Akhavan-karbasi MH, Dehghan-Tezrajani KH. The##assessment of musculoskeletal disorders prevalence among dentists. I Dent Tehran Univ Med Sci.##2005;17(4) :52-60.##23.Ebrahimian H, Hokmabadi R, Shoja E. Evaluation of ergonomic postures of dental professions by##rapid entire body assessment (REBA) in North Khorasan, Iran. Journal of North Khorasan University of##Medical Sciences. 2014;5(5):961-7.##24.Paknahad A, Sharifi J, Paknahad MR, Daneshian M. Musculoskeletal Pains in Hormozgan Dentists##in. 2015.##45##25.Alexopoulos EC, Stathi I-C, Charizani F. Prevalence of musculoskeletal disorders in dentists. BMC##Musculoskelet Disord. 2004;5: 16.##26.Muralidharan D, Fareed N, Shanthi M. Musculoskeletal Disorders among Dental Practitioners: Does##It Affect Practice? Epidemiology Research International. 2013;2013.##27.Abduljabbar TA. Musculoskeletal disorders among dentists in Saudi Arabia. Pakistan Oral & Dental##Journal. 2008;28(1):135-44.##28.Hayes M, Cockrell D, Smith D. A systematic review of musculoskeletal disorders among dental##professionals. Int J Dent Hyg. 2009;7(3):159-65.##29.Aminian O, Alemohammad ZB, Sadeghniiat-Haghighi K. Musculoskeletal disorders in female dentists##and pharmacists: a cross-sectional study. Acta Med Iran. 2012;50(9):635-40.##30.Choobineh AR, Soleimani E, Daneshmandi H, Mohamadbeigi A, Izadi K. Prevalence of##musculoskeletal disorders and posture analysis using RULA method in Shiraz general dentists in 2010. J##IR Dent Iran. 2013;25(1):35-40.##31.Rafeemanesh E, Jafari Z, Kashani FO, Rahimpour F. A study on job postures and musculoskeletal##illnesses in dentists. Int J Occup Med Environ Health. 2013;26(4):615-20.##32.Rafie F, Zamani Jam A, Shahravan A, Raoof M, Eskandarizadeh A. Prevalence of Upper Extremity##Musculoskeletal Disorders in Dentists: Symptoms and Risk Factors. J Environ Public Health.##2015;2015:1-6.##33.Aminian O, Alemohammad ZB, Haghighi KS. Comparative assessment of low back pain and its##determinants among Iranian male general dentists and pharmacists. J Dent Med Tehran Univ Med Sci.##2013;26(2):108-14.##34.Baroonyzade Z, Motamedzade M, Golmohammdi R, Kasraei S, Faradmal J. Assessment of Postural##Load Index Using LUBA Method and the Prevalence of Musculoskeletal Disorders in Dentists. J Occup##Hyg Eng. 2014;1(2):27-36.##35.Tamrooiy FR, Javar MA, Salimi S, Mohammadpour H, Avakh A, Faizollahi S. A survey on Prevalence##of Musculoskeletal Disorders in Dentists of Tehran and their posture assessment by RULA method. Intl##Res J Appl Basic Sci. 2015;9(5):666-71.##36.Shadmehr A, Haddad O, Azarnia S, Sanamlo Z. Disorders of the Musculoskeletal System among##Tehran, Iranian Dentists. J Musculoskelet Pain. 2014;22(3):256-9.##37.Askaripoor T, Kermani A, Jandaghi J, Farivar F. Survey of musculoskeletal disorders and ergonomic##risk factors among dentists and providing control measures in Semnan. J health. 2013;4(3):241-8.##38.Eivazi M, Rezaei M, Oskuei E, Ali M, Zolghadr M, Avar HP, et al. Prevalence of Musculoskeletal##Disorders and Related Risk Factors among Dentists. Med J Tabriz Univ Med Sci & Health Services.##2012;34(3):81-7.##39.Nadri H, Nadri A, Rohan B, Fasih Ramandi F, Sobhani MA, Naseh I. Assessment of Musculoskeletal##Disorders Prevalence and Body Discomfort among Dentists by Visual Analog Discomfort Scale. J Mash##Dent Sch. 2015;39(4):363-72.##40.Moodley R, Naidoo S. The prevalence of musculoskeletal disorders among dentists in KwaZulu-Natal.##SADA. 2015;70(3):98-103.##41.Al Wassan K, Almas K, Al Shethri S, Al Qahtani MQ. Back & neck problems among dentists and##dental auxiliaries. J Contemp Dent Pract. 2001;2(3):17-30.##42. Harutunian K, Gargallo Albiol J, Barbosa de Figueiredo RP, Gay Escoda C. Ergonomics and##musculoskeletal pain among postgraduate students and faculty members of the School of Dentistry of the##University of Barcelona (Spain). A cross-sectional study. Med Oral Patol Oral Cir Bucal.##2011;16(3):e425-9.##43.Moradia S, Patel P. A study on occupational pain among den- 8.tists of Surat City. Natl J Community##Med. 2011;2(1):116-8.##44.Khayati F, Nasr Esfahani M, Firoozeh M, Kavousi A, Saremi M. Predictive factors of neck pain in##dentists. J Ergonomics. 2014;2(3):24-32.##45.Dehghan FM, Amiri Z, Rabiee M. Prevalence of musculoskeletal pain among a group of Iranian##dentists, (Tehran-1999). J Dent Sch Gyear. 2003;21(2):185-92.##46##1. Tirgar A KA. In: 3, editor. Books health professional: Andishe Rafia; 2008.##2. Choobineh A. In: 3, editor. Posture assessment methods in occupational ergonomics. Hamedan: Fanavaran; 2010. p. 97-110.##3. Choobineh A RA, Neghab M. Perceived demands and musculoskeletal disorders among hospital nurses. Hakim 2007(2):70-5.##4. Nakhaee M FZTS, Saadat jo SAL Mahmoudi Rad GH, Hosseini MH Ergonomic evaluation of work conditions in nursing staff divisions - Surgical Hospital affiliated to Birjand University of Medical Sciences. Journal of Birjand University of Medical Sciences. 2006;13(2):71-6.##5. Nordin M, Andersson GBJ, Pope MH: Musculoskeletal Disorder in the workplace: principles and practice. Mosby – Year Book, Inc,1997.##6. Rundcrantz B-L. Pain and discomfort in the musculoskeletal system among dentists. Swedish dentJ Supple. 1990;76:1-102.##7. Marshall E, Duncombe L, Robinson R, Kilbreath S. Musculoskeletal symptoms in new south wales dentists. Australian dent J. 1997;42(4):240-6.##8. Szymańska J. Disorders of the musculoskeletal system among dentists from the aspect of ergonomics and prophylaxis. Ann Agric Environ Med. 2002;9(2):169-73.##9. Ilbeigi S, Biglar A, Saghebjoo M, Farzaneh H. The investigation of relationship between work-related musculoskeletal disorders and level of physical activity and body posture of dentists in Mashhad city in 2012-2013. JTorbat Heydariyeh Univ Med Sci 2014;2(4):31-7.##10. Ezoddini-Ardakani F, Hearian-Ardakani A, Akhavan-karbasi MH, Dehghan-Tezrajani KH. The assessment of musculoskeletal disorders prevalence among dentists. I Dent Tehran Univ Med Sci. 2005;17(4):52-60.##11. Ebrahimian H, Hokmabadi R, Shoja E. Evaluation of ergonomic postures of dental professions by rapid entire body assessment (REBA) in North Khorasan, Iran. Journal of North Khorasan University of Medical Sciences. 2014;5(5):961-7.##12. Paknahad A, Sharifi J, Paknahad MR, Daneshian M. Musculoskeletal Pains in Hormozgan Dentists in. 2015.##13. Alexopoulos EC, Stathi I-C, Charizani F. Prevalence of musculoskeletal disorders in dentists. BMC musculoskeletal disorders. 2004;5(1):1.##14. Muralidharan D, Fareed N, Shanthi M. Musculoskeletal Disorders among Dental Practitioners: Does It Affect Practice? Epidemiology Research International. 2013;2013.##15. Abduljabbar TA. Musculoskeletal disorders among dentists in Saudi Arabia. Pakistan Oral & Dental Journal. 2008;28(1):135-44.##16. Hayes M, Cockrell D, Smith D. A systematic review of musculoskeletal disorders among dental professionals. International Journal of Dental Hygiene. 2009;7(3):159-65. ##

Studying of factors to improve communication and creating commitment and empathy between the staff of Ilam University of Medical Sciences بررسی عوامل موثر بر ارتباطات و ایجاد تعهد و همدلی سازمانی (مورد مطالعه کارکنان دانشگاه علوم پزشکی ایلام) 2 1 جهان کنونی جهانی است پر از تغییرات شتابان. دگرگونیهای بسیاری در ارکان جامعه صورت گرفته و پیشرفتهای سریع علوم و تکنولوژی انسان را با وضعیتی روبرو ساخته که کمتر شباهتی با گذشته دارد. یکی از علومی که تحولات بسیاری داشته علم مدیریت است که پا به عرصه نوینی از حیات خود گذاشته و در پاسخ به چالشهای محیطی به جستجوی روشهای تازه پرداخته است. یکی از تحولات اساسی که در مدیریت ایجاد شده است تحول در نحوه نگرش به سازمان است. تا چند دهه گذشته سازمانها به عنوان ابزارهایی برای ایجاد هماهنگی بین افراد و کنترل افراد در راستای دستیابی به اهداف بودند ولی امروزه سازمانها با نگرش وسیع‌تر درنظرگرفته می‌شوند و به مفاهیمی چون فرهنگ و ارتباطات سازمانی توجه ویژه ای می‌شود. تقریبا در دو دهه گذشته بسیاری از دانشمندان و محققان مدیریت به بررسی نقش فرهنگ و ارتباطات در عملکرد سازمانها پرداخته و تحقیقات و مطالعات فراوانی نیز در این زمینه انجام گرفته است. ارتباطات سازمانی یک موضوع پیچیده و نقش آن در عملکرد سازمان بسیار حائز اهمیت است. توجه به فرهنگ و ارتباطات سازمانی منحصر به مراکز علمی نیست، بلکه سازمانهای تجاری و تولیدی نیز از آن بعنوان کلید موفقیت یاد نموده‌اند. ارتباط برای هماهنگی فعالیتهای گروهی، اجرای وظایف رهبری و انجام وظایف مدیریتی لازم است، بنابراین مدیرانی که مدیریت خود را با توجه به مفاهیم ارتباطات سازمانی اعمال نمایند به وضوح از موفقیت بیشتری برخوردار خواهند گردید. در مدیریت اموری چون ارتباطات انسانی، عوامل موثر بر ارتباطات، گروههای رسمی و غیررسمی، روشهای بهبود ارتباطات و رفع موانع ارتباطی در سازمان حائز اهمیت است. یکی از مباحثی که در تمام سیستم های مدیریت مورد توجه قرار گرفته و حتی از اصول اولیه مدیریت بشمار می رود «ارتباط سازمانی» است مقدمه ارتباط در سازمان ها بدلیل گستردگی حوزه فعالیت آنها چه در درون سازمان، بیرون سازمان و حتی در بعد بین الملل از مباحث اساسی، ضروری و در عین حال حساس و غیر قابل اغماض می باشد.نیاز به شناخت و درک متقابل به منظور تسریع در دستیابی به مقاصد و اهداف و برقراری ارتباطی اصولی و کارآمد امروزه به عنوان یک اصل اساسی در مدیریت پذیرفته شده است. بنابراین شناخت مولفه های مختلف ارتباط سازمانی و عناصر و عوامل موثر در بهبود آن مقوله ای است که از اهمیت ویژه ای در سازمان و مدیریت برخوردار است بطوریکه کسب علم و دانش در خصوص انواع ارتباط سازمانی واجزا و عناصر تشکیل دهنده آن و کسب آگاهی در زمینه عوامل تاثیر گذار بر تقویت و بهبود ارتباطات و همچنین موانع آن در سازمان میتواند به مدیریت سازمان کمک کند تا  تعارض و اختلاف در سازمان را به حداقل ممکن برساند و همدلی و همفکری را در همه سطوح فعال و تقویت نماید. بنابراین هر سازمان باید در پی الگوی مناسب ارتباطات سازمانی خود باشد و با توجه به موقعیت خود، الگوی مطلوب را طراحی نماید. به خصوص این که اگر در روند معمول ارتباطات سازمانی سازمان ها، مشکلاتی دیده شود و اختلالاتی بین افراد و واحد های مختلف وجود داشته باشد، ضرورت این تحقیق مضاعف می شود. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/29 1394/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/29 1394/7/7 جواد عبدی javad abdi ایران javadabdi55@yahoo.com آرمان آزادی Arman Azadi گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران arman7azadi@yahoo.com ارتباطات ایجاد تعهد همدلی سازمانی ##منابع فارسی##1- اسکات، ر و دیویس، ج. (1391). سازمان ها و سازماندهی (دیدگاه سیستم های عقلایی، طبیعی و باز). ترجمه ی سیدرضا سیدجوادین ، بهروز پورولی و الهام جمالی پویا، انتشارات مروارید، تهران.##2- الوانی، م. (1378). مدیریت عمومی. چاپ دوازدهم، نشر نی، تهران.##3- امیرکبیری، ع. (1384). مروری بر تئوریها و اصول مدیریت. انتشارات نگاه دانش، تهران.##4- اورعی یزدانی، ب. (1380). ارتباطات و اهمیت و نقش آن در سازمان. مجله علمی – ترویجی علوم انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، ویژه نامه علوم تربیتی و روانشناسی.##5- برکو، ر، ولوین، آ و ولوین، د. (1386). مدیریت ارتباطات. ترجمه ی سید محمد اعرابی و داود ایزدی، دفتر پژوهش های فرهنگی، تهران.##6- بلیک، ر و هارولدسن، ا. (1378). طبقه بندی مفاهیم در ارتباطات. ترجمه ی مسعود اوحدی. انتشارات سروش، تهران.##7- خاکی، غ. (1379). روش تحقیق در مدیریت. مرکز انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.##8- دعایی، ح. (1376). مهارتهای مدیریت. چاپ اول، نشر دانشگاه فردوسی، مشهد.##9- دلفان حسینی، س. (1390). ارتباطات سازمانی.##10- برکو، ر، ولوین، آ و ولوین، د. (1386). مدیریت ارتباطات. ترجمه ی سید محمد اعرابی و داود ایزدی، دفتر پژوهش های فرهنگی، تهران.##12- رضائیان، ع. (1370). مدیریت رفتار سازمانی. موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، تهران.##13- فرهنگی، ع. (1390). ارتباطات انسانی. جلد اول، موسسه ی خدمات فرهنگی رسا، تهران.##14- کینیکی، آ و کریتنر، ر. (1384). مدیریت رفتار سازمانی. ترجمه ی علی اکبر فرهنگی و حسین صفرزاده، موسسه انتشارات و پخش کتاب پویش، تهران.##15- برکو، ر، ولوین، آ و ولوین، د. (1386). مدیریت ارتباطات. ترجمه ی سید محمد اعرابی و داود ایزدی، دفتر پژوهش های فرهنگی، تهران.##16- رابینز، ا. (1376) مبانی رفتار سازمانی. ترجمه ی علی پارسیان و سید محمد اعرابی. دفتر پژوهش های فرهنگی، تهران.##20- مقیمی، س. (1385). مدیریت تطبیقی. انتشارات نگاه دانش، تهران.##21- میلر، ک. (1377). ارتباطات سازمانی. ترجمه آذر قبادی. چاپ اول، سازمان مدیریت صنعتی، تهران.##22- قلیچ لی، ب و ایمانی پور، م. (1386). مدل ارتباطات مدیران و کارکنان (مطالعه ی موردی شرکت ایران خودرو). فصلنامه ی مطالعات مدیریت. ش 55، ص 119-147.##23- میلر، ک. (1377). ارتباطات سازمانی. ترجمه آذر قبادی. چاپ اول، سازمان مدیریت صنعتی، تهران.##24- مقیمی، س. (1385). مدیریت تطبیقی. انتشارات نگاه دانش، تهران.##25- رابینز، ا و ایدی سنزو، د. (1379). مبانی مدیرت. ترجمه سید محمد اعرابی، محمد علی حمید رفیعی و بهروز اسراری ارشاد، چاپ اول، انتشارت دفتر پژوهشهای فرهنگی، تهران.##26- سرمست، ب. (1389). مهارت های ارتباطی در سازمان. نشریه اقتصاد کار و جامعه شماره 123 و 124.##27- سکاران، ا. (1385). روش های تحقیق در مدیریت. ترجمه محمد صائبی و محمود شیرازی. چاپ چهارم، انتشارات موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی، تهران.##28- نصیری پور، ا، سعیدزاده، ز و صیاحی بیدگلی، م. (1390). همبستگی مهارت های ارتباطی پرستاران با کیفیت خدمات بستری در بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی کاشان. فصلنامه علمی _ پژوهشی انجمن علمی پرستاری ایران##29- مزروعی، ح، بازرگانی، م، غضنفری، ا و فرهی بوزنجانی، ب. (1388). ارایه الگوی ارتباطات سازمانی برای یک سازمان نظامی فصلنامه ی پژوهش های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)##30- براتی، م، افسر، ع و احمدپناه، م. (1389). مهارت های ارتباطی شاغلین حرفه های پزشکی شهرستان بهار در سال 1389. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان##31- غلامی، م. (1378). بررسی نظام ارتباطات سازمانی و تاثیر آن بر رضایت کارکنان. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران##32- فهیم دوین، ح، امیرتاش، ع و هادوی، ف. (1385). رابطه مهارت های ارتباطی با راهبردهای مدیریت تعارض بین مدیران آموزشی و اجرایی دانشکده های تربیت بدنی دانشگاههای کشور. اولین کنگره بین المللی رویکردهای نوین تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.##33- فرهنگی، ع. (1374). ارتباطات در تعارض سازمانی. مجله مدیریت دولتی، دوره ی جدید، شماره هشتم##منابع انگلیسی##11- Schermerhorn, J.R. (2006). Personel Management (8th ed). America: John Willey & Sons , Inc.##17- Dessler, G & Philips, J. (2008). Managing Now!.Bostin New York : Houghton Miflin Company.##18- Schermerhorn, J.R. (2006). Personel Management (8th ed). America: John Willey & Sons , Inc. ##19- Schermerhorn, J.R. (2006). Personel Management (8th ed). America: John Willey & Sons , Inc.##34- Roter D. Rosenbaum D B. Renaud D. Diprete-Brown L. Hermandez O. The effects of a continuing medical education program in interpersonal communication skills on doctor practice and patient satisfaction in Trinidad and Tobago. Medical Education. 1998; 32(2); 181-9.##35- Jensen-Campbell Lauri, A.; A. Gleason Katie; Ryan Adams; T. Malcolm Kenya (2003). “InterpersonalConflict, Agreeableness, and Personality Development”. Journal of Personality, Vol.71, No.6, pp.1059–1086.##36- Sithirith Mak; Piseth Vann; Sokhoeun Te. (2004). “Communication Strategies for Fisheries Conflict Management A Case Study in Cambodia ; First Draft (Do not cite) The Paper Prepared for the International Workshop on Developing Communication Strategies for Conflict Management in Fisheries”, 7-8 July 2004 at the Mitraniketan Center Vellanland, Thiruvanathapuram, Kerala, India.##37- Thieme, T. (2002). “Communication in Conflict Management , (To define and identify the nature, characteristics, and principles of conflict as they are initiated, sustained and resolved through communication); Fall”. http://www.communication.eku.edu/Thieme/SPE325/SPE325Thieme.html.##38- Zornoza, Ana; Ripoll Pilar; Peiró José M. (2002). “Conflict Management in Groups that Work in Two Different Communication Contexts (Face-To-Face and Computer-Mediated Communication)”. Small##39- Harolds, J.; B.P. Wood (2006). “Conflict management and resolution”. J Am Coll Radiol.##40- Vaske Jerry, J.; Mark D. Needham; C. Robert; J.R. Cline (2007). “Clarifying Interpersonal and Social Values Conflict among Recreationists; Journal of Leisure Researc”. First Quarter. Vol.39, No.1; A ##

Seroepidemiology of Toxocariasis in 2-12-year-old Children بررسی سرواپیدمیولوژیک توکسوکاریازیس در کودکان استان ایلام 2 1 سرواپیدمیولسرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان   Abstract Background and Objective: Toxocariasis is a common infection between humans and animals, which can be considered as a health issue in vulnerable populations due to its indigenous nature to the country and the region. Therefore, the purpose of this study was to estimate the risk of contamination with Toxocara canis infection and exposure to its parasite in children. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was performed on 621 children aged 2 to12 years referred to health centers in Kermanshah, Iran. After sampling and recording the demographic characteristics, the samples were tested for anti-T. canis antibody (IgG) by enzyme-linked immunosorbent assay method. Data analysis was done using SPSS software and Fisher's exact test. Results: Out of 621 tested serum samples, 8 samples (1.3%) were positive for anti-Toxocara IgG antibodies. Of these, 5 and 3 samples were from male and female patients all living in urban areas. It is noteworthy that none of these individuals had a history of earth-eating, as well as touching or playing with the dog. However, a dog was kept at one of the child's home. Conclusion: The results of the study showed a relatively low prevalence of toxocariasis infection in children, although the findings confirmed the establishment of the parasite transmission cycle in the region. Therefore, considering the importance of hygiene issues, it is necessary to develop and implement strategies for controlling and preventing the infection in the definitive hosts of the parasite in order to reduce the incidence of human infections. Keywords: Seroepidemiology, Toxocara canis, Toxocariasis Received: 20.05.2019 Accepted: 19.08.2019 How to Cite this Article: Mansouri S, Fallah M, Maghsood AH, Matini M. Seroepide-miology of Toxocariasis in 2-12-year-old Children Refered to Health Centers in Kermanshah during 2018. Avicenna J Clin Med. 2019; 26(2): 99-104. DOI: 10.21859/ajcm.26.2.99 Original Article سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان چکیده سابقه و هدف: توکسوکاریازیس ) Toxocariasis ( یکی از عفونتهای مشترک بین انسان و حیوان میباشد که با توجه به بومیبودن آن در کشور و منطقه میتواند بهعنوان یک مشکل بهداشتی در گروههای آسیبپذیر محسوب گردد. در این ارتباط، مطالعه حاضر با هدف برآورد میزان خطر آلودگی به توکسوکارا کنیس و مواجهه با انگل آن در کودکان انجام شد. 2 ساله مراجعهکننده به مراکز - مواد و روشها: مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر در ارتباط با 121 کودک 12 بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه انجام شد. پس از نمونهبرداری و ثبت ویژگیهای جمعیتشناختی، نمونهها از نظر وجود آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس با استفاده از روش الایزا مورد سنجش قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل دادهها نیز با استفاده از نرمافزار SPSS و آزمون دقیق فیشر انجام شد. 1 درصد( از / یافتهها: از میان 121 نمونه سرم که در این مطالعه مورد آزمایش قرار گرفتند، هشت نمونه ) 3 نظر وجود آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند که از این تعداد، پنج نفر پسر و سه نفر دختر بودند و تمامی آنها در مناطق شهری سکونت داشتند. هیچیک از این افراد سابقه خاکخواری، لمس و بازی با سگ را نداشتند و تنها در محل زندگی یک کودک، سگ نگهداری میشد. نتیجهگیری: نتایج نشان دادند که میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکاریازیس در کودکان مورد بررسی نسبتاً پایین است؛ هرچند که تأییدکننده برقراری چرخه انتقال انگل در منطقه میباشد؛ از این رو با توجه به اهمیت بهداشتی آن، تدوین و اجرای راهکارهایی بهمنظور کنترل و پیشگیری از این عفونت در میزبانان نهایی انگل جهت کاهش هرچه بیشتر عفونتهای انسانی، لازم و ضروری به نظر میرسد. واژگان کلیدی: توکسوکاریازیس، توکسوکارا کنیس، سرواپیدمیولوژی تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکی همدان محفوظ است . مقدمه توکسوکاریازیس یکی از عفونتهای مشترک انسان و حیوان است که در اثر آلودگی انسان با نماتودهای حیوانی به نام توکسوکارا از خانواده توکسوکاریده ) Toxocaridae ( ایجاد میگردد. کرم بالغ توکسوکارا ساکن دستگاه گوارش برخی از حیوانات گوشتخوار بوده و در چرخه زندگی این نماتود، سگ و گربه بهترتیب میزبان نهایی توکسوکارا کنیس و توکسوکارا کتی میباشند. آلودگی حیوانات به این انگل از طریق خوردن تخم یا بهصورت مادرزادی در مرحله زندگی داخل رحمی رخ میدهد. پس از بلوغ کرمها در دستگاه گوارش میزبان نهایی، تخمهای کرم از طریق مدفوع حیوان خارج شده و با پراکندهشدن در محیط باعث آلودگی محیط میشوند. تخمها ظرف چند روز در شرایط مساعد محیطی جنیندار شده و از طریق خوردن و دستگاه گوارش وارد بدن انسان )بهعنوان میزبان واسط اتفاقی( میشوند ] 1-3 [ . این انگل قادر به بلوغ در بدن انسان نمیباشد؛ بهطوری که پس از خروج لارو از تخمهای بلعیدهشده، از طریق جریان خون به ارگانهای مختلف مهاجرت کرده و منجر به ایجاد توکسوکاریازیس یا سندروم لارو مهاجر احشایی VLM ( Visceral larva migrans ( میشود. اندام یا بافتی که لارو توکسوکارا بیشتر به آنها مهاجرت میکند عبارت هستند از: مغز، کبد، ریه و چشم. توکسوکاریازیس در دوره 26 ، شماره 2 ، تابستان 0318 ، صفحات 11 تا 014 مجله پزشکی بالینی ابن سینا مقاله پژوهشی 010 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 منصوری و همکاران انسان از نظر بالینی به سه نوع قابلتفکیک است که عبارت هستند از: سندروم لارو مهاجر احشایی ) VLM (، سندروم لارو مهاجر چشمی ) OLM: Ocular Larva Migrans ( و توکسوکاریازیس بدون علامت ) Toxocariasis Covert ) ] 4 [. تظاهرات بالینی در این عفونت به فاکتورهای مختلفی از قبیل شدت آلودگی، پاسخ ایمنی میزبان و عضو درگیر در بدن بستگی دارد. قابلذکر است که کودکان زیر 12 سال به دلیل خاکخواری، عدم رعایت بهداشت و ارتباط نزدیکتر با سگ نسبت به ابتلا به توکسوکاریازیس مستعدتر هستند ] 5 [. توکسوکاریازیس بهطور ویژهای در مناطق حارهای و نیمهحارهای در جوامع کمتر توسعهیافتهای که در آنها درمان سگها بهعنوان میزبان نهایی و کنترل عوامل منتقلکننده محدود میباشد، شایع است ] 1،7 [ . با توجه به مطالعات انجامشده در نقاط مختلف جهان، میزان شیوع 17/ سرمی توکسوکارا کنیس از کمتر از 1 درصد در کانادا تا 1 درصد در گوانگجو گزارش شده است ] 8،1 [. در ایران نیز مطالعات مشابهی در نقاط مختلف کشور انجام شده است که در 21/ 1 تا 34 / آنها میزان شیوع آلودگی به توکسوکاراکنیس بین 3 .]13- درصد تعیین گزارش گردیده است ] 14 تنها روش قطعی برای تشخیص توکسوکاریازیس، مشاهده لارو در قطعات بافتی میباشد؛ اما این روش با مشکلاتی همراه است ] 15 [ . روش دیگر تشخیص، روش مولکولی PCR ( Polymerase Chain Reaction ( میباشد ] 11 [ . روشهای تصویربرداری نیز در تشخیص این عفونت کمککننده میباشند ] 17 [ . با توجه به انتشار لارو توکسوکارا در نقاط مختلف بدن انسان و عدم دسترسی آسان و غیرتهاجمی به آن، استفاده از روشهای تشخیص انگلشناسی در مطالعات همهگیرشناسی این انگل امکانپذیر نمیباشد؛ از این رو در انجام مطالعات همهگیرشناسی، استفاده از روشهای سرولوژی بهعنوان یکی از روشهای کاربردی و مناسب محسوب میشوند. در این راستا در مطالعه حاضر روش الایزا ) ELISA ( به دلیل حساسیت و ویژگی مناسب جهت تشخیص عفونت و مطالعات همهگیرشناسی مورد استفاده قرار گرفت ] 18-23 [ . با توجه به اینکه توکسوکاریازیس از نظر بهداشتی دارای اهمیت قابلتوجهی میباشد، مطالعه در زمینههای مختلف همهگیرشناسی آن در انسان و حیوان از اهمیت خاص خود برخوردار است. به دلیل بومیبودن این عفونت در کشور و منطقه و همچنین حضور سگهای ولگرد در پارکها و محل بازی کودکان، احتمال عفونت در انسان همیشه مطرح است؛ از این رو انجام مطالعات همهگیرشناسی در جامعه، وضعیت آلودگی به توکسوکاریازیس و سایر مسائل همهگیرشناسی مرتبط با این عفونت را در منطقه روشن مینماید. در این راستا، مطالعه حاضر بهمنظور برآورد میزان خطر آلودگی و مواجهه با انگل در شهر کرمانشاه طراحی و اجرا گردید تا اطلاعات بهدستآمده در راستای اقدامات مؤثرتر بهداشتی بهمنظور پیشگیری و کنترل این عفونت در انسان مورد استفاده قرار گیرند. مواد و روشها مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر پس از تصویب در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی همدان با شماره اختصاصی IR.UMSHA.REC.1396.27700 در ارتباط با کودکان 2 تا 12 سال مراجعهکننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه در سال 1317 انجام شد. در مطالعه حاضر شش مرکز بهداشتی- درمانی بهصورت تصادفی در سطح شهر انتخاب گردیدند. از این مراکز 121 کودک که به هر دلیلی به این مراکز مراجعه کرده بودند، انتخاب گردیدند؛ بهطوری که از هر مرکز بهداشتی- درمانی، افراد به نسبت مساوی وارد مطالعه شدند. نمونهبرداری از کودکان بهصورت تصادفی و پس از کسب رضایت آگاهانه از والدین آنها انجام شد. ابتدا اطلاعات جمعیتشناختی کودکان شامل: سن، جنس، سابقه خاکخواری، تماس با سگ و غیره جمعآوری شد و در پرسشنامههای اختصاصی ثبت گردید. سپس 1 میلیلیتر نمونه خون وریدی با رعایت کلیه نکات بهداشتی از افراد گرفته شد. نمونهها پس از انتقال به آزمایشگاه بیمارستان آیتالله طالقانی کرمانشاه، بلافاصله سانتریفیوژ گردیده و سرم آنها جدا شد و تا زمان انجام آزمایش در دمای 73 - درجه سانتیگراد نگهداری گردید. بهمنظور جستجوی آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس از کیتهای تشخیص آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس )ساخت شرکت IBL آلمان( استفاده گردید. پیش از انجام آزمایش و آغاز کار، سرمهای فریزشده، محلولها و سرمهای کنترل در دمای اتاق قرار داده شدند تا برای آغاز فرایند کار آماده گردند. سپس، آزمایش الایزا مطابق با دستورالعمل کیت انجام شد و نتایج آن توسط الایزا ریدر قرائت گردید. در ادامه با محاسبه میانگین cut off های بهدستآمده، میزان جذب نوری cut off تعیین شد و نمونههایی که جذب نوری 13 درصد بالاتر از cut off داشتند بهعنوان سرم مثبت تلقی گردیدند و نمونههایی که جذب نوری 13 درصد کمتر از cut off داشتند، بهعنوان سرم منفی در نظر گرفته شدند. شایان ذکر است نمونههایی که جذب نوری حد فاصل را داشتند، مشکوک تلقی شدند و پس از گذشت دو تا چهار هفته مجدداً نمونهبرداری در مورد آنها تکرار گردید و نمونهها تحت آزمایش قرار گرفتند. نمونههایی که نتیجه یکسانی با نتیجه آزمایش قبل داشتند بهعنوان نمونه منفی در نظر گرفته شدند. در این مطالعه برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS 21 و آزمون دقیق فیشر استفاده گردید. یافتهها 1/ از 121 کودک شرکتکننده در این مطالعه، هشت نفر ) 3 درصد( از نظر وجود آنتیبادی اختصاصی IgG ضد توکسوکارا 012 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان جدول 0: فراوانی وضعیت آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس در افراد شرکتکننده در مطالعه بر حسب متغیرهای جمعیتشناختی متغیر وضعیت سرمی سطح معناداری مثبت منفی مجموع تعداد )درصد( تعداد )درصد( تعداد )درصد( سن )133( 117 )18/3( 115 )1/7( 2 2-3 3/532 )133( 148 )11/3( 147 )3/7( 1 4-5 )133( 123 )17/5( 117 )2/5( 3 1-7 )133( 113 )133( 113 3 8-1 )133( 121 )18/4( 124 )1/1( 2 13-12 )133( 317 )18/4( 312 )1/1( جنس پسر 5 3/725 )133( 334 )11( 331 )1( دختر 3 تحصیلات والدین )133( 331 )11/4( 337 )3/1( بیسواد 2 3/345 )133( 251 )11/2( 251 )1/1( دیپلم 5 )133( 51 )18( 53 )2( کارشناسی 1 )133( 5 )133( 5 )3/3( کارشناسی ارشد و بالاتر 3 )133( 511 )18/4( 511 )1/1( محل سکونت شهر 8 3/315 )133( 132 )133( 132 )3/3( روستا 3 )133( 51 )133( 51 )3/3( سابقه خاکخواری بله 3 1 )133( 512 )18/1( 554 )1/4( خیر 8 )133( 43 )133( 43 )3/3( لمس و بازی با سگ بله 3 1 )133( 581 )18/1( 573 )1/4( خیر 8 )133( 131 )11/2( 133 )3/8( بازی در محل تردد سگ بله 1 1 )133( 413 )18/1( 483 )1/4( خیر 7 مصرف جگر یا گوشت مرغ خام یا نیمپز )133( 53 )18/1( 52 )1/1( بله 1 3/512 )133( 518 )18/8( 511 )1/2( خیر 7 12 درصد( پسر / کنیس مثبت بودند که از این تعداد پنج نفر ) 5 37 درصد( دختر بودند. والدین دو نفر از این کودکان / و سه نفر ) 5 بیسواد بودند و پنج نفر مدرک دیپلم و یک نفر مدرک لیسانس 83 درصد از شرکتکنندگان در مطالعه در شهر و / داشتند. 1 11/4 درصد از آنها در روستا سکونت داشتند. بر مبنای یافتهها میتوان گفت افرادی که نتیجه آزمایش آنها مثبت بود، در مناطق شهری سکونت داشتند و فاقد سابقه خاکخواری بودند. ذکر این نکته ضرورت دارد که در محل زندگی یک نفر از افراد سرم مثبت، سگ نگهداری میشد. وضعیت سرمی و سایر ویژگیهای جمعیتشناختی افراد شرکتکننده در مطالعه در جدول 1 قابلمشاهده میباشد. بحث در مطالعه حاضر که در ارتباط با 121 کودک 2 تا 12 سال مراجعهکننده به شش مرکز بهداشتی- درمانی در سطح شهر کرمانشاه انجام شد، میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا 1/ کنیس با استفاده از روش الایزا معادل 3 درصد بهدست آمد. مطالعات انجامشده در ایران شیوع سرمی توکسوکاریازیس را در 21 درصد گزارش نمودهاند / 1 تا 34 / جمعیت انسانی بین 3 13-14 [. از جمله مطالعات انجامشده در مورد شیوع آلودگی به [ توکسوکارا کنیس میتوان به مطالعهای که در استان سیستان و بلوچستان در ارتباط با 113 کودک کمتر از 11 سال انجام دادند، 1 درصد( از نظر حضور / اشاره نمود. در این پژوهش 17 نفر ) 7 آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند. همچنین در این مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و سن، جنس، محل زندگی و مصرف سبزیجات خام مشاهده شد؛ اما رابطه معناداری با سایر متغیرها )مانند ارتباط با سگ و تحصیلات والدین( بهدست نیامد. مشاهده ارتباط معنادار بین سرم مثبت بودن و موارد ذکرشده در مطالعه سیستان و بلوچستان بر خلاف مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوتهای جغرافیایی و منطقهای، عادات تغذیهای و شرایط آب و هوایی منطقه باشد ] 21 [. در این راستا در مطالعهای که مؤمن و همکاران در سال 1317 در اصفهان در ارتباط با دو گروه از کودکان شامل: 43 کودک مبتلا به آسم و 43 کودک غیر مبتلا به آن انجام دادند، 45 درصد از 21 درصد از کودکان غیر مبتلا / گروه کودکان مبتلا به آسم و 7 به آن به لحاظ حضور آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند. در این مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و رفتن به پارک و بازی در زمینهای خاکی مشاهده شد که این تفاوت در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس نسبت به مطالعه حاضر میتواند به میزان آلودگی خاک و محیط، محل بازی و 013 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 منصوری و همکاران همچنین تفاوت در جامعه مورد مطالعه وابسته باشد ] 22 [. در مطالعه دیگری که حسینی صفا و همکاران در سال 1315 در شهر اصفهان در ارتباط با 427 کودک انجام دادند، میزان شیوع 1 درصد گزارش گردید که همانند مطالعه / سرمی معادل 31 حاضر بین متغیرهای مورد بررسی از جمله سن، جنسیت، محل سکونت، نگهداری و لمس و بازی با سگ، میزان تحصیلات والدین و آلودگی به توکسوکاریازیس ارتباط معناداری مشاهده نشد. نتایج این مطالعات که در سالهای اخیر انجام شدهاند، با نتایج بهدستآمده از مطالعه حاضر همسو میباشند و نسبت به مطالعات انجامشده در سالهای گذشته، میزان شیوع پایینتری را نشان میدهند که این امر میتواند ناشی از افزایش سطح بهداشت عمومی و انجام اقدامات پیشگیرانه از سوی سازمانهای مربوطه باشد ] 13 [ . در ارتباط با سایر مطالعات انجامشده در کشور میتوان به مطالعات انجامشده در شهرهای تبریز با میزان شیوع 21/34 درصد و اهواز با میزان شیوع 2 درصد اشاره نمود که این اختلاف مشاهدهشده در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس در این دو مطالعه با مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوت در روش انجام آزمایش و نیز تفاوت در نوع جامعه تحت مطالعه باشد ] 11،12 [ . در غرب کشور نیز مطالعهای توسط فلاح و همکاران در سال 1381 در شهرستان همدان انجام شد. در این مطالعه 5 درصد گزارش / میزان شیوع سرمی این عفونت کرمی معادل 3 گردید که همانند مطالعه حاضر، ارتباط معناداری بین شیوع سرمی توکسوکارا کنیس و متغیرهای سن، جنسیت، محل سکونت، سابقه خاکخواری، نگهداری و لمس و بازی با سگ مشاهده نشد. پایینبودن میزان شیوع سرمی بهدستآمده در این مطالعه در مقایسه با مطالعه فلاح با توجه به حجم تقریباً یکسان از نظر تعداد نمونه در دو مطالعه میتواند ناشی از افزایش سطح بهداشت عمومی و میزان آگاهی مردم در مطالعه حاضر باشد ] 13 [. در استان کرمانشاه نیز در سال 1383 مطالعهای در منطقه ماهیدشت در مورد 213 کودک 2 تا 12 سال انجام شد و در آن 8/ میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا کنیس معادل 41 درصد گزارش گردید. در این مطالعه ارتباط معناداری بین آلودگی به توکسوکاریازیس و متغیرهای جنسیت، سابقه خاکخواری و نگهداری و لمس و بازی با سگ بهدست نیامد. مقایسه نتایج این مطالعه با یافتههای مطالعه حاضر در استان کرمانشاه نشاندهنده اختلاف قابلملاحظه میزان شیوع آلودگی به توکسوکارا کنیس در این استان میباشد. این اختلاف در میزان شیوع آلودگی میتواند ناشی از یک یا چند عامل باشد که از جمله این عوامل میتوان به اختلاف زمانی انجام مطالعات، اختلاف در منطقه مورد مطالعه، حجم نمونه و همچنین اندازهگیری آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس که در مطالعه ماهیدشت از نوع IgE بود، اشاره کرد ] 14 [. تجزیه و تحلیل نتایج در مطالعه حاضر نشاندهنده عدم ارتباط آماری بین آلودگی به توکسوکاریازیس و متغیرهای همهگیرشناسی مربوط به این عفونت کرمی بود. یکی از توجیهاتی که میشود برای این عدم ارتباط آماری بیان نمود، تعداد کم افراد سرم مثبت در این مطالعه است که با انتخاب افراد بیشتر و گسترش منطقه مورد مطالعه و همچنین انتخاب دقیقتر گروههای هدف در مطالعات بعدی میتوان این محدودیت را تا حد زیادی کاهش داد. در مطالعه حاضر بیشترین میزان آلودگی در گروه سنی 1 تا 7 سال مشاهده گردید و میزان شیوع در جنس مذکر بیشتر از جنس مؤنث بود که این امر میتواند ناشی از تفاوت در میزان ارتباط با سگ، نوع بازی و وضعیت بهداشتی محل زندگی کودکان باشد. زندگی در شهر یا روستا نیز میتواند از عوامل دخیل در ابتلا به این انگل باشد. مناطق روستایی به دلیل تماس بیشتر با حیوانات و پایینبودن سطح بهداشت در آنها نسبت به مناطق شهری باعث افزایش خطر آلودگی به انگل میشوند؛ هرچند با ارتقای سطح بهداشت و آگاهی افراد و در نتیجه تغییر در فرهنگ و شیوه زندگی در مناطق روستایی، تفاوت آماری معناداری در برخی از مطالعات از جمله در مطالعه حاضر مشاهده نشد ] 13،13،14 [ . نتیجهگیری نتایج این مطالعه نشان دادند که میزان شیوع آلودگی به توکسوکاریازیس در شهر کرمانشاه تا حدودی کمتر از سایر مناطق کشور میباشد؛ اما با توجه به اهمیت بهداشتی این عفونت در جامعه و برقراربودن چرخه انتقال آن در منطقه تحت بررسی، اجرای تدابیر و اقداماتی جهت کنترل و پیشگیری از این عفونت و همچنین افزایش سطح آگاهی عمومی افراد جامعه میتواند کمک شایانی به کنترل و کاهش آلودگی به این انگل کرمی در افراد و بهویژه در کودکان این منطقه نماید. تشکر و قدردانی مقاله حاضر برگرفته از پایاننامه دوره کارشناسی ارشد رشته انگلشناسی پزشکی مصوب دانشگاه علوم پزشکی همدان با شماره طرح 1134132334 میباشد. بدینوسیله نویسندگان مراتب تشکر و قدردانی خود را از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی همدان به دلیل حمایت مالی از این طرح اعلام مینمایند. شایان ذکر است که نویسندگان هیچگونه تعارض منافعی با نتایج ارائهشده ندارند. REFERENCES 1. Pelloux H, Faure O. Toxocariasis in adults. Rev Med Interne. 2004;25(3):201-6. PMID: 15049281 DOI: 10.1016/s0248-8663(03)00258-3 2. Rubinsky-Elefant G, Hirata CE, Yamamoto JH, Ferreira MU. Human toxocariasis: diagnosis, worldwide seroprevalences and clinical expression of the systemic and ocular forms. Ann Trop Med Parasitol. 2010;104(1):3-23. PMID: 20149289 DOI: 10.1179/136485910X12607012373957 014 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان 3. Woodhall DM, Fiore AE. Toxocariasis: a review for pediatricians. J Pediatric Infect Dis Soc. 2014;3(2):154-9. PMID: 26625368 DOI: 10.1093/jpids/pit066 4. Muller R, Wakelin D. Worms and human disease. 2nd ed. Wallingford: CABi, 2002. 5. Fan CK, Liao CW, Cheng YC. Factors affecting disease manifestation of toxocarosis in humans: genetics and environment. Vet Parasitol. 2013;193(4):342-52. PMID: 23290279 DOI: 10.1016/j.vetpar.2012.12.030 6. Hotez PJ, Wilkins PP: Toxocariasis: America’s most common neglected infection of poverty and a helminthiasis of global importance? Plos Negl Trop Dis. 2009;3(3):e400. PMID: 19333373 DOI: 10.1371/journal.pntd.0000400 7. Hotez PJ, Dumonteil E, Heffernan MJ, Bottazzi ME. Innovation for the ‘bottom 100 million’: eliminating neglected tropical diseases in the Americas. Adv Exp Med Biol. 2013;764:1-12. PMID: 23654053 DOI: 10.1007/978-1-4614-4726-9_1 8. Lee Rm, Moore Lb, Bottazzi ME, Hotez PG. Toxocariasis in North America: a systematic review. PLoS Negl Trop Dis. 2014;8(8):e3116. PMID: 25166906 DOI: 10.1371/journal. pntd.0003116 9. Won EJ, Kim J, Shin MG, Shin JH, Suh SP, Ryang DW. Seroepidemiology of toxocariasis and its clinical implications in gwangju and Jeonnam-province, Korea. Ann Lab Med. 2015;35(4):449-53. PMID: 26131418 DOI: 10.3343/alm. 2015.35.4.449 10. Hosseini-Safa A, Mousavi SM, Bahadoran Bagh Badorani M, Ghatreh Samani M, Mostafaei S, Yousofi Darani H. Seroepidemiology of toxocariasis in children (5-15 yr old) referred to the pediatric clinic of Imam Hossein hospital, Isfahan, Iran. Iran J Parasitol. 2015;10(4):632-7. PMID: 26811731 11. Fallah E, Mahami-Oskouei L, Mahami-Oskouei M, Safaiyan A. Evaluation of indirect immunofluorescent antibody (IFA) test and enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) in diagnosis of visceral larva migranas. J Ilam Univ Med Sci. 2013;21(7):87-93. [Persian] 12. Alavi SM, Sefidgaran GH. Frequency of anti toxocara antibodies in schoolchildren with chronic cough and eosinophilia in urban and rural area of Ahvaz, Iran in 2006. Jundishapur Sci Med J. 2009;8(2):141-7. 13. Fallah M, Azimi A, Taherkhani H. Seroprevalence of toxocariasis in children aged 1-9 years in Hamadan – 2002. J Zanjan Univ Med Sci Health Serv. 2005;13(50):44-50. [Persian] 14. Akhlaghi L, Ourmazdi H, Sarafnia A, Vaziri S, Jadidian K, Leghaii Z. An investigation on the toxocariasis seroprevalence in children (2-12 years old) from Mahidasht area of Kermanshah Province 2003-2004. Razi J Med Sci. 2006;13(52):41-8. 15. Nichols RL. The etiology of visceral larva migrans. I. Diagnostic morphology of infective second-stage Toxocara larvae. J Parasitol. 1956;42:349-62. PMID: 13346427 16. Jacobs DE, Zhu X, Gasser RB, Chilton NB. PCR-based methods for identification of potentially zoonotic ascaridoid parasites of the dog, fox and cat. Acta Trop. 1997;68(2):191-200. PMID: 9386794 17. Romano N, Nor Azah MO, Rahmah N, Lim Y AL, Rohela M. Seroprevalence of toxocariasis among Orang Asli (Indigenous people) in Malaysia using two immunoassays. Trop Biomed. 2010;27(3):585-94. PMID: 21399601 18. de Savigny DH, Voller A, Woodruff AW. Toxocariasis: serological diagnosis by enzyme immunoassay. J Clin Pathol. 1979;32(3):284-8. PMID: 372253 DOI: 10.1136/ jcp.32.3.284 19. Maizels RM, de Savigny D, Ogilvie BM. Characterization of surface and excretory-secretory antigens of Toxocara canis infective larvae. Parasite Immunol. 1984;6(1):23-37. PMID: 6701003 DOI: 10.1111/j.1365-3024.1984.tb00779.x 20. Engvall E, Perlmann P. Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) Quantitative assay of immunoglobulin G. Immunochemistry. 1971;8(9):871-4. PMID: 5135623 21. Geraili A, Maarofi Y, Dabirzade M, Normohamadi H, Khoshsima shahraki M. A survey of gastrointestinal helminth of stray dogs in Zabol City, southeastern of Iran. Arch Razi Institute. 2016;71(1):57-60. DOI: 10.22034/ari.2016.105999 22. Momen T, Esmaeil N, Reisi M. Seroprevalence of toxocara canis in asthmatic children and its relation to the severity of diseases. Med Arch. 2018;72(3):174-7. PMID: 30061761 DOI: 10.5455/medarh.2018.72.174-177وژی توکسوکاریازیس در کودکان 2 سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان   Abstract Background and Objective: Toxocariasis is a common infection between humans and animals, which can be considered as a health issue in vulnerable populations due to its indigenous nature to the country and the region. Therefore, the purpose of this study was to estimate the risk of contamination with Toxocara canis infection and exposure to its parasite in children. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was performed on 621 children aged 2 to12 years referred to health centers in Kermanshah, Iran. After sampling and recording the demographic characteristics, the samples were tested for anti-T. canis antibody (IgG) by enzyme-linked immunosorbent assay method. Data analysis was done using SPSS software and Fisher's exact test. Results: Out of 621 tested serum samples, 8 samples (1.3%) were positive for anti-Toxocara IgG antibodies. Of these, 5 and 3 samples were from male and female patients all living in urban areas. It is noteworthy that none of these individuals had a history of earth-eating, as well as touching or playing with the dog. However, a dog was kept at one of the child's home. Conclusion: The results of the study showed a relatively low prevalence of toxocariasis infection in children, although the findings confirmed the establishment of the parasite transmission cycle in the region. Therefore, considering the importance of hygiene issues, it is necessary to develop and implement strategies for controlling and preventing the infection in the definitive hosts of the parasite in order to reduce the incidence of human infections. Keywords: Seroepidemiology, Toxocara canis, Toxocariasis Received: 20.05.2019 Accepted: 19.08.2019 How to Cite this Article: Mansouri S, Fallah M, Maghsood AH, Matini M. Seroepide-miology of Toxocariasis in 2-12-year-old Children Refered to Health Centers in Kermanshah during 2018. Avicenna J Clin Med. 2019; 26(2): 99-104. DOI: 10.21859/ajcm.26.2.99 Original Article سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان چکیده سابقه و هدف: توکسوکاریازیس ) Toxocariasis ( یکی از عفونتهای مشترک بین انسان و حیوان میباشد که با توجه به بومیبودن آن در کشور و منطقه میتواند بهعنوان یک مشکل بهداشتی در گروههای آسیبپذیر محسوب گردد. در این ارتباط، مطالعه حاضر با هدف برآورد میزان خطر آلودگی به توکسوکارا کنیس و مواجهه با انگل آن در کودکان انجام شد. 2 ساله مراجعهکننده به مراکز - مواد و روشها: مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر در ارتباط با 121 کودک 12 بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه انجام شد. پس از نمونهبرداری و ثبت ویژگیهای جمعیتشناختی، نمونهها از نظر وجود آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس با استفاده از روش الایزا مورد سنجش قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل دادهها نیز با استفاده از نرمافزار SPSS و آزمون دقیق فیشر انجام شد. 1 درصد( از / یافتهها: از میان 121 نمونه سرم که در این مطالعه مورد آزمایش قرار گرفتند، هشت نمونه ) 3 نظر وجود آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند که از این تعداد، پنج نفر پسر و سه نفر دختر بودند و تمامی آنها در مناطق شهری سکونت داشتند. هیچیک از این افراد سابقه خاکخواری، لمس و بازی با سگ را نداشتند و تنها در محل زندگی یک کودک، سگ نگهداری میشد. نتیجهگیری: نتایج نشان دادند که میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکاریازیس در کودکان مورد بررسی نسبتاً پایین است؛ هرچند که تأییدکننده برقراری چرخه انتقال انگل در منطقه میباشد؛ از این رو با توجه به اهمیت بهداشتی آن، تدوین و اجرای راهکارهایی بهمنظور کنترل و پیشگیری از این عفونت در میزبانان نهایی انگل جهت کاهش هرچه بیشتر عفونتهای انسانی، لازم و ضروری به نظر میرسد. واژگان کلیدی: توکسوکاریازیس، توکسوکارا کنیس، سرواپیدمیولوژی تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکی همدان محفوظ است . مقدمه توکسوکاریازیس یکی از عفونتهای مشترک انسان و حیوان است که در اثر آلودگی انسان با نماتودهای حیوانی به نام توکسوکارا از خانواده توکسوکاریده ) Toxocaridae ( ایجاد میگردد. کرم بالغ توکسوکارا ساکن دستگاه گوارش برخی از حیوانات گوشتخوار بوده و در چرخه زندگی این نماتود، سگ و گربه بهترتیب میزبان نهایی توکسوکارا کنیس و توکسوکارا کتی میباشند. آلودگی حیوانات به این انگل از طریق خوردن تخم یا بهصورت مادرزادی در مرحله زندگی داخل رحمی رخ میدهد. پس از بلوغ کرمها در دستگاه گوارش میزبان نهایی، تخمهای کرم از طریق مدفوع حیوان خارج شده و با پراکندهشدن در محیط باعث آلودگی محیط میشوند. تخمها ظرف چند روز در شرایط مساعد محیطی جنیندار شده و از طریق خوردن و دستگاه گوارش وارد بدن انسان )بهعنوان میزبان واسط اتفاقی( میشوند ] 1-3 [ . این انگل قادر به بلوغ در بدن انسان نمیباشد؛ بهطوری که پس از خروج لارو از تخمهای بلعیدهشده، از طریق جریان خون به ارگانهای مختلف مهاجرت کرده و منجر به ایجاد توکسوکاریازیس یا سندروم لارو مهاجر احشایی VLM ( Visceral larva migrans ( میشود. اندام یا بافتی که لارو توکسوکارا بیشتر به آنها مهاجرت میکند عبارت هستند از: مغز، کبد، ریه و چشم. توکسوکاریازیس در دوره 26 ، شماره 2 ، تابستان 0318 ، صفحات 11 تا 014 مجله پزشکی بالینی ابن سینا مقاله پژوهشی 010 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 منصوری و همکاران انسان از نظر بالینی به سه نوع قابلتفکیک است که عبارت هستند از: سندروم لارو مهاجر احشایی ) VLM (، سندروم لارو مهاجر چشمی ) OLM: Ocular Larva Migrans ( و توکسوکاریازیس بدون علامت ) Toxocariasis Covert ) ] 4 [. تظاهرات بالینی در این عفونت به فاکتورهای مختلفی از قبیل شدت آلودگی، پاسخ ایمنی میزبان و عضو درگیر در بدن بستگی دارد. قابلذکر است که کودکان زیر 12 سال به دلیل خاکخواری، عدم رعایت بهداشت و ارتباط نزدیکتر با سگ نسبت به ابتلا به توکسوکاریازیس مستعدتر هستند ] 5 [. توکسوکاریازیس بهطور ویژهای در مناطق حارهای و نیمهحارهای در جوامع کمتر توسعهیافتهای که در آنها درمان سگها بهعنوان میزبان نهایی و کنترل عوامل منتقلکننده محدود میباشد، شایع است ] 1،7 [ . با توجه به مطالعات انجامشده در نقاط مختلف جهان، میزان شیوع 17/ سرمی توکسوکارا کنیس از کمتر از 1 درصد در کانادا تا 1 درصد در گوانگجو گزارش شده است ] 8،1 [. در ایران نیز مطالعات مشابهی در نقاط مختلف کشور انجام شده است که در 21/ 1 تا 34 / آنها میزان شیوع آلودگی به توکسوکاراکنیس بین 3 .]13- درصد تعیین گزارش گردیده است ] 14 تنها روش قطعی برای تشخیص توکسوکاریازیس، مشاهده لارو در قطعات بافتی میباشد؛ اما این روش با مشکلاتی همراه است ] 15 [ . روش دیگر تشخیص، روش مولکولی PCR ( Polymerase Chain Reaction ( میباشد ] 11 [ . روشهای تصویربرداری نیز در تشخیص این عفونت کمککننده میباشند ] 17 [ . با توجه به انتشار لارو توکسوکارا در نقاط مختلف بدن انسان و عدم دسترسی آسان و غیرتهاجمی به آن، استفاده از روشهای تشخیص انگلشناسی در مطالعات همهگیرشناسی این انگل امکانپذیر نمیباشد؛ از این رو در انجام مطالعات همهگیرشناسی، استفاده از روشهای سرولوژی بهعنوان یکی از روشهای کاربردی و مناسب محسوب میشوند. در این راستا در مطالعه حاضر روش الایزا ) ELISA ( به دلیل حساسیت و ویژگی مناسب جهت تشخیص عفونت و مطالعات همهگیرشناسی مورد استفاده قرار گرفت ] 18-23 [ . با توجه به اینکه توکسوکاریازیس از نظر بهداشتی دارای اهمیت قابلتوجهی میباشد، مطالعه در زمینههای مختلف همهگیرشناسی آن در انسان و حیوان از اهمیت خاص خود برخوردار است. به دلیل بومیبودن این عفونت در کشور و منطقه و همچنین حضور سگهای ولگرد در پارکها و محل بازی کودکان، احتمال عفونت در انسان همیشه مطرح است؛ از این رو انجام مطالعات همهگیرشناسی در جامعه، وضعیت آلودگی به توکسوکاریازیس و سایر مسائل همهگیرشناسی مرتبط با این عفونت را در منطقه روشن مینماید. در این راستا، مطالعه حاضر بهمنظور برآورد میزان خطر آلودگی و مواجهه با انگل در شهر کرمانشاه طراحی و اجرا گردید تا اطلاعات بهدستآمده در راستای اقدامات مؤثرتر بهداشتی بهمنظور پیشگیری و کنترل این عفونت در انسان مورد استفاده قرار گیرند. مواد و روشها مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر پس از تصویب در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی همدان با شماره اختصاصی IR.UMSHA.REC.1396.27700 در ارتباط با کودکان 2 تا 12 سال مراجعهکننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه در سال 1317 انجام شد. در مطالعه حاضر شش مرکز بهداشتی- درمانی بهصورت تصادفی در سطح شهر انتخاب گردیدند. از این مراکز 121 کودک که به هر دلیلی به این مراکز مراجعه کرده بودند، انتخاب گردیدند؛ بهطوری که از هر مرکز بهداشتی- درمانی، افراد به نسبت مساوی وارد مطالعه شدند. نمونهبرداری از کودکان بهصورت تصادفی و پس از کسب رضایت آگاهانه از والدین آنها انجام شد. ابتدا اطلاعات جمعیتشناختی کودکان شامل: سن، جنس، سابقه خاکخواری، تماس با سگ و غیره جمعآوری شد و در پرسشنامههای اختصاصی ثبت گردید. سپس 1 میلیلیتر نمونه خون وریدی با رعایت کلیه نکات بهداشتی از افراد گرفته شد. نمونهها پس از انتقال به آزمایشگاه بیمارستان آیتالله طالقانی کرمانشاه، بلافاصله سانتریفیوژ گردیده و سرم آنها جدا شد و تا زمان انجام آزمایش در دمای 73 - درجه سانتیگراد نگهداری گردید. بهمنظور جستجوی آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس از کیتهای تشخیص آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس )ساخت شرکت IBL آلمان( استفاده گردید. پیش از انجام آزمایش و آغاز کار، سرمهای فریزشده، محلولها و سرمهای کنترل در دمای اتاق قرار داده شدند تا برای آغاز فرایند کار آماده گردند. سپس، آزمایش الایزا مطابق با دستورالعمل کیت انجام شد و نتایج آن توسط الایزا ریدر قرائت گردید. در ادامه با محاسبه میانگین cut off های بهدستآمده، میزان جذب نوری cut off تعیین شد و نمونههایی که جذب نوری 13 درصد بالاتر از cut off داشتند بهعنوان سرم مثبت تلقی گردیدند و نمونههایی که جذب نوری 13 درصد کمتر از cut off داشتند، بهعنوان سرم منفی در نظر گرفته شدند. شایان ذکر است نمونههایی که جذب نوری حد فاصل را داشتند، مشکوک تلقی شدند و پس از گذشت دو تا چهار هفته مجدداً نمونهبرداری در مورد آنها تکرار گردید و نمونهها تحت آزمایش قرار گرفتند. نمونههایی که نتیجه یکسانی با نتیجه آزمایش قبل داشتند بهعنوان نمونه منفی در نظر گرفته شدند. در این مطالعه برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS 21 و آزمون دقیق فیشر استفاده گردید. یافتهها 1/ از 121 کودک شرکتکننده در این مطالعه، هشت نفر ) 3 درصد( از نظر وجود آنتیبادی اختصاصی IgG ضد توکسوکارا 012 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان جدول 0: فراوانی وضعیت آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس در افراد شرکتکننده در مطالعه بر حسب متغیرهای جمعیتشناختی متغیر وضعیت سرمی سطح معناداری مثبت منفی مجموع تعداد )درصد( تعداد )درصد( تعداد )درصد( سن )133( 117 )18/3( 115 )1/7( 2 2-3 3/532 )133( 148 )11/3( 147 )3/7( 1 4-5 )133( 123 )17/5( 117 )2/5( 3 1-7 )133( 113 )133( 113 3 8-1 )133( 121 )18/4( 124 )1/1( 2 13-12 )133( 317 )18/4( 312 )1/1( جنس پسر 5 3/725 )133( 334 )11( 331 )1( دختر 3 تحصیلات والدین )133( 331 )11/4( 337 )3/1( بیسواد 2 3/345 )133( 251 )11/2( 251 )1/1( دیپلم 5 )133( 51 )18( 53 )2( کارشناسی 1 )133( 5 )133( 5 )3/3( کارشناسی ارشد و بالاتر 3 )133( 511 )18/4( 511 )1/1( محل سکونت شهر 8 3/315 )133( 132 )133( 132 )3/3( روستا 3 )133( 51 )133( 51 )3/3( سابقه خاکخواری بله 3 1 )133( 512 )18/1( 554 )1/4( خیر 8 )133( 43 )133( 43 )3/3( لمس و بازی با سگ بله 3 1 )133( 581 )18/1( 573 )1/4( خیر 8 )133( 131 )11/2( 133 )3/8( بازی در محل تردد سگ بله 1 1 )133( 413 )18/1( 483 )1/4( خیر 7 مصرف جگر یا گوشت مرغ خام یا نیمپز )133( 53 )18/1( 52 )1/1( بله 1 3/512 )133( 518 )18/8( 511 )1/2( خیر 7 12 درصد( پسر / کنیس مثبت بودند که از این تعداد پنج نفر ) 5 37 درصد( دختر بودند. والدین دو نفر از این کودکان / و سه نفر ) 5 بیسواد بودند و پنج نفر مدرک دیپلم و یک نفر مدرک لیسانس 83 درصد از شرکتکنندگان در مطالعه در شهر و / داشتند. 1 11/4 درصد از آنها در روستا سکونت داشتند. بر مبنای یافتهها میتوان گفت افرادی که نتیجه آزمایش آنها مثبت بود، در مناطق شهری سکونت داشتند و فاقد سابقه خاکخواری بودند. ذکر این نکته ضرورت دارد که در محل زندگی یک نفر از افراد سرم مثبت، سگ نگهداری میشد. وضعیت سرمی و سایر ویژگیهای جمعیتشناختی افراد شرکتکننده در مطالعه در جدول 1 قابلمشاهده میباشد. بحث در مطالعه حاضر که در ارتباط با 121 کودک 2 تا 12 سال مراجعهکننده به شش مرکز بهداشتی- درمانی در سطح شهر کرمانشاه انجام شد، میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا 1/ کنیس با استفاده از روش الایزا معادل 3 درصد بهدست آمد. مطالعات انجامشده در ایران شیوع سرمی توکسوکاریازیس را در 21 درصد گزارش نمودهاند / 1 تا 34 / جمعیت انسانی بین 3 13-14 [. از جمله مطالعات انجامشده در مورد شیوع آلودگی به [ توکسوکارا کنیس میتوان به مطالعهای که در استان سیستان و بلوچستان در ارتباط با 113 کودک کمتر از 11 سال انجام دادند، 1 درصد( از نظر حضور / اشاره نمود. در این پژوهش 17 نفر ) 7 آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند. همچنین در این مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و سن، جنس، محل زندگی و مصرف سبزیجات خام مشاهده شد؛ اما رابطه معناداری با سایر متغیرها )مانند ارتباط با سگ و تحصیلات والدین( بهدست نیامد. مشاهده ارتباط معنادار بین سرم مثبت بودن و موارد ذکرشده در مطالعه سیستان و بلوچستان بر خلاف مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوتهای جغرافیایی و منطقهای، عادات تغذیهای و شرایط آب و هوایی منطقه باشد ] 21 [. در این راستا در مطالعهای که مؤمن و همکاران در سال 1317 در اصفهان در ارتباط با دو گروه از کودکان شامل: 43 کودک مبتلا به آسم و 43 کودک غیر مبتلا به آن انجام دادند، 45 درصد از 21 درصد از کودکان غیر مبتلا / گروه کودکان مبتلا به آسم و 7 به آن به لحاظ حضور آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند. در این مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و رفتن به پارک و بازی در زمینهای خاکی مشاهده شد که این تفاوت در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس نسبت به مطالعه حاضر میتواند به میزان آلودگی خاک و محیط، محل بازی و 013 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 منصوری و همکاران همچنین تفاوت در جامعه مورد مطالعه وابسته باشد ] 22 [. در مطالعه دیگری که حسینی صفا و همکاران در سال 1315 در شهر اصفهان در ارتباط با 427 کودک انجام دادند، میزان شیوع 1 درصد گزارش گردید که همانند مطالعه / سرمی معادل 31 حاضر بین متغیرهای مورد بررسی از جمله سن، جنسیت، محل سکونت، نگهداری و لمس و بازی با سگ، میزان تحصیلات والدین و آلودگی به توکسوکاریازیس ارتباط معناداری مشاهده نشد. نتایج این مطالعات که در سالهای اخیر انجام شدهاند، با نتایج بهدستآمده از مطالعه حاضر همسو میباشند و نسبت به مطالعات انجامشده در سالهای گذشته، میزان شیوع پایینتری را نشان میدهند که این امر میتواند ناشی از افزایش سطح بهداشت عمومی و انجام اقدامات پیشگیرانه از سوی سازمانهای مربوطه باشد ] 13 [ . در ارتباط با سایر مطالعات انجامشده در کشور میتوان به مطالعات انجامشده در شهرهای تبریز با میزان شیوع 21/34 درصد و اهواز با میزان شیوع 2 درصد اشاره نمود که این اختلاف مشاهدهشده در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس در این دو مطالعه با مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوت در روش انجام آزمایش و نیز تفاوت در نوع جامعه تحت مطالعه باشد ] 11،12 [ . در غرب کشور نیز مطالعهای توسط فلاح و همکاران در سال 1381 در شهرستان همدان انجام شد. در این مطالعه 5 درصد گزارش / میزان شیوع سرمی این عفونت کرمی معادل 3 گردید که همانند مطالعه حاضر، ارتباط معناداری بین شیوع سرمی توکسوکارا کنیس و متغیرهای سن، جنسیت، محل سکونت، سابقه خاکخواری، نگهداری و لمس و بازی با سگ مشاهده نشد. پایینبودن میزان شیوع سرمی بهدستآمده در این مطالعه در مقایسه با مطالعه فلاح با توجه به حجم تقریباً یکسان از نظر تعداد نمونه در دو مطالعه میتواند ناشی از افزایش سطح بهداشت عمومی و میزان آگاهی مردم در مطالعه حاضر باشد ] 13 [. در استان کرمانشاه نیز در سال 1383 مطالعهای در منطقه ماهیدشت در مورد 213 کودک 2 تا 12 سال انجام شد و در آن 8/ میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا کنیس معادل 41 درصد گزارش گردید. در این مطالعه ارتباط معناداری بین آلودگی به توکسوکاریازیس و متغیرهای جنسیت، سابقه خاکخواری و نگهداری و لمس و بازی با سگ بهدست نیامد. مقایسه نتایج این مطالعه با یافتههای مطالعه حاضر در استان کرمانشاه نشاندهنده اختلاف قابلملاحظه میزان شیوع آلودگی به توکسوکارا کنیس در این استان میباشد. این اختلاف در میزان شیوع آلودگی میتواند ناشی از یک یا چند عامل باشد که از جمله این عوامل میتوان به اختلاف زمانی انجام مطالعات، اختلاف در منطقه مورد مطالعه، حجم نمونه و همچنین اندازهگیری آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس که در مطالعه ماهیدشت از نوع IgE بود، اشاره کرد ] 14 [. تجزیه و تحلیل نتایج در مطالعه حاضر نشاندهنده عدم ارتباط آماری بین آلودگی به توکسوکاریازیس و متغیرهای همهگیرشناسی مربوط به این عفونت کرمی بود. یکی از توجیهاتی که میشود برای این عدم ارتباط آماری بیان نمود، تعداد کم افراد سرم مثبت در این مطالعه است که با انتخاب افراد بیشتر و گسترش منطقه مورد مطالعه و همچنین انتخاب دقیقتر گروههای هدف در مطالعات بعدی میتوان این محدودیت را تا حد زیادی کاهش داد. در مطالعه حاضر بیشترین میزان آلودگی در گروه سنی 1 تا 7 سال مشاهده گردید و میزان شیوع در جنس مذکر بیشتر از جنس مؤنث بود که این امر میتواند ناشی از تفاوت در میزان ارتباط با سگ، نوع بازی و وضعیت بهداشتی محل زندگی کودکان باشد. زندگی در شهر یا روستا نیز میتواند از عوامل دخیل در ابتلا به این انگل باشد. مناطق روستایی به دلیل تماس بیشتر با حیوانات و پایینبودن سطح بهداشت در آنها نسبت به مناطق شهری باعث افزایش خطر آلودگی به انگل میشوند؛ هرچند با ارتقای سطح بهداشت و آگاهی افراد و در نتیجه تغییر در فرهنگ و شیوه زندگی در مناطق روستایی، تفاوت آماری معناداری در برخی از مطالعات از جمله در مطالعه حاضر مشاهده نشد ] 13،13،14 [ . نتیجهگیری نتایج این مطالعه نشان دادند که میزان شیوع آلودگی به توکسوکاریازیس در شهر کرمانشاه تا حدودی کمتر از سایر مناطق کشور میباشد؛ اما با توجه به اهمیت بهداشتی این عفونت در جامعه و برقراربودن چرخه انتقال آن در منطقه تحت بررسی، اجرای تدابیر و اقداماتی جهت کنترل و پیشگیری از این عفونت و همچنین افزایش سطح آگاهی عمومی افراد جامعه میتواند کمک شایانی به کنترل و کاهش آلودگی به این انگل کرمی در افراد و بهویژه در کودکان این منطقه نماید. تشکر و قدردانی مقاله حاضر برگرفته از پایاننامه دوره کارشناسی ارشد رشته انگلشناسی پزشکی مصوب دانشگاه علوم پزشکی همدان با شماره طرح 1134132334 میباشد. بدینوسیله نویسندگان مراتب تشکر و قدردانی خود را از معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی همدان به دلیل حمایت مالی از این طرح اعلام مینمایند. شایان ذکر است که نویسندگان هیچگونه تعارض منافعی با نتایج ارائهشده ندارند. REFERENCES 1. Pelloux H, Faure O. Toxocariasis in adults. Rev Med Interne. 2004;25(3):201-6. PMID: 15049281 DOI: 10.1016/s0248-8663(03)00258-3 2. Rubinsky-Elefant G, Hirata CE, Yamamoto JH, Ferreira MU. Human toxocariasis: diagnosis, worldwide seroprevalences and clinical expression of the systemic and ocular forms. Ann Trop Med Parasitol. 2010;104(1):3-23. PMID: 20149289 DOI: 10.1179/136485910X12607012373957 014 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318 سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان 3. Woodhall DM, Fiore AE. Toxocariasis: a review for pediatricians. J Pediatric Infect Dis Soc. 2014;3(2):154-9. PMID: 26625368 DOI: 10.1093/jpids/pit066 4. Muller R, Wakelin D. Worms and human disease. 2nd ed. Wallingford: CABi, 2002. 5. Fan CK, Liao CW, Cheng YC. Factors affecting disease manifestation of toxocarosis in humans: genetics and environment. Vet Parasitol. 2013;193(4):342-52. PMID: 23290279 DOI: 10.1016/j.vetpar.2012.12.030 6. Hotez PJ, Wilkins PP: Toxocariasis: America’s most common neglected infection of poverty and a helminthiasis of global importance? Plos Negl Trop Dis. 2009;3(3):e400. PMID: 19333373 DOI: 10.1371/journal.pntd.0000400 7. Hotez PJ, Dumonteil E, Heffernan MJ, Bottazzi ME. Innovation for the ‘bottom 100 million’: eliminating neglected tropical diseases in the Americas. Adv Exp Med Biol. 2013;764:1-12. PMID: 23654053 DOI: 10.1007/978-1-4614-4726-9_1 8. Lee Rm, Moore Lb, Bottazzi ME, Hotez PG. Toxocariasis in North America: a systematic review. PLoS Negl Trop Dis. 2014;8(8):e3116. PMID: 25166906 DOI: 10.1371/journal. pntd.0003116 9. Won EJ, Kim J, Shin MG, Shin JH, Suh SP, Ryang DW. Seroepidemiology of toxocariasis and its clinical implications in gwangju and Jeonnam-province, Korea. Ann Lab Med. 2015;35(4):449-53. PMID: 26131418 DOI: 10.3343/alm. 2015.35.4.449 10. Hosseini-Safa A, Mousavi SM, Bahadoran Bagh Badorani M, Ghatreh Samani M, Mostafaei S, Yousofi Darani H. Seroepidemiology of toxocariasis in children (5-15 yr old) referred to the pediatric clinic of Imam Hossein hospital, Isfahan, Iran. Iran J Parasitol. 2015;10(4):632-7. PMID: 26811731 11. Fallah E, Mahami-Oskouei L, Mahami-Oskouei M, Safaiyan A. Evaluation of indirect immunofluorescent antibody (IFA) test and enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) in diagnosis of visceral larva migranas. J Ilam Univ Med Sci. 2013;21(7):87-93. [Persian] 12. Alavi SM, Sefidgaran GH. Frequency of anti toxocara antibodies in schoolchildren with chronic cough and eosinophilia in urban and rural area of Ahvaz, Iran in 2006. Jundishapur Sci Med J. 2009;8(2):141-7. 13. Fallah M, Azimi A, Taherkhani H. Seroprevalence of toxocariasis in children aged 1-9 years in Hamadan – 2002. J Zanjan Univ Med Sci Health Serv. 2005;13(50):44-50. [Persian] 14. Akhlaghi L, Ourmazdi H, Sarafnia A, Vaziri S, Jadidian K, Leghaii Z. An investigation on the toxocariasis seroprevalence in children (2-12 years old) from Mahidasht area of Kermanshah Province 2003-2004. Razi J Med Sci. 2006;13(52):41-8. 15. Nichols RL. The etiology of visceral larva migrans. I. Diagnostic morphology of infective second-stage Toxocara larvae. J Parasitol. 1956;42:349-62. PMID: 13346427 16. Jacobs DE, Zhu X, Gasser RB, Chilton NB. PCR-based methods for identification of potentially zoonotic ascaridoid parasites of the dog, fox and cat. Acta Trop. 1997;68(2):191-200. PMID: 9386794 17. Romano N, Nor Azah MO, Rahmah N, Lim Y AL, Rohela M. Seroprevalence of toxocariasis among Orang Asli (Indigenous people) in Malaysia using two immunoassays. Trop Biomed. 2010;27(3):585-94. PMID: 21399601 18. de Savigny DH, Voller A, Woodruff AW. Toxocariasis: serological diagnosis by enzyme immunoassay. J Clin Pathol. 1979;32(3):284-8. PMID: 372253 DOI: 10.1136/ jcp.32.3.284 19. Maizels RM, de Savigny D, Ogilvie BM. Characterization of surface and excretory-secretory antigens of Toxocara canis infective larvae. Parasite Immunol. 1984;6(1):23-37. PMID: 6701003 DOI: 10.1111/j.1365-3024.1984.tb00779.x 20. Engvall E, Perlmann P. Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) Quantitative assay of immunoglobulin G. Immunochemistry. 1971;8(9):871-4. PMID: 5135623 21. Geraili A, Maarofi Y, Dabirzade M, Normohamadi H, Khoshsima shahraki M. A survey of gastrointestinal helminth of stray dogs in Zabol City, southeastern of Iran. Arch Razi Institute. 2016;71(1):57-60. DOI: 10.22034/ari.2016.105999 22. Momen T, Esmaeil N, Reisi M. Seroprevalence of toxocara canis in asthmatic children and its relation to the severity of diseases. Med Arch. 2018;72(3):174-7. PMID: 30061761 DOI: 10.5455/medarh.2018.72.174-177 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/29 1394/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/29 1394/7/7 جهانگیر عبدی Jahangir Abdi مرکز تحقیقات میکروب شناسی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران jahangirabdi@yahoo.com سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##Abstract Background and Objective: Toxocariasis is a common infection between humans and animals, which can be considered as a health issue in vulnerable populations due to its indigenous nature to the country and the region. Therefore, the purpose of this study was to estimate the risk of contamination with Toxocara canis infection and exposure to its parasite in children. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was performed on 621 children aged 2 to12 years referred to health centers in Kermanshah, Iran. After sampling and recording the demographic characteristics, the samples were tested for anti-T. canis antibody (IgG) by enzyme-linked immunosorbent assay method. Data analysis was done using SPSS software and Fisher's exact test. Results: Out of 621 tested serum samples, 8 samples (1.3%) were positive for anti-Toxocara IgG antibodies. Of these, 5 and 3 samples were from male and female patients all living in urban areas. It is noteworthy that none of these individuals had a history of earth-eating, as well as touching or playing with the dog. However, a dog was kept at one of the child's home. Conclusion: The results of the study showed a relatively low prevalence of toxocariasis infection in children, although the findings confirmed the establishment of the parasite transmission cycle in the region. Therefore, considering the importance of hygiene issues, it is necessary to develop and implement strategies for controlling and preventing the infection in the definitive hosts of the parasite in order to reduce the incidence of human infections. Keywords: Seroepidemiology, Toxocara canis, Toxocariasis Received: 20.05.2019 Accepted: 19.08.2019 How to Cite this Article: Mansouri S, Fallah M, Maghsood AH, Matini M. Seroepide-miology of Toxocariasis in 2-12-year-old Children Refered to Health Centers in Kermanshah during 2018. Avicenna J Clin Med. 2019; 26(2): 99-104. DOI: 10.21859/ajcm.26.2.99##Original Article##سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##چکیده##سابقه و هدف: توکسوکاریازیس ) Toxocariasis ( یکی از عفونتهای مشترک بین انسان و حیوان میباشد##که با توجه به بومیبودن آن در کشور و منطقه میتواند بهعنوان یک مشکل بهداشتی در گروههای آسیبپذیر##محسوب گردد. در این ارتباط، مطالعه حاضر با هدف برآورد میزان خطر آلودگی به توکسوکارا کنیس و مواجهه##با انگل آن در کودکان انجام شد.##2 ساله مراجعهکننده به مراکز - مواد و روشها: مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر در ارتباط با 121 کودک 12##بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه انجام شد. پس از نمونهبرداری و ثبت ویژگیهای جمعیتشناختی، نمونهها##از نظر وجود آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس با استفاده از روش الایزا مورد سنجش قرار گرفتند. تجزیه##و تحلیل دادهها نیز با استفاده از نرمافزار SPSS و آزمون دقیق فیشر انجام شد.##1 درصد( از / یافتهها: از میان 121 نمونه سرم که در این مطالعه مورد آزمایش قرار گرفتند، هشت نمونه ) 3##نظر وجود آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند که از این تعداد، پنج نفر پسر و سه نفر دختر بودند و##تمامی آنها در مناطق شهری سکونت داشتند. هیچیک از این افراد سابقه خاکخواری، لمس و بازی با سگ##را نداشتند و تنها در محل زندگی یک کودک، سگ نگهداری میشد.##نتیجهگیری: نتایج نشان دادند که میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکاریازیس در کودکان مورد بررسی##نسبتاً پایین است؛ هرچند که تأییدکننده برقراری چرخه انتقال انگل در منطقه میباشد؛ از این رو با توجه به##اهمیت بهداشتی آن، تدوین و اجرای راهکارهایی بهمنظور کنترل و پیشگیری از این عفونت در میزبانان نهایی##انگل جهت کاهش هرچه بیشتر عفونتهای انسانی، لازم و ضروری به نظر میرسد.##واژگان کلیدی: توکسوکاریازیس، توکسوکارا کنیس، سرواپیدمیولوژی##تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم##پزشکی همدان محفوظ است .##مقدمه##توکسوکاریازیس یکی از عفونتهای مشترک انسان و حیوان##است که در اثر آلودگی انسان با نماتودهای حیوانی به نام##توکسوکارا از خانواده توکسوکاریده ) Toxocaridae ( ایجاد##میگردد. کرم بالغ توکسوکارا ساکن دستگاه گوارش برخی از##حیوانات گوشتخوار بوده و در چرخه زندگی این نماتود، سگ##و گربه بهترتیب میزبان نهایی توکسوکارا کنیس و توکسوکارا##کتی میباشند. آلودگی حیوانات به این انگل از طریق خوردن##تخم یا بهصورت مادرزادی در مرحله زندگی داخل رحمی رخ##میدهد. پس از بلوغ کرمها در دستگاه گوارش میزبان نهایی،##تخمهای کرم از طریق مدفوع حیوان خارج شده و با##پراکندهشدن در محیط باعث آلودگی محیط میشوند. تخمها##ظرف چند روز در شرایط مساعد محیطی جنیندار شده و از##طریق خوردن و دستگاه گوارش وارد بدن انسان )بهعنوان##میزبان واسط اتفاقی( میشوند ] 1-3 [ . این انگل قادر به بلوغ##در بدن انسان نمیباشد؛ بهطوری که پس از خروج لارو از##تخمهای بلعیدهشده، از طریق جریان خون به ارگانهای مختلف##مهاجرت کرده و منجر به ایجاد توکسوکاریازیس یا سندروم لارو##مهاجر احشایی VLM ( Visceral larva migrans ( میشود.##اندام یا بافتی که لارو توکسوکارا بیشتر به آنها مهاجرت میکند##عبارت هستند از: مغز، کبد، ریه و چشم. توکسوکاریازیس در##دوره 26 ، شماره 2 ، تابستان 0318 ، صفحات 11 تا 014##مجله پزشکی بالینی ابن سینا##مقاله پژوهشی##010 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##منصوری و همکاران##انسان از نظر بالینی به سه نوع قابلتفکیک است که عبارت هستند##از: سندروم لارو مهاجر احشایی ) VLM (، سندروم لارو مهاجر##چشمی ) OLM: Ocular Larva Migrans ( و توکسوکاریازیس##بدون علامت ) Toxocariasis Covert ) ] 4 [. تظاهرات بالینی##در این عفونت به فاکتورهای مختلفی از قبیل شدت آلودگی،##پاسخ ایمنی میزبان و عضو درگیر در بدن بستگی دارد. قابلذکر##است که کودکان زیر 12 سال به دلیل خاکخواری، عدم##رعایت بهداشت و ارتباط نزدیکتر با سگ نسبت به ابتلا به##توکسوکاریازیس مستعدتر هستند ] 5 [. توکسوکاریازیس بهطور##ویژهای در مناطق حارهای و نیمهحارهای در جوامع کمتر##توسعهیافتهای که در آنها درمان سگها بهعنوان میزبان نهایی و##کنترل عوامل منتقلکننده محدود میباشد، شایع است ] 1،7 [ . با##توجه به مطالعات انجامشده در نقاط مختلف جهان، میزان شیوع##17/ سرمی توکسوکارا کنیس از کمتر از 1 درصد در کانادا تا 1##درصد در گوانگجو گزارش شده است ] 8،1 [. در ایران نیز##مطالعات مشابهی در نقاط مختلف کشور انجام شده است که در##21/ 1 تا 34 / آنها میزان شیوع آلودگی به توکسوکاراکنیس بین 3##.]13- درصد تعیین گزارش گردیده است ] 14##تنها روش قطعی برای تشخیص توکسوکاریازیس، مشاهده##لارو در قطعات بافتی میباشد؛ اما این روش با مشکلاتی همراه##است ] 15 [ . روش دیگر تشخیص، روش مولکولی PCR##( Polymerase Chain Reaction ( میباشد ] 11 [ . روشهای##تصویربرداری نیز در تشخیص این عفونت کمککننده میباشند##] 17 [ . با توجه به انتشار لارو توکسوکارا در نقاط مختلف بدن##انسان و عدم دسترسی آسان و غیرتهاجمی به آن، استفاده از##روشهای تشخیص انگلشناسی در مطالعات همهگیرشناسی این##انگل امکانپذیر نمیباشد؛ از این رو در انجام مطالعات##همهگیرشناسی، استفاده از روشهای سرولوژی بهعنوان یکی از##روشهای کاربردی و مناسب محسوب میشوند. در این راستا در##مطالعه حاضر روش الایزا ) ELISA ( به دلیل حساسیت و ویژگی##مناسب جهت تشخیص عفونت و مطالعات همهگیرشناسی مورد##استفاده قرار گرفت ] 18-23 [ .##با توجه به اینکه توکسوکاریازیس از نظر بهداشتی دارای##اهمیت قابلتوجهی میباشد، مطالعه در زمینههای مختلف##همهگیرشناسی آن در انسان و حیوان از اهمیت خاص خود##برخوردار است. به دلیل بومیبودن این عفونت در کشور و منطقه##و همچنین حضور سگهای ولگرد در پارکها و محل بازی##کودکان، احتمال عفونت در انسان همیشه مطرح است؛ از این رو##انجام مطالعات همهگیرشناسی در جامعه، وضعیت آلودگی به##توکسوکاریازیس و سایر مسائل همهگیرشناسی مرتبط با این##عفونت را در منطقه روشن مینماید. در این راستا، مطالعه حاضر##بهمنظور برآورد میزان خطر آلودگی و مواجهه با انگل در شهر##کرمانشاه طراحی و اجرا گردید تا اطلاعات بهدستآمده در##راستای اقدامات مؤثرتر بهداشتی بهمنظور پیشگیری و کنترل این##عفونت در انسان مورد استفاده قرار گیرند.##مواد و روشها##مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر پس از تصویب در کمیته##اخلاق دانشگاه علوم پزشکی همدان با شماره اختصاصی##IR.UMSHA.REC.1396.27700 در ارتباط با کودکان 2 تا##12 سال مراجعهکننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه##در سال 1317 انجام شد.##در مطالعه حاضر شش مرکز بهداشتی- درمانی بهصورت##تصادفی در سطح شهر انتخاب گردیدند. از این مراکز 121 کودک##که به هر دلیلی به این مراکز مراجعه کرده بودند، انتخاب##گردیدند؛ بهطوری که از هر مرکز بهداشتی- درمانی، افراد به##نسبت مساوی وارد مطالعه شدند. نمونهبرداری از کودکان##بهصورت تصادفی و پس از کسب رضایت آگاهانه از والدین آنها##انجام شد. ابتدا اطلاعات جمعیتشناختی کودکان شامل: سن،##جنس، سابقه خاکخواری، تماس با سگ و غیره جمعآوری شد##و در پرسشنامههای اختصاصی ثبت گردید. سپس 1 میلیلیتر##نمونه خون وریدی با رعایت کلیه نکات بهداشتی از افراد گرفته##شد. نمونهها پس از انتقال به آزمایشگاه بیمارستان آیتالله##طالقانی کرمانشاه، بلافاصله سانتریفیوژ گردیده و سرم آنها جدا##شد و تا زمان انجام آزمایش در دمای 73 - درجه سانتیگراد##نگهداری گردید.##بهمنظور جستجوی آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس از##کیتهای تشخیص آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس##)ساخت شرکت IBL آلمان( استفاده گردید. پیش از انجام##آزمایش و آغاز کار، سرمهای فریزشده، محلولها و سرمهای##کنترل در دمای اتاق قرار داده شدند تا برای آغاز فرایند کار آماده##گردند. سپس، آزمایش الایزا مطابق با دستورالعمل کیت انجام##شد و نتایج آن توسط الایزا ریدر قرائت گردید. در ادامه با محاسبه##میانگین cut off های بهدستآمده، میزان جذب نوری cut off##تعیین شد و نمونههایی که جذب نوری 13 درصد بالاتر از cut off##داشتند بهعنوان سرم مثبت تلقی گردیدند و نمونههایی که جذب##نوری 13 درصد کمتر از cut off داشتند، بهعنوان سرم منفی در##نظر گرفته شدند. شایان ذکر است نمونههایی که جذب نوری حد##فاصل را داشتند، مشکوک تلقی شدند و پس از گذشت دو تا چهار##هفته مجدداً نمونهبرداری در مورد آنها تکرار گردید و نمونهها##تحت آزمایش قرار گرفتند. نمونههایی که نتیجه یکسانی با نتیجه##آزمایش قبل داشتند بهعنوان نمونه منفی در نظر گرفته شدند.##در این مطالعه برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS 21##و آزمون دقیق فیشر استفاده گردید.##یافتهها##1/ از 121 کودک شرکتکننده در این مطالعه، هشت نفر ) 3##درصد( از نظر وجود آنتیبادی اختصاصی IgG ضد توکسوکارا##012 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##جدول 0: فراوانی وضعیت آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس در افراد شرکتکننده در مطالعه بر حسب متغیرهای جمعیتشناختی##متغیر##وضعیت سرمی##سطح##معناداری##مثبت منفی مجموع##تعداد )درصد( تعداد )درصد( تعداد )درصد(##سن##)133( 117 )18/3( 115 )1/7( 2 2-3##3/532##)133( 148 )11/3( 147 )3/7( 1 4-5##)133( 123 )17/5( 117 )2/5( 3 1-7##)133( 113 )133( 113 3 8-1##)133( 121 )18/4( 124 )1/1( 2 13-12##)133( 317 )18/4( 312 )1/1( جنس پسر 5##3/725##)133( 334 )11( 331 )1( دختر 3##تحصیلات والدین##)133( 331 )11/4( 337 )3/1( بیسواد 2##3/345##)133( 251 )11/2( 251 )1/1( دیپلم 5##)133( 51 )18( 53 )2( کارشناسی 1##)133( 5 )133( 5 )3/3( کارشناسی ارشد و بالاتر 3##)133( 511 )18/4( 511 )1/1( محل سکونت شهر 8##3/315##)133( 132 )133( 132 )3/3( روستا 3##)133( 51 )133( 51 )3/3( سابقه خاکخواری بله 3##1##)133( 512 )18/1( 554 )1/4( خیر 8##)133( 43 )133( 43 )3/3( لمس و بازی با سگ بله 3##1##)133( 581 )18/1( 573 )1/4( خیر 8##)133( 131 )11/2( 133 )3/8( بازی در محل تردد سگ بله 1##1##)133( 413 )18/1( 483 )1/4( خیر 7##مصرف جگر یا گوشت مرغ خام##یا نیمپز##)133( 53 )18/1( 52 )1/1( بله 1##3/512 )133( 518 )18/8( 511 )1/2( خیر 7##12 درصد( پسر / کنیس مثبت بودند که از این تعداد پنج نفر ) 5##37 درصد( دختر بودند. والدین دو نفر از این کودکان / و سه نفر ) 5##بیسواد بودند و پنج نفر مدرک دیپلم و یک نفر مدرک لیسانس##83 درصد از شرکتکنندگان در مطالعه در شهر و / داشتند. 1##11/4 درصد از آنها در روستا سکونت داشتند. بر مبنای یافتهها##میتوان گفت افرادی که نتیجه آزمایش آنها مثبت بود، در##مناطق شهری سکونت داشتند و فاقد سابقه خاکخواری بودند.##ذکر این نکته ضرورت دارد که در محل زندگی یک نفر از افراد##سرم مثبت، سگ نگهداری میشد. وضعیت سرمی و سایر##ویژگیهای جمعیتشناختی افراد شرکتکننده در مطالعه در##جدول 1 قابلمشاهده میباشد.##بحث##در مطالعه حاضر که در ارتباط با 121 کودک 2 تا 12 سال##مراجعهکننده به شش مرکز بهداشتی- درمانی در سطح شهر##کرمانشاه انجام شد، میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا##1/ کنیس با استفاده از روش الایزا معادل 3 درصد بهدست آمد.##مطالعات انجامشده در ایران شیوع سرمی توکسوکاریازیس را در##21 درصد گزارش نمودهاند / 1 تا 34 / جمعیت انسانی بین 3##13-14 [. از جمله مطالعات انجامشده در مورد شیوع آلودگی به [##توکسوکارا کنیس میتوان به مطالعهای که در استان سیستان و##بلوچستان در ارتباط با 113 کودک کمتر از 11 سال انجام دادند،##1 درصد( از نظر حضور / اشاره نمود. در این پژوهش 17 نفر ) 7##آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند. همچنین در این##مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و سن، جنس،##محل زندگی و مصرف سبزیجات خام مشاهده شد؛ اما رابطه##معناداری با سایر متغیرها )مانند ارتباط با سگ و تحصیلات##والدین( بهدست نیامد. مشاهده ارتباط معنادار بین سرم مثبت##بودن و موارد ذکرشده در مطالعه سیستان و بلوچستان بر خلاف##مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوتهای جغرافیایی و منطقهای،##عادات تغذیهای و شرایط آب و هوایی منطقه باشد ] 21 [. در این##راستا در مطالعهای که مؤمن و همکاران در سال 1317 در##اصفهان در ارتباط با دو گروه از کودکان شامل: 43 کودک مبتلا##به آسم و 43 کودک غیر مبتلا به آن انجام دادند، 45 درصد از##21 درصد از کودکان غیر مبتلا / گروه کودکان مبتلا به آسم و 7##به آن به لحاظ حضور آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت##بودند. در این مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و##رفتن به پارک و بازی در زمینهای خاکی مشاهده شد که این##تفاوت در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس نسبت به مطالعه##حاضر میتواند به میزان آلودگی خاک و محیط، محل بازی و##013 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##منصوری و همکاران##همچنین تفاوت در جامعه مورد مطالعه وابسته باشد ] 22 [. در##مطالعه دیگری که حسینی صفا و همکاران در سال 1315 در##شهر اصفهان در ارتباط با 427 کودک انجام دادند، میزان شیوع##1 درصد گزارش گردید که همانند مطالعه / سرمی معادل 31##حاضر بین متغیرهای مورد بررسی از جمله سن، جنسیت، محل##سکونت، نگهداری و لمس و بازی با سگ، میزان تحصیلات والدین##و آلودگی به توکسوکاریازیس ارتباط معناداری مشاهده نشد.##نتایج این مطالعات که در سالهای اخیر انجام شدهاند، با نتایج##بهدستآمده از مطالعه حاضر همسو میباشند و نسبت به مطالعات##انجامشده در سالهای گذشته، میزان شیوع پایینتری را نشان##میدهند که این امر میتواند ناشی از افزایش سطح بهداشت##عمومی و انجام اقدامات پیشگیرانه از سوی سازمانهای مربوطه##باشد ] 13 [ . در ارتباط با سایر مطالعات انجامشده در کشور##میتوان به مطالعات انجامشده در شهرهای تبریز با میزان شیوع##21/34 درصد و اهواز با میزان شیوع 2 درصد اشاره نمود که این##اختلاف مشاهدهشده در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس در##این دو مطالعه با مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوت در روش##انجام آزمایش و نیز تفاوت در نوع جامعه تحت مطالعه باشد##] 11،12 [ . در غرب کشور نیز مطالعهای توسط فلاح و همکاران##در سال 1381 در شهرستان همدان انجام شد. در این مطالعه##5 درصد گزارش / میزان شیوع سرمی این عفونت کرمی معادل 3##گردید که همانند مطالعه حاضر، ارتباط معناداری بین شیوع##سرمی توکسوکارا کنیس و متغیرهای سن، جنسیت، محل##سکونت، سابقه خاکخواری، نگهداری و لمس و بازی با سگ##مشاهده نشد. پایینبودن میزان شیوع سرمی بهدستآمده در این##مطالعه در مقایسه با مطالعه فلاح با توجه به حجم تقریباً یکسان##از نظر تعداد نمونه در دو مطالعه میتواند ناشی از افزایش سطح##بهداشت عمومی و میزان آگاهی مردم در مطالعه حاضر باشد##] 13 [. در استان کرمانشاه نیز در سال 1383 مطالعهای در منطقه##ماهیدشت در مورد 213 کودک 2 تا 12 سال انجام شد و در آن##8/ میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا کنیس معادل 41##درصد گزارش گردید. در این مطالعه ارتباط معناداری بین آلودگی##به توکسوکاریازیس و متغیرهای جنسیت، سابقه خاکخواری و##نگهداری و لمس و بازی با سگ بهدست نیامد. مقایسه نتایج این##مطالعه با یافتههای مطالعه حاضر در استان کرمانشاه نشاندهنده##اختلاف قابلملاحظه میزان شیوع آلودگی به توکسوکارا کنیس##در این استان میباشد. این اختلاف در میزان شیوع آلودگی##میتواند ناشی از یک یا چند عامل باشد که از جمله این عوامل##میتوان به اختلاف زمانی انجام مطالعات، اختلاف در منطقه مورد##مطالعه، حجم نمونه و همچنین اندازهگیری آنتیبادی ضد##توکسوکارا کنیس که در مطالعه ماهیدشت از نوع IgE بود، اشاره##کرد ] 14 [. تجزیه و تحلیل نتایج در مطالعه حاضر نشاندهنده##عدم ارتباط آماری بین آلودگی به توکسوکاریازیس و متغیرهای##همهگیرشناسی مربوط به این عفونت کرمی بود. یکی از توجیهاتی##که میشود برای این عدم ارتباط آماری بیان نمود، تعداد کم افراد##سرم مثبت در این مطالعه است که با انتخاب افراد بیشتر و##گسترش منطقه مورد مطالعه و همچنین انتخاب دقیقتر##گروههای هدف در مطالعات بعدی میتوان این محدودیت را تا##حد زیادی کاهش داد. در مطالعه حاضر بیشترین میزان آلودگی##در گروه سنی 1 تا 7 سال مشاهده گردید و میزان شیوع در جنس##مذکر بیشتر از جنس مؤنث بود که این امر میتواند ناشی از تفاوت##در میزان ارتباط با سگ، نوع بازی و وضعیت بهداشتی محل##زندگی کودکان باشد. زندگی در شهر یا روستا نیز میتواند از##عوامل دخیل در ابتلا به این انگل باشد. مناطق روستایی به دلیل##تماس بیشتر با حیوانات و پایینبودن سطح بهداشت در آنها##نسبت به مناطق شهری باعث افزایش خطر آلودگی به انگل##میشوند؛ هرچند با ارتقای سطح بهداشت و آگاهی افراد و در##نتیجه تغییر در فرهنگ و شیوه زندگی در مناطق روستایی، تفاوت##آماری معناداری در برخی از مطالعات از جمله در مطالعه حاضر##مشاهده نشد ] 13،13،14 [ .##نتیجهگیری##نتایج این مطالعه نشان دادند که میزان شیوع آلودگی به##توکسوکاریازیس در شهر کرمانشاه تا حدودی کمتر از سایر##مناطق کشور میباشد؛ اما با توجه به اهمیت بهداشتی این عفونت##در جامعه و برقراربودن چرخه انتقال آن در منطقه تحت بررسی،##اجرای تدابیر و اقداماتی جهت کنترل و پیشگیری از این عفونت##و همچنین افزایش سطح آگاهی عمومی افراد جامعه میتواند##کمک شایانی به کنترل و کاهش آلودگی به این انگل کرمی در##افراد و بهویژه در کودکان این منطقه نماید.##تشکر و قدردانی##مقاله حاضر برگرفته از پایاننامه دوره کارشناسی ارشد رشته##انگلشناسی پزشکی مصوب دانشگاه علوم پزشکی همدان با##شماره طرح 1134132334 میباشد. بدینوسیله نویسندگان##مراتب تشکر و قدردانی خود را از معاونت تحقیقات و فناوری##دانشگاه علوم پزشکی همدان به دلیل حمایت مالی از این طرح##اعلام مینمایند. شایان ذکر است که نویسندگان هیچگونه تعارض##منافعی با نتایج ارائهشده ندارند.##REFERENCES##1. Pelloux H, Faure O. Toxocariasis in adults. Rev Med Interne. 2004;25(3):201-6. PMID: 15049281 DOI: 10.1016/s0248-8663(03)00258-3##2. Rubinsky-Elefant G, Hirata CE, Yamamoto JH, Ferreira MU.##Human toxocariasis: diagnosis, worldwide seroprevalences and clinical expression of the systemic and ocular forms. Ann Trop Med Parasitol. 2010;104(1):3-23. PMID: 20149289 DOI: 10.1179/136485910X12607012373957##014 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##3. Woodhall DM, Fiore AE. Toxocariasis: a review for pediatricians. J Pediatric Infect Dis Soc. 2014;3(2):154-9. PMID: 26625368 DOI: 10.1093/jpids/pit066##4. Muller R, Wakelin D. Worms and human disease. 2nd ed. Wallingford: CABi, 2002.##5. Fan CK, Liao CW, Cheng YC. Factors affecting disease manifestation of toxocarosis in humans: genetics and environment. Vet Parasitol. 2013;193(4):342-52. PMID: 23290279 DOI: 10.1016/j.vetpar.2012.12.030##6. Hotez PJ, Wilkins PP: Toxocariasis: America’s most common neglected infection of poverty and a helminthiasis of global importance? Plos Negl Trop Dis. 2009;3(3):e400. PMID: 19333373 DOI: 10.1371/journal.pntd.0000400##7. Hotez PJ, Dumonteil E, Heffernan MJ, Bottazzi ME. Innovation for the ‘bottom 100 million’: eliminating neglected tropical diseases in the Americas. Adv Exp Med Biol. 2013;764:1-12. PMID: 23654053 DOI: 10.1007/978-1-4614-4726-9_1##8. Lee Rm, Moore Lb, Bottazzi ME, Hotez PG. Toxocariasis in North America: a systematic review. PLoS Negl Trop Dis. 2014;8(8):e3116. PMID: 25166906 DOI: 10.1371/journal. pntd.0003116##9. Won EJ, Kim J, Shin MG, Shin JH, Suh SP, Ryang DW. Seroepidemiology of toxocariasis and its clinical implications in gwangju and Jeonnam-province, Korea. Ann Lab Med. 2015;35(4):449-53. PMID: 26131418 DOI: 10.3343/alm. 2015.35.4.449##10. Hosseini-Safa A, Mousavi SM, Bahadoran Bagh Badorani M, Ghatreh Samani M, Mostafaei S, Yousofi Darani H. Seroepidemiology of toxocariasis in children (5-15 yr old) referred to the pediatric clinic of Imam Hossein hospital, Isfahan, Iran. Iran J Parasitol. 2015;10(4):632-7. PMID: 26811731##11. Fallah E, Mahami-Oskouei L, Mahami-Oskouei M, Safaiyan A. Evaluation of indirect immunofluorescent antibody (IFA) test and enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) in diagnosis of visceral larva migranas. J Ilam Univ Med Sci. 2013;21(7):87-93. [Persian]##12. Alavi SM, Sefidgaran GH. Frequency of anti toxocara antibodies in schoolchildren with chronic cough and eosinophilia in urban and rural area of Ahvaz, Iran in 2006.##Jundishapur Sci Med J. 2009;8(2):141-7.##13. Fallah M, Azimi A, Taherkhani H. Seroprevalence of toxocariasis in children aged 1-9 years in Hamadan – 2002. J Zanjan Univ Med Sci Health Serv. 2005;13(50):44-50. [Persian]##14. Akhlaghi L, Ourmazdi H, Sarafnia A, Vaziri S, Jadidian K, Leghaii Z. An investigation on the toxocariasis seroprevalence in children (2-12 years old) from Mahidasht area of Kermanshah Province 2003-2004. Razi J Med Sci. 2006;13(52):41-8.##15. Nichols RL. The etiology of visceral larva migrans. I. Diagnostic morphology of infective second-stage Toxocara larvae. J Parasitol. 1956;42:349-62. PMID: 13346427##16. Jacobs DE, Zhu X, Gasser RB, Chilton NB. PCR-based methods for identification of potentially zoonotic ascaridoid parasites of the dog, fox and cat. Acta Trop. 1997;68(2):191-200. PMID: 9386794##17. Romano N, Nor Azah MO, Rahmah N, Lim Y AL, Rohela M. Seroprevalence of toxocariasis among Orang Asli (Indigenous people) in Malaysia using two immunoassays. Trop Biomed. 2010;27(3):585-94. PMID: 21399601##18. de Savigny DH, Voller A, Woodruff AW. Toxocariasis: serological diagnosis by enzyme immunoassay. J Clin Pathol. 1979;32(3):284-8. PMID: 372253 DOI: 10.1136/ jcp.32.3.284##19. Maizels RM, de Savigny D, Ogilvie BM. Characterization of surface and excretory-secretory antigens of Toxocara canis infective larvae. Parasite Immunol. 1984;6(1):23-37. PMID: 6701003 DOI: 10.1111/j.1365-3024.1984.tb00779.x##20. Engvall E, Perlmann P. Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) Quantitative assay of immunoglobulin G. Immunochemistry. 1971;8(9):871-4. PMID: 5135623##21. Geraili A, Maarofi Y, Dabirzade M, Normohamadi H, Khoshsima shahraki M. A survey of gastrointestinal helminth of stray dogs in Zabol City, southeastern of Iran. Arch Razi Institute. 2016;71(1):57-60. DOI: 10.22034/ari.2016.105999##22. Momen T, Esmaeil N, Reisi M. Seroprevalence of toxocara canis in asthmatic children and its relation to the severity of diseases. Med Arch. 2018;72(3):174-7. PMID: 30061761 DOI: 10.5455/medarh.2018.72.174-177##سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##Abstract Background and Objective: Toxocariasis is a common infection between humans and animals, which can be considered as a health issue in vulnerable populations due to its indigenous nature to the country and the region. Therefore, the purpose of this study was to estimate the risk of contamination with Toxocara canis infection and exposure to its parasite in children. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was performed on 621 children aged 2 to12 years referred to health centers in Kermanshah, Iran. After sampling and recording the demographic characteristics, the samples were tested for anti-T. canis antibody (IgG) by enzyme-linked immunosorbent assay method. Data analysis was done using SPSS software and Fisher's exact test. Results: Out of 621 tested serum samples, 8 samples (1.3%) were positive for anti-Toxocara IgG antibodies. Of these, 5 and 3 samples were from male and female patients all living in urban areas. It is noteworthy that none of these individuals had a history of earth-eating, as well as touching or playing with the dog. However, a dog was kept at one of the child's home. Conclusion: The results of the study showed a relatively low prevalence of toxocariasis infection in children, although the findings confirmed the establishment of the parasite transmission cycle in the region. Therefore, considering the importance of hygiene issues, it is necessary to develop and implement strategies for controlling and preventing the infection in the definitive hosts of the parasite in order to reduce the incidence of human infections. Keywords: Seroepidemiology, Toxocara canis, Toxocariasis Received: 20.05.2019 Accepted: 19.08.2019 How to Cite this Article: Mansouri S, Fallah M, Maghsood AH, Matini M. Seroepide-miology of Toxocariasis in 2-12-year-old Children Refered to Health Centers in Kermanshah during 2018. Avicenna J Clin Med. 2019; 26(2): 99-104. DOI: 10.21859/ajcm.26.2.99##Original Article##سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##چکیده##سابقه و هدف: توکسوکاریازیس ) Toxocariasis ( یکی از عفونتهای مشترک بین انسان و حیوان میباشد##که با توجه به بومیبودن آن در کشور و منطقه میتواند بهعنوان یک مشکل بهداشتی در گروههای آسیبپذیر##محسوب گردد. در این ارتباط، مطالعه حاضر با هدف برآورد میزان خطر آلودگی به توکسوکارا کنیس و مواجهه##با انگل آن در کودکان انجام شد.##2 ساله مراجعهکننده به مراکز - مواد و روشها: مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر در ارتباط با 121 کودک 12##بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه انجام شد. پس از نمونهبرداری و ثبت ویژگیهای جمعیتشناختی، نمونهها##از نظر وجود آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس با استفاده از روش الایزا مورد سنجش قرار گرفتند. تجزیه##و تحلیل دادهها نیز با استفاده از نرمافزار SPSS و آزمون دقیق فیشر انجام شد.##1 درصد( از / یافتهها: از میان 121 نمونه سرم که در این مطالعه مورد آزمایش قرار گرفتند، هشت نمونه ) 3##نظر وجود آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند که از این تعداد، پنج نفر پسر و سه نفر دختر بودند و##تمامی آنها در مناطق شهری سکونت داشتند. هیچیک از این افراد سابقه خاکخواری، لمس و بازی با سگ##را نداشتند و تنها در محل زندگی یک کودک، سگ نگهداری میشد.##نتیجهگیری: نتایج نشان دادند که میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکاریازیس در کودکان مورد بررسی##نسبتاً پایین است؛ هرچند که تأییدکننده برقراری چرخه انتقال انگل در منطقه میباشد؛ از این رو با توجه به##اهمیت بهداشتی آن، تدوین و اجرای راهکارهایی بهمنظور کنترل و پیشگیری از این عفونت در میزبانان نهایی##انگل جهت کاهش هرچه بیشتر عفونتهای انسانی، لازم و ضروری به نظر میرسد.##واژگان کلیدی: توکسوکاریازیس، توکسوکارا کنیس، سرواپیدمیولوژی##تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم##پزشکی همدان محفوظ است .##مقدمه##توکسوکاریازیس یکی از عفونتهای مشترک انسان و حیوان##است که در اثر آلودگی انسان با نماتودهای حیوانی به نام##توکسوکارا از خانواده توکسوکاریده ) Toxocaridae ( ایجاد##میگردد. کرم بالغ توکسوکارا ساکن دستگاه گوارش برخی از##حیوانات گوشتخوار بوده و در چرخه زندگی این نماتود، سگ##و گربه بهترتیب میزبان نهایی توکسوکارا کنیس و توکسوکارا##کتی میباشند. آلودگی حیوانات به این انگل از طریق خوردن##تخم یا بهصورت مادرزادی در مرحله زندگی داخل رحمی رخ##میدهد. پس از بلوغ کرمها در دستگاه گوارش میزبان نهایی،##تخمهای کرم از طریق مدفوع حیوان خارج شده و با##پراکندهشدن در محیط باعث آلودگی محیط میشوند. تخمها##ظرف چند روز در شرایط مساعد محیطی جنیندار شده و از##طریق خوردن و دستگاه گوارش وارد بدن انسان )بهعنوان##میزبان واسط اتفاقی( میشوند ] 1-3 [ . این انگل قادر به بلوغ##در بدن انسان نمیباشد؛ بهطوری که پس از خروج لارو از##تخمهای بلعیدهشده، از طریق جریان خون به ارگانهای مختلف##مهاجرت کرده و منجر به ایجاد توکسوکاریازیس یا سندروم لارو##مهاجر احشایی VLM ( Visceral larva migrans ( میشود.##اندام یا بافتی که لارو توکسوکارا بیشتر به آنها مهاجرت میکند##عبارت هستند از: مغز، کبد، ریه و چشم. توکسوکاریازیس در##دوره 26 ، شماره 2 ، تابستان 0318 ، صفحات 11 تا 014##مجله پزشکی بالینی ابن سینا##مقاله پژوهشی##010 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##منصوری و همکاران##انسان از نظر بالینی به سه نوع قابلتفکیک است که عبارت هستند##از: سندروم لارو مهاجر احشایی ) VLM (، سندروم لارو مهاجر##چشمی ) OLM: Ocular Larva Migrans ( و توکسوکاریازیس##بدون علامت ) Toxocariasis Covert ) ] 4 [. تظاهرات بالینی##در این عفونت به فاکتورهای مختلفی از قبیل شدت آلودگی،##پاسخ ایمنی میزبان و عضو درگیر در بدن بستگی دارد. قابلذکر##است که کودکان زیر 12 سال به دلیل خاکخواری، عدم##رعایت بهداشت و ارتباط نزدیکتر با سگ نسبت به ابتلا به##توکسوکاریازیس مستعدتر هستند ] 5 [. توکسوکاریازیس بهطور##ویژهای در مناطق حارهای و نیمهحارهای در جوامع کمتر##توسعهیافتهای که در آنها درمان سگها بهعنوان میزبان نهایی و##کنترل عوامل منتقلکننده محدود میباشد، شایع است ] 1،7 [ . با##توجه به مطالعات انجامشده در نقاط مختلف جهان، میزان شیوع##17/ سرمی توکسوکارا کنیس از کمتر از 1 درصد در کانادا تا 1##درصد در گوانگجو گزارش شده است ] 8،1 [. در ایران نیز##مطالعات مشابهی در نقاط مختلف کشور انجام شده است که در##21/ 1 تا 34 / آنها میزان شیوع آلودگی به توکسوکاراکنیس بین 3##.]13- درصد تعیین گزارش گردیده است ] 14##تنها روش قطعی برای تشخیص توکسوکاریازیس، مشاهده##لارو در قطعات بافتی میباشد؛ اما این روش با مشکلاتی همراه##است ] 15 [ . روش دیگر تشخیص، روش مولکولی PCR##( Polymerase Chain Reaction ( میباشد ] 11 [ . روشهای##تصویربرداری نیز در تشخیص این عفونت کمککننده میباشند##] 17 [ . با توجه به انتشار لارو توکسوکارا در نقاط مختلف بدن##انسان و عدم دسترسی آسان و غیرتهاجمی به آن، استفاده از##روشهای تشخیص انگلشناسی در مطالعات همهگیرشناسی این##انگل امکانپذیر نمیباشد؛ از این رو در انجام مطالعات##همهگیرشناسی، استفاده از روشهای سرولوژی بهعنوان یکی از##روشهای کاربردی و مناسب محسوب میشوند. در این راستا در##مطالعه حاضر روش الایزا ) ELISA ( به دلیل حساسیت و ویژگی##مناسب جهت تشخیص عفونت و مطالعات همهگیرشناسی مورد##استفاده قرار گرفت ] 18-23 [ .##با توجه به اینکه توکسوکاریازیس از نظر بهداشتی دارای##اهمیت قابلتوجهی میباشد، مطالعه در زمینههای مختلف##همهگیرشناسی آن در انسان و حیوان از اهمیت خاص خود##برخوردار است. به دلیل بومیبودن این عفونت در کشور و منطقه##و همچنین حضور سگهای ولگرد در پارکها و محل بازی##کودکان، احتمال عفونت در انسان همیشه مطرح است؛ از این رو##انجام مطالعات همهگیرشناسی در جامعه، وضعیت آلودگی به##توکسوکاریازیس و سایر مسائل همهگیرشناسی مرتبط با این##عفونت را در منطقه روشن مینماید. در این راستا، مطالعه حاضر##بهمنظور برآورد میزان خطر آلودگی و مواجهه با انگل در شهر##کرمانشاه طراحی و اجرا گردید تا اطلاعات بهدستآمده در##راستای اقدامات مؤثرتر بهداشتی بهمنظور پیشگیری و کنترل این##عفونت در انسان مورد استفاده قرار گیرند.##مواد و روشها##مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر پس از تصویب در کمیته##اخلاق دانشگاه علوم پزشکی همدان با شماره اختصاصی##IR.UMSHA.REC.1396.27700 در ارتباط با کودکان 2 تا##12 سال مراجعهکننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر کرمانشاه##در سال 1317 انجام شد.##در مطالعه حاضر شش مرکز بهداشتی- درمانی بهصورت##تصادفی در سطح شهر انتخاب گردیدند. از این مراکز 121 کودک##که به هر دلیلی به این مراکز مراجعه کرده بودند، انتخاب##گردیدند؛ بهطوری که از هر مرکز بهداشتی- درمانی، افراد به##نسبت مساوی وارد مطالعه شدند. نمونهبرداری از کودکان##بهصورت تصادفی و پس از کسب رضایت آگاهانه از والدین آنها##انجام شد. ابتدا اطلاعات جمعیتشناختی کودکان شامل: سن،##جنس، سابقه خاکخواری، تماس با سگ و غیره جمعآوری شد##و در پرسشنامههای اختصاصی ثبت گردید. سپس 1 میلیلیتر##نمونه خون وریدی با رعایت کلیه نکات بهداشتی از افراد گرفته##شد. نمونهها پس از انتقال به آزمایشگاه بیمارستان آیتالله##طالقانی کرمانشاه، بلافاصله سانتریفیوژ گردیده و سرم آنها جدا##شد و تا زمان انجام آزمایش در دمای 73 - درجه سانتیگراد##نگهداری گردید.##بهمنظور جستجوی آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس از##کیتهای تشخیص آنتیبادی IgG ضد توکسوکارا کنیس##)ساخت شرکت IBL آلمان( استفاده گردید. پیش از انجام##آزمایش و آغاز کار، سرمهای فریزشده، محلولها و سرمهای##کنترل در دمای اتاق قرار داده شدند تا برای آغاز فرایند کار آماده##گردند. سپس، آزمایش الایزا مطابق با دستورالعمل کیت انجام##شد و نتایج آن توسط الایزا ریدر قرائت گردید. در ادامه با محاسبه##میانگین cut off های بهدستآمده، میزان جذب نوری cut off##تعیین شد و نمونههایی که جذب نوری 13 درصد بالاتر از cut off##داشتند بهعنوان سرم مثبت تلقی گردیدند و نمونههایی که جذب##نوری 13 درصد کمتر از cut off داشتند، بهعنوان سرم منفی در##نظر گرفته شدند. شایان ذکر است نمونههایی که جذب نوری حد##فاصل را داشتند، مشکوک تلقی شدند و پس از گذشت دو تا چهار##هفته مجدداً نمونهبرداری در مورد آنها تکرار گردید و نمونهها##تحت آزمایش قرار گرفتند. نمونههایی که نتیجه یکسانی با نتیجه##آزمایش قبل داشتند بهعنوان نمونه منفی در نظر گرفته شدند.##در این مطالعه برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS 21##و آزمون دقیق فیشر استفاده گردید.##یافتهها##1/ از 121 کودک شرکتکننده در این مطالعه، هشت نفر ) 3##درصد( از نظر وجود آنتیبادی اختصاصی IgG ضد توکسوکارا##012 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##جدول 0: فراوانی وضعیت آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس در افراد شرکتکننده در مطالعه بر حسب متغیرهای جمعیتشناختی##متغیر##وضعیت سرمی##سطح##معناداری##مثبت منفی مجموع##تعداد )درصد( تعداد )درصد( تعداد )درصد(##سن##)133( 117 )18/3( 115 )1/7( 2 2-3##3/532##)133( 148 )11/3( 147 )3/7( 1 4-5##)133( 123 )17/5( 117 )2/5( 3 1-7##)133( 113 )133( 113 3 8-1##)133( 121 )18/4( 124 )1/1( 2 13-12##)133( 317 )18/4( 312 )1/1( جنس پسر 5##3/725##)133( 334 )11( 331 )1( دختر 3##تحصیلات والدین##)133( 331 )11/4( 337 )3/1( بیسواد 2##3/345##)133( 251 )11/2( 251 )1/1( دیپلم 5##)133( 51 )18( 53 )2( کارشناسی 1##)133( 5 )133( 5 )3/3( کارشناسی ارشد و بالاتر 3##)133( 511 )18/4( 511 )1/1( محل سکونت شهر 8##3/315##)133( 132 )133( 132 )3/3( روستا 3##)133( 51 )133( 51 )3/3( سابقه خاکخواری بله 3##1##)133( 512 )18/1( 554 )1/4( خیر 8##)133( 43 )133( 43 )3/3( لمس و بازی با سگ بله 3##1##)133( 581 )18/1( 573 )1/4( خیر 8##)133( 131 )11/2( 133 )3/8( بازی در محل تردد سگ بله 1##1##)133( 413 )18/1( 483 )1/4( خیر 7##مصرف جگر یا گوشت مرغ خام##یا نیمپز##)133( 53 )18/1( 52 )1/1( بله 1##3/512 )133( 518 )18/8( 511 )1/2( خیر 7##12 درصد( پسر / کنیس مثبت بودند که از این تعداد پنج نفر ) 5##37 درصد( دختر بودند. والدین دو نفر از این کودکان / و سه نفر ) 5##بیسواد بودند و پنج نفر مدرک دیپلم و یک نفر مدرک لیسانس##83 درصد از شرکتکنندگان در مطالعه در شهر و / داشتند. 1##11/4 درصد از آنها در روستا سکونت داشتند. بر مبنای یافتهها##میتوان گفت افرادی که نتیجه آزمایش آنها مثبت بود، در##مناطق شهری سکونت داشتند و فاقد سابقه خاکخواری بودند.##ذکر این نکته ضرورت دارد که در محل زندگی یک نفر از افراد##سرم مثبت، سگ نگهداری میشد. وضعیت سرمی و سایر##ویژگیهای جمعیتشناختی افراد شرکتکننده در مطالعه در##جدول 1 قابلمشاهده میباشد.##بحث##در مطالعه حاضر که در ارتباط با 121 کودک 2 تا 12 سال##مراجعهکننده به شش مرکز بهداشتی- درمانی در سطح شهر##کرمانشاه انجام شد، میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا##1/ کنیس با استفاده از روش الایزا معادل 3 درصد بهدست آمد.##مطالعات انجامشده در ایران شیوع سرمی توکسوکاریازیس را در##21 درصد گزارش نمودهاند / 1 تا 34 / جمعیت انسانی بین 3##13-14 [. از جمله مطالعات انجامشده در مورد شیوع آلودگی به [##توکسوکارا کنیس میتوان به مطالعهای که در استان سیستان و##بلوچستان در ارتباط با 113 کودک کمتر از 11 سال انجام دادند،##1 درصد( از نظر حضور / اشاره نمود. در این پژوهش 17 نفر ) 7##آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت بودند. همچنین در این##مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و سن، جنس،##محل زندگی و مصرف سبزیجات خام مشاهده شد؛ اما رابطه##معناداری با سایر متغیرها )مانند ارتباط با سگ و تحصیلات##والدین( بهدست نیامد. مشاهده ارتباط معنادار بین سرم مثبت##بودن و موارد ذکرشده در مطالعه سیستان و بلوچستان بر خلاف##مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوتهای جغرافیایی و منطقهای،##عادات تغذیهای و شرایط آب و هوایی منطقه باشد ] 21 [. در این##راستا در مطالعهای که مؤمن و همکاران در سال 1317 در##اصفهان در ارتباط با دو گروه از کودکان شامل: 43 کودک مبتلا##به آسم و 43 کودک غیر مبتلا به آن انجام دادند، 45 درصد از##21 درصد از کودکان غیر مبتلا / گروه کودکان مبتلا به آسم و 7##به آن به لحاظ حضور آنتیبادی ضد توکسوکارا کنیس مثبت##بودند. در این مطالعه ارتباط معناداری بین سرم مثبت بودن و##رفتن به پارک و بازی در زمینهای خاکی مشاهده شد که این##تفاوت در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس نسبت به مطالعه##حاضر میتواند به میزان آلودگی خاک و محیط، محل بازی و##013 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##منصوری و همکاران##همچنین تفاوت در جامعه مورد مطالعه وابسته باشد ] 22 [. در##مطالعه دیگری که حسینی صفا و همکاران در سال 1315 در##شهر اصفهان در ارتباط با 427 کودک انجام دادند، میزان شیوع##1 درصد گزارش گردید که همانند مطالعه / سرمی معادل 31##حاضر بین متغیرهای مورد بررسی از جمله سن، جنسیت، محل##سکونت، نگهداری و لمس و بازی با سگ، میزان تحصیلات والدین##و آلودگی به توکسوکاریازیس ارتباط معناداری مشاهده نشد.##نتایج این مطالعات که در سالهای اخیر انجام شدهاند، با نتایج##بهدستآمده از مطالعه حاضر همسو میباشند و نسبت به مطالعات##انجامشده در سالهای گذشته، میزان شیوع پایینتری را نشان##میدهند که این امر میتواند ناشی از افزایش سطح بهداشت##عمومی و انجام اقدامات پیشگیرانه از سوی سازمانهای مربوطه##باشد ] 13 [ . در ارتباط با سایر مطالعات انجامشده در کشور##میتوان به مطالعات انجامشده در شهرهای تبریز با میزان شیوع##21/34 درصد و اهواز با میزان شیوع 2 درصد اشاره نمود که این##اختلاف مشاهدهشده در میزان شیوع سرمی توکسوکارا کنیس در##این دو مطالعه با مطالعه حاضر میتواند ناشی از تفاوت در روش##انجام آزمایش و نیز تفاوت در نوع جامعه تحت مطالعه باشد##] 11،12 [ . در غرب کشور نیز مطالعهای توسط فلاح و همکاران##در سال 1381 در شهرستان همدان انجام شد. در این مطالعه##5 درصد گزارش / میزان شیوع سرمی این عفونت کرمی معادل 3##گردید که همانند مطالعه حاضر، ارتباط معناداری بین شیوع##سرمی توکسوکارا کنیس و متغیرهای سن، جنسیت، محل##سکونت، سابقه خاکخواری، نگهداری و لمس و بازی با سگ##مشاهده نشد. پایینبودن میزان شیوع سرمی بهدستآمده در این##مطالعه در مقایسه با مطالعه فلاح با توجه به حجم تقریباً یکسان##از نظر تعداد نمونه در دو مطالعه میتواند ناشی از افزایش سطح##بهداشت عمومی و میزان آگاهی مردم در مطالعه حاضر باشد##] 13 [. در استان کرمانشاه نیز در سال 1383 مطالعهای در منطقه##ماهیدشت در مورد 213 کودک 2 تا 12 سال انجام شد و در آن##8/ میزان شیوع سرمی آلودگی به توکسوکارا کنیس معادل 41##درصد گزارش گردید. در این مطالعه ارتباط معناداری بین آلودگی##به توکسوکاریازیس و متغیرهای جنسیت، سابقه خاکخواری و##نگهداری و لمس و بازی با سگ بهدست نیامد. مقایسه نتایج این##مطالعه با یافتههای مطالعه حاضر در استان کرمانشاه نشاندهنده##اختلاف قابلملاحظه میزان شیوع آلودگی به توکسوکارا کنیس##در این استان میباشد. این اختلاف در میزان شیوع آلودگی##میتواند ناشی از یک یا چند عامل باشد که از جمله این عوامل##میتوان به اختلاف زمانی انجام مطالعات، اختلاف در منطقه مورد##مطالعه، حجم نمونه و همچنین اندازهگیری آنتیبادی ضد##توکسوکارا کنیس که در مطالعه ماهیدشت از نوع IgE بود، اشاره##کرد ] 14 [. تجزیه و تحلیل نتایج در مطالعه حاضر نشاندهنده##عدم ارتباط آماری بین آلودگی به توکسوکاریازیس و متغیرهای##همهگیرشناسی مربوط به این عفونت کرمی بود. یکی از توجیهاتی##که میشود برای این عدم ارتباط آماری بیان نمود، تعداد کم افراد##سرم مثبت در این مطالعه است که با انتخاب افراد بیشتر و##گسترش منطقه مورد مطالعه و همچنین انتخاب دقیقتر##گروههای هدف در مطالعات بعدی میتوان این محدودیت را تا##حد زیادی کاهش داد. در مطالعه حاضر بیشترین میزان آلودگی##در گروه سنی 1 تا 7 سال مشاهده گردید و میزان شیوع در جنس##مذکر بیشتر از جنس مؤنث بود که این امر میتواند ناشی از تفاوت##در میزان ارتباط با سگ، نوع بازی و وضعیت بهداشتی محل##زندگی کودکان باشد. زندگی در شهر یا روستا نیز میتواند از##عوامل دخیل در ابتلا به این انگل باشد. مناطق روستایی به دلیل##تماس بیشتر با حیوانات و پایینبودن سطح بهداشت در آنها##نسبت به مناطق شهری باعث افزایش خطر آلودگی به انگل##میشوند؛ هرچند با ارتقای سطح بهداشت و آگاهی افراد و در##نتیجه تغییر در فرهنگ و شیوه زندگی در مناطق روستایی، تفاوت##آماری معناداری در برخی از مطالعات از جمله در مطالعه حاضر##مشاهده نشد ] 13،13،14 [ .##نتیجهگیری##نتایج این مطالعه نشان دادند که میزان شیوع آلودگی به##توکسوکاریازیس در شهر کرمانشاه تا حدودی کمتر از سایر##مناطق کشور میباشد؛ اما با توجه به اهمیت بهداشتی این عفونت##در جامعه و برقراربودن چرخه انتقال آن در منطقه تحت بررسی،##اجرای تدابیر و اقداماتی جهت کنترل و پیشگیری از این عفونت##و همچنین افزایش سطح آگاهی عمومی افراد جامعه میتواند##کمک شایانی به کنترل و کاهش آلودگی به این انگل کرمی در##افراد و بهویژه در کودکان این منطقه نماید.##تشکر و قدردانی##مقاله حاضر برگرفته از پایاننامه دوره کارشناسی ارشد رشته##انگلشناسی پزشکی مصوب دانشگاه علوم پزشکی همدان با##شماره طرح 1134132334 میباشد. بدینوسیله نویسندگان##مراتب تشکر و قدردانی خود را از معاونت تحقیقات و فناوری##دانشگاه علوم پزشکی همدان به دلیل حمایت مالی از این طرح##اعلام مینمایند. شایان ذکر است که نویسندگان هیچگونه تعارض##منافعی با نتایج ارائهشده ندارند.##REFERENCES##1. Pelloux H, Faure O. Toxocariasis in adults. Rev Med Interne. 2004;25(3):201-6. PMID: 15049281 DOI: 10.1016/s0248-8663(03)00258-3##2. Rubinsky-Elefant G, Hirata CE, Yamamoto JH, Ferreira MU.##Human toxocariasis: diagnosis, worldwide seroprevalences and clinical expression of the systemic and ocular forms. Ann Trop Med Parasitol. 2010;104(1):3-23. PMID: 20149289 DOI: 10.1179/136485910X12607012373957##014 مجله پزشکی بالینی ابن سینا، دوره 26 ، شماره 2، تابستان 0318##سرواپیدمیولوژی توکسوکاریازیس در کودکان##3. Woodhall DM, Fiore AE. Toxocariasis: a review for pediatricians. J Pediatric Infect Dis Soc. 2014;3(2):154-9. PMID: 26625368 DOI: 10.1093/jpids/pit066##4. Muller R, Wakelin D. Worms and human disease. 2nd ed. Wallingford: CABi, 2002.##5. Fan CK, Liao CW, Cheng YC. Factors affecting disease manifestation of toxocarosis in humans: genetics and environment. Vet Parasitol. 2013;193(4):342-52. PMID: 23290279 DOI: 10.1016/j.vetpar.2012.12.030##6. Hotez PJ, Wilkins PP: Toxocariasis: America’s most common neglected infection of poverty and a helminthiasis of global importance? Plos Negl Trop Dis. 2009;3(3):e400. PMID: 19333373 DOI: 10.1371/journal.pntd.0000400##7. Hotez PJ, Dumonteil E, Heffernan MJ, Bottazzi ME. Innovation for the ‘bottom 100 million’: eliminating neglected tropical diseases in the Americas. Adv Exp Med Biol. 2013;764:1-12. PMID: 23654053 DOI: 10.1007/978-1-4614-4726-9_1##8. Lee Rm, Moore Lb, Bottazzi ME, Hotez PG. Toxocariasis in North America: a systematic review. PLoS Negl Trop Dis. 2014;8(8):e3116. PMID: 25166906 DOI: 10.1371/journal. pntd.0003116##9. Won EJ, Kim J, Shin MG, Shin JH, Suh SP, Ryang DW. Seroepidemiology of toxocariasis and its clinical implications in gwangju and Jeonnam-province, Korea. Ann Lab Med. 2015;35(4):449-53. PMID: 26131418 DOI: 10.3343/alm. 2015.35.4.449##10. Hosseini-Safa A, Mousavi SM, Bahadoran Bagh Badorani M, Ghatreh Samani M, Mostafaei S, Yousofi Darani H. Seroepidemiology of toxocariasis in children (5-15 yr old) referred to the pediatric clinic of Imam Hossein hospital, Isfahan, Iran. Iran J Parasitol. 2015;10(4):632-7. PMID: 26811731##11. Fallah E, Mahami-Oskouei L, Mahami-Oskouei M, Safaiyan A. Evaluation of indirect immunofluorescent antibody (IFA) test and enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) in diagnosis of visceral larva migranas. J Ilam Univ Med Sci. 2013;21(7):87-93. [Persian]##12. Alavi SM, Sefidgaran GH. Frequency of anti toxocara antibodies in schoolchildren with chronic cough and eosinophilia in urban and rural area of Ahvaz, Iran in 2006.##Jundishapur Sci Med J. 2009;8(2):141-7.##13. Fallah M, Azimi A, Taherkhani H. Seroprevalence of toxocariasis in children aged 1-9 years in Hamadan – 2002. J Zanjan Univ Med Sci Health Serv. 2005;13(50):44-50. [Persian]##14. Akhlaghi L, Ourmazdi H, Sarafnia A, Vaziri S, Jadidian K, Leghaii Z. An investigation on the toxocariasis seroprevalence in children (2-12 years old) from Mahidasht area of Kermanshah Province 2003-2004. Razi J Med Sci. 2006;13(52):41-8.##15. Nichols RL. The etiology of visceral larva migrans. I. Diagnostic morphology of infective second-stage Toxocara larvae. J Parasitol. 1956;42:349-62. PMID: 13346427##16. Jacobs DE, Zhu X, Gasser RB, Chilton NB. PCR-based methods for identification of potentially zoonotic ascaridoid parasites of the dog, fox and cat. Acta Trop. 1997;68(2):191-200. PMID: 9386794##17. Romano N, Nor Azah MO, Rahmah N, Lim Y AL, Rohela M. Seroprevalence of toxocariasis among Orang Asli (Indigenous people) in Malaysia using two immunoassays. Trop Biomed. 2010;27(3):585-94. PMID: 21399601##18. de Savigny DH, Voller A, Woodruff AW. Toxocariasis: serological diagnosis by enzyme immunoassay. J Clin Pathol. 1979;32(3):284-8. PMID: 372253 DOI: 10.1136/ jcp.32.3.284##19. Maizels RM, de Savigny D, Ogilvie BM. Characterization of surface and excretory-secretory antigens of Toxocara canis infective larvae. Parasite Immunol. 1984;6(1):23-37. PMID: 6701003 DOI: 10.1111/j.1365-3024.1984.tb00779.x##20. Engvall E, Perlmann P. Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) Quantitative assay of immunoglobulin G. Immunochemistry. 1971;8(9):871-4. PMID: 5135623##21. Geraili A, Maarofi Y, Dabirzade M, Normohamadi H, Khoshsima shahraki M. A survey of gastrointestinal helminth of stray dogs in Zabol City, southeastern of Iran. Arch Razi Institute. 2016;71(1):57-60. DOI: 10.22034/ari.2016.105999##22. Momen T, Esmaeil N, Reisi M. Seroprevalence of toxocara canis in asthmatic children and its relation to the severity of diseases. Med Arch. 2018;72(3):174-7. PMID: 30061761 DOI: 10.5455/medarh.2018.72.174-177 ##

The relationship between borna virus disease and schizophrenia and other mental disease : meta-analysis بررسی ارتباط ویروس بورنا و اسکیزوفرنی به روش متاآنالیز و مرور منظم 2 1 اسکیزوفرنی یک بیماری مزمن دستگاه عصبی مرکزی است که معمولا در اوایل دوران بلوغ اتفاق می افتد و از درجات مختلفی از شدت برخوردار است.بعضی از موارد این بیماری برگشت می یابد و یا بهبود می یابد, در حالی که سایرین به طور مداوم همراه فرد باقی می ماند. علایم این بیماری اختلال در حس شنوایی وتوهم در افکار و نشانه های موثری است که ممکن است از هیجان و دیوانگی تا افسردگی باشد. تغییر ساختار و عملکرد مغز در این بیماری به طور واضح تثبیت شده است.سن متوسط ظهور اسکیزوفرنی در اوایل 20 سالگی است. سن شروع بیماری در مردان پایین تر از زنان است و علایم آن در مردان شدید تر از زنان است. بیماری درافراد با موقعیت اجتماعی-اقتصادی ضعیف شیوع بیشتری دارد(1). بیماری در ایالات متحده آمریکا دارای شیوع بیش از 1% است و باعث صرف هزینه های سالیانه بیش از 65 بیلیون دلار می شود(3). به طور اپیدمیولوژیکی 12 ریسک فاکتور برای اسکیزوفرنی شناسایی شده است (1). یافته های مختلف نقش عوامل محیطی و ژنتیکی را در ایجاد این بیماری نشان می دهد که یافته های ژنتیکی می توانند بر این عقیده سازگار باشند که این بیماری می تواند به علت فرآیند های عفونی در افرادی که به طور ژنتیکی مستعد هستند اتفاق بیفتد(3). این فرضیه که اسکیزوفرنی توسط عوامل عفونی ایجاد می شود برای اولین بار در قرن 19 مطرح شد(1). با توجه به شیوع بالای بیماری های روانی در اقشار مختلف جامعه، لازم است عوامل دخیل در ایجاد این بیماری ها مورد بررسی قرار گیرند. از جمله عواملی که به نظر میرسد در ایجاد بیماری های روانی و از جمله اسکیزوفرنی نقش داشته باشد، ویروس بورنا است که این ویروس باعث ناراحتی های دستگاه عصبی مرکزی در بسیاری از گونه های مهره داران می شود که با ناهنجاری های روانی نشان داده می شود. این ویروس به طور طبیعی باعث عفونت هایی می شود که قبلا تصور می شد اسب ها و گوسفندان را در مناطق جغرافیای خاص در اروپای مرکزی مبتلا میکند .اطلاعات سرولوژیکی بدست آمده از آزمایشگاه های متعدد در طول پانزده سال اخیر و مطالعات مولکولی اخیر نشان داد که ویروس بورنا می تواند انسان ها را نیز آلوده کند و با اختلالات عصبی روانی خاصی همراه باشد(2). در مجموع مطالعات نشان دهنده ی نقش این ویروس در اختلالات عصبی روانی خاص است که به دلیل تناقض در نتایج می توان در یک مقاله مروری متاآنالیزبه بررسی صحت این امر پرداخت 2 Introduction: Schizophrenia is a disabling psychiatric disorder. The role of Borna Disease Virus (BDV) in the etiology of schizophrenia has been suggested by several studies. However, the existence of such association remained controversial. The present meta-analysis was conducted to evaluate this association. Method: This systematic review and meta-analysis was conducted using preferred reporting items for systematic 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/29 1394/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/29 1394/7/7 زینب ترده zaynab tardeh ایران z.tardeh@gmail.com Borna Disease Virus اسکیزوفرنی بورنا ویروس 1- Viruses,schizophrenia,and biolar disorder ROBERT H. YOLKEN1* AND E.FULLER TORREY2 Stanley foundation neurovirology laboratory,johns Hopkins university medical center,Baltiomore,Maryland,1and National Neuroscience Center,St Elizabeths hospital,Washington,D.C.##2- Fernando I.Puerto1*,Jorge E.zavala1,Arsenio Rosado-Frenco2,Luis Jorge Gamboa-alboronoz2.1Centro de Investigaciones Regionales”Dr.Hideyo Noguchi’ Universidad autonoma de Yucatan,Merida,Yucatan,Mexico.2 Hospital Psiquiatrico Yucatan.SSY.Merida,Yucatan,Mexico.Serological survey of Borna Disease Virus in schizophrenic paitients from Yucatan,Mexico.##3-Hakan Karlsson*,silke Bachmann,Johannes Schro der,and Robert H.Yolken*.Retroviral RNA identified in the cerebrospinal fluids and brains of individuals with schizophrenia..##4.zhen Fang Fu,Jay D.Amsterdam et al. Detection of Borna vius disease virus-reactive antibodies from patients with affective disorders by Western immunoblot technique. Journal of Affective Disorders,27(1993)61-68. 1993 Elsevier Science Published B.V.##5. Jean-Paul Selten et al. Borna disease virus and schizophrenia in Surinmese immigrants to Netherlands.Dutch Foundations for Brain Research(Hersestichting). Med Microbiol Immunol (2000) 189:55-57##6. Koj Fukuda,Kazue Takahashi et al.Immunological and PCR Analysis for Bona Disease Virus in Psychiatric Patients and Blood Donors in Japan. J.Clin. Microbiol.February 2001 vol. 39 no . 2 419-429##7.Pierrick Lebain et al. Borna disase virus and psychiatri disorders. 2002 Elsevier B.V .Schizophenia Rsearch 57(2002)303-305##Serological Survey of Borna .et al 8- E.Zavala Ferabdo I.Puerto,Jorge##Virus in Schizophernic patients from Yucatan,Mexico.Centro de Investigaciones Regionales. Rev Boimed 2004;15:141-147.##9. Q.Li, Z.Wang et al .Detection and analysis of Borna disease virus in chinese patients with neurological disorders. Instittute of Neuroscience.European jornal of Neurology 2009,16:399-403##10. Hidenori Mutsunaga et al. Isotype analysis of human anti-Borna disease Virus antibodies in Japanese psychiatric and general population. Jornal of clinical Virology 43(2008)317-322##11. Kyoung-Sae na et al. Failure to Detect Borna Vius Antibody and RNA from Peripheral Blood Mononuclear Cells of Psychiatric Patients. Psychiatry Investig. 2009;Dec;6(4);306-312.english/## ##

Evaluation of behavioral disorders in patients with chronic toxoplasmosis: A systematic review and meta-analysis بررسی اختلالات رفتاری درمبتلایان به توکسوپلاسموزیس مزمن: مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز 2 1 توکسوپلاسموزیس بیماری است که درتمام جهان شیوع دارد وحداقل یک سوم مردم دنیا دارای پادتن ضدتوکسوپلاسما هستند مطالعات نشان میدهد توکسوپلاسما میتواند باعث تغیرات رفتاری  درافرادی شود که مبتلا به فاز مزمن این انگل هستند. هدف از این مطالعه، برآورد میزان ارتباط بین توکسو پلاسما واختلالات رفتاری درجهان به روش متاانالیز ومرورسیستماتیک می باشد روش بررسی: این مطالعه از نوع مرور سیستماتیک و متاآنالیز میباشد. با الگـو قـراردادن منـابع اطلاعـاتی و منـابع الکترونیکـی انجام مطالعه Pubmed و Irandoc ،SID ،Iran Medex ،Magiran گردید. خلاصه مقالات در اختیار محقق قرارداده شد کـه پـس از مطالعه تک تـک آنهـا، مقـالات غیرمـرتبط رد و مقـالات مـرتبط احتمالی مشخص شد تا "متن کامل" آنها استخراج گـردد. درمجموع 5 مطالعه انتخاب گردید.  متا آنالیز داده ها با استفاده  از مدل اثرات تصادفی صورت گرفت .ناهمگونی بین مطالعات با استفاده از ازمون Cochran's Q بررسی شد. نتایج: ازکل نمونه های که از5 مطالعه مورد بررسی گرفت نتایج ذیل حاصل گردید ::بین فاکتور A (اشتیاق و صمیمیت (و آلودگی به توکسو پلاسما در بین زنان(SMD=0.38; 95%CI=0.17-0.59;P-Value=0.001) و در بین مردان (SMD=-0.38; 95%CI=-1.07-0.31;P-Value=0.002) ارتباط معنی داری بدست آمد. بین فاکتورG (قدرت کمالگرایی) و آلودگی به توکسوپلاسما   دربین زنان(SMD=-0.13; 95%CI=-0.50-0.24;P-Value=0.001) و در بین مردان (SMD=0.12; 95%CI=-0.23-0.48;P-Value=0.001) ارتباط معنی داری بدست آمد. بین فاکتورQ3  (اعتماد به نفس) وآلودگی به توکسوپلاسما دربین زنان و مردان ارتباط معنی داری بدست نیامد. بحث: نتایج این تحقیق نشان می دهد، بین فاکتور  A,G ( صمیمیت و کمالگرایی)با آلودگی به  انگل توکسوپلاسما ارتباط معنی داری وجود دارد .  مجموعه این تاثیرات به مکانیسم های مختلفی وابسته است از جمله: توکسوپلاسما با ایجاد التهاب و افزایش سیتوکینهایی نظیر IL2، سبب رهایش دوپامین می گردد، که از عوامل مستعد در صمیمیت و کمال گرایی می تواند باشد.     . سایر مطالعات به القاء نورومدولاتور دربافت مغز میزبان، و کاهش عملکرد سایکوموتور در افراد آلوده به انگل توکسو پلاسما و تغییر سطح نوروترانسمیترها در مغز و تغییرات رفتاری  نیز اشاره می کنند . 2 Because Toxoplasma tissue cysts are mainly found in host neuromuscular tissues, including the cerebellum, studies have shown that Toxoplasma can affect individuals' personality. Toxoplasma affects personality factors such as mildness, alertness, suspicion, caution, and personality control.This research is a type of structured review studies and meta-analysis from the category of secondary studies. The search will be performed without time or age restrictions. The type of studies that will be included in this meta-analysis is cross-sectional, group study, and case study. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/29 1394/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/29 1394/7/7 لیلا عباسیان laila abasian ایران taniaabasian@ymail.com behavioral disorders-patients - chronic toxoplasmosis متاآنالیز توکسوپلاسما اختلالات رفتاری FlegrJ.Effects of toxoplasma on Human Behavior,schizophrenia Bulletin 2007 33(3) ؛757-760.##2-Availableat :http://en.wikipedia.org/toxoplasmosis,Wikipedia,the free encyclopedia.2009.##3-Negash T,Tilahun G and Medhin G .seroprevalence toxoplasma gondii in Nazareth town , EthioplA, East African Journal public health. 2008؛3:211-214.##4- Flegr J, Hrda S ,kodymp.Influnece of laten asymptomatic ,toxoplasmosis on body weight of pregnant women.FoLIAParasitologica.2005;52 :199-204.##5- Lindova J, NovatnaM,JanHavlicek and etal.Gender differences in behavioural changes induced latentoxoplasmosis.International Journal for Parasitology .2006; 36:1485-1499.##6- Flegr J, Havlicek J, KodymP,Increased risk of trafic accidents in subjects with latent toxplasmosis .BMC Infectious Diseases.2002؛1-6##7- Flegr J, Lindova J, pivonkova V, HavlicekJ.Latent toxoplasmosis and salivary testosterone concentration - Important confounding factors in second to fourth digit ratio studies,American Journal of physical Anthropology .2008 ؛ 479-482.##8- Hodkova H, Kolbekova P,Skallova A, Lindova J, Flegr J. Higher perceived dominance in ToHulínskxoplasma infected men – a new evidence for role of increased level of testosterone in toxoplasmosis associated changes in human behavior,Neuroendocrinology Letters.2007؛110-114 ##9-L. Martini, F. Celotti,R. C. Melcangi.Testosterone and progesterone metabolism in the central nervous system: Cellular localization and mechanism of control of the enzymes involved.Biomedical and Life SciencesCellular and Molecular Neurobiology.1995؛ 3(16):271-282##17-Susc ,Evans D ,Cole RH,KissingerJC,Ajlokajw,SibleylD.Recentexpantion of toxoplasma through enhance oral trnsmisson science.2003 ؛299:414-416##18-Holland GN,LewisKG.Anupdation current practice in the management of the ocular toxoplasmosis .Am J Opthalmol . 2002؛134:102-104##21-Gilberet RE,Grasd , Wallon M, PegronF,AdesAE,DunnDT,.Effect of prenatal treatment on mother to child transmission of toxoplasma gondii .retrospective cohort study of 544 mother child paris in lyonfrance .In t J Epidemmiol .2001؛30:1303-1308##20-Mc .CullochW.F,BlaunJ.H,LegeemD,Wondtop F.H .Studies on medical and veterinary student skin Testod and for toxoplasmosis .republic Health Rep. 1983؛78-689##21-Gilbert R,DunnaD,WallonM,.Ecological comparison of the risk of mother –to child transmission and clinical manifestation of congenital toxoplasmosis according to prenatal treatment protocol .Epidemiol Infect .2001؛127:113-20##22-Mineo J,McleodR,Mark D. Antibodies to toxoplasma gondii major at face protein (SAG-1,P36)inhibite infection of host cells and are produced in murine intestiveafferperoral infection .J Immunolj. 1993؛ 150:3951-64##23-Liesen feld o. Immune responses to toxopplasmagondii in the gut .Immunobiology. 1999؛201:229-39##24-Bills SK,MarshalAJ,Zhangy ,Denkerse Y. Human plomorphonuclear leukocytes produce 1L12,TNF-alpha and beta response to toxoplasma gondiiantigenus .J Immunal.1999 ؛102:7639-75##25-Rise Sonsac ,Hienys,scharton –kerstent.Invivemicrobal stimulation induces repid CD40 ligand independed production of interleukin 12 by dendritic cells and their redistribution to T Cell areas .J Expmed. 1997؛198:1819-29##1- FlegrJ.Effects of toxoplasma on Human Behavior, schizophrenia Bulletin 2007 33(3؛757-760.)##2-Availableat:http://en.wikipedia.org/toxoplasmosis,Wikipedia,thefree encyclopedia.2009.##3-Negash T, Tilahun G and Medhin G .seroprevalence toxoplasma gondii in Nazareth town, EthioplA, East African Journal public health. 2008؛3:211-214.##4- Flegr J, Hrda S, kodymp.Influnece of laten asymptomatic, toxoplasmosis on body weight of pregnant women.FoLIAParasitologica.2005; 52:199-204.##5- Lindova J, NovatnaM, JanHavlicek and etal.Gender differences in behavioural changes induced latentoxoplasmosis.International Journal for Parasitology .2006; 36:1485-1499.##6- Flegr J, Havlicek J, KodymP, Increased risk of trafic accidents in subjects with latent toxplasmosis .BMC Infectious Diseases.2002؛-6-1##7- Flegr J, Lindova J, pivonkova V, HavlicekJ.Latent toxoplasmosis and salivary testosterone concentration - Important confounding factors in second to fourth digit ratio studies,American Journal of physical Anthropology .2008 ؛ 479-482.##8- Hodkova H, Kolbekova P,Skallova A, Lindova J, Flegr J. Higher perceived dominance in ToHulínskxoplasma infected men – a new evidence for role of increased level of testosterone in toxoplasmosis associated changes in human behavior,Neuroendocrinology Letters.2007؛110-114 ##9-L. Martini, F. Celotti, R. C. Melcangi.Testosterone and progesterone metabolism in the central nervous system: Cellular localization and mechanism of control of the enzymes involved.Biomedical and Life SciencesCellular and Molecular Neurobiology.1995؛ 3(16):271-282##10-Susc, Evans D, Cole RH, KissingerJC, Ajlokajw, SibleylD.Recentexpantion of toxoplasma through enhance oral trnsmisson science.2003 ؛299:414-416##11-Holland GN, LewisKG.Anupdation current practice in the management of the ocular toxoplasmosis .Am J Opthalmol. 2002؛134:102-104##12-Gilberet RE,Grasd , Wallon M, PegronF,AdesAE,DunnDT,.Effect of prenatal treatment on mother to child transmission of toxoplasma gondii .retrospective cohort study of 544 mother child paris in lyonfrance .In t J Epidemmiol .2001؛30:1303-1308##13-Mc .CullochW.F, BlaunJ.H, LegeemD, Wondtop F.H .Studies on medical and veterinary student skin Testod and for toxoplasmosis .republic Health Rep. 1983؛78-689##14-Gilbert R, DunnaD, WallonM, .Ecological comparison of the risk of mother –to child transmission and clinical manifestation of congenital toxoplasmosis according to prenatal treatment protocol .Epidemiol Infect .2001؛127:113-20##15-Mineo J, McleodR, Mark D. Antibodies to toxoplasma gondii major at face protein (SAG-1, P36) inhibite infection of host cells and are produced in murine intestiveafferperoral infection .J Immunolj. 1993؛ 150:3951-64##16-Liesen feld o. Immune responses to toxopplasmagondii in the gut .Immunobiology. 1999؛201:229-39##17-Bills SK, MarshalAJ, Zhangy, Denkerse Y. Human plomorphonuclear leukocytes produce 1L12, TNF-alpha and beta response to toxoplasma gondiiantigenus .J Immunal.1999 ؛102:7639-75##18-Rise Sonsac, Hienys, scharton –kerstent.Invivemicrobal stimulation induces repid CD40 ligand independed production of interleukin 12 by dendritic cells and their redistribution to T cell areas .J Expmed. 1997؛198:1819-29##19-Availableathttp://en.wikipedia.org/toxoplasmosis,Wikipedia,thefree encyclopedia, 2009.##20-Dolinsky ZS, Hardy CA, Burright RG, Donovick PJ.The progression of behavioral and pathological effects of the parasite Toxocara canis in the mouse, Physiol Behav. 1985 Jul;35(1):33-42.##21-Hernan O. Aviles and Fernando P. Monroy1, Toxoplasma gondii: Cold Stress-Induced Modulation of Antibody Responses, Experimental Parasitology 99, 89–96 (2001)##22-S.L. Klein,The effects of hormones on sex differences in infectionNeuroscience and Biobehavioral Reviews 24 (2000) 627±638 ##

An Investigation of the Relationship between Spiritual Health and Depression, Anxiety, and Stress among Students of Ilam University of Medical Sciences بررسی نقش سلامت معنوی بر کنترل فکر در دانشجویان علوم پزشکی ایلام 2 1 در تعریف سازمان بهداشت جهانی، سلامت معنوی یکی از ابعاد سلامت محسوب می شود .سلامت معنوی سبب یکپارچگی سایر ابعاد سلامت شده و دو بعد وجودی و مذهبی را در بر می گیرد(1-3). وقتی سلامت معنوی در فردی به خطر می افتد، فرد ممکن است دچار اختلالات روانی نظیر احساس تنهایی، افسردگی و از دست دادن معنا در زندگی شود.(4). در زمان هایی که فرد دچار تنش شده احساسات مثبت می توانند موجب آرامش فرد شود از جمله این عوامل مثبت می توان به سلامت معنوی اشاره کرد(5). دانشجویان رشته های علوم پزشکی به دلیل فشارهای روحی و روانی محیط بیمارستان و برخورد با مسایل و مشکلات بیماران، و با توجه به این که روزانه با استرس های شغلی زیادی مواجه می شوند، سلامت معنوی، فکری و جسمی شان می تواند دچار اختلال شود (6-7). از طرف دیگر، به دلیل شرایط خاص دوره دانشجویی از جمله دوری از خانواده، وارد شدن به مجموعه های بزرگ و پرتنش، مشکلات اقتصادی، نداشتن درامد کافی و حجم زیاد دروس، مستعد از دست دادن سلامت فکری هستند(8-9). در مطالعات صورت گرفته در ایران شیوع مشکلات روانی در بین دانشجویان 23-57 درصد گزارش شده است(10).   سلامت معنوی جدیدترین بعد سلامتی است که ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی را هماهنگ می کند (11). معنویت و سلامت معنوی می تواند از راه های مختلف مانند تبادلات روزانه با دیگران، تعاملات معنوی مشخص به وسیله عشق، احترام، اعتماد، صداقت و درستکاری، یکپارچگی، فداکاری و دلسوزی، ارتباط با یک خدای شخصی که فرد را می شناسد و از او مراقبت می کند، تظاهر نماید(12). یکی از موضوعات مهم در ابعاد مختلف سلامتی، سلامت معنوی می باشد.سلامت معنوی در مراحلی از تاریخ به جوانب مختلف به خطر افتاده است(13). هنگامی که سلامت معنوی جایگاه خودرا در میان مردم پیدا کند انسان می تواند به سلامت کامل دست یابد(14). وقتی سلامت معنوی به طور جدی به خطر بیفتد فرد ممکن است دچار اختلالات روحی و فکری مثل احساس تنهایی، افسردگی و از دست دادن معنای زندگی شود(15). مطالعات متعدد انجام شده روی گروه های مختلف در ایران و سایر کشورهای  جهان حاکی از وجود ارتباط معنی دار بین سلامت معنوی  و اخلالات روانی است و نتیجه گیری شده است که باورهای مذهبی و معنویت می تواند به عنوان یکی ازابزارهای مقابله با عوامل استرس زا مورد استفاده قرار گیرد (16-26). اختلالات روانی، عامل خطر بسیاری از مشکلات جسمی است. دانشجویان علوم پزشکی به عنوان طیفی از جامعه که به واسطه شغل و فشردگی کاری مستعد این اختلالات بوده  از آن جایی که آنان در آینده عهده دار تأمین و ارتقای سلامت جامعه خواهند بود، انتظار می رود از سلامت روحی روانی بالایی برخوردار باشند تا بتوانند توفیق روزافزونی در تحصیل و در نهایت در حرفه خود به دست آورند (27). به همین دلیل این پژوهش با هدف بررسی ارتباط سلامت معنوی با شاخص های افسردگی، اضطراب و استرس در دانشجویان علوم پزشکی ایلام صورت پذیرفت.     2 Due to daily occupational stress, students of medical sciences may experience some disorders in their spiritual, mental, and physical well-being. Therefore, this study was conducted to determine the relationship between spiritual health and depression, anxiety, and stress among the students of Ilam University of medical sciences in 1395. This is a descriptive-cross sectional study that was performed on 300 randomly selected students of Ilam University of medical sciences in 1395. In order to measure the level of spiritual health among the participants, Paloutzian-Ellison’s 20-item standard questionnaire was utilized and DASS-21 questionnaire was used to measure variables depression, anxiety, and stress. Findings: In the present study, of 300 subjects under investigation, 194 subjects (64.6 percent) were female. The highest frequencies for depression, anxiety, severe stress, and extremely severe stress were observed among single subjects (12, 20, and 10.6 respectively). Pearson’s correlation coefficient indicated that there is a statistically significant linear correlation between the mean score of spiritual health and the level of depression, anxiety, and stress in students (p=0.001). Conclusion: Results of this research showed a positive correlation between spiritual health and indices depression, anxiety, and stress among students of Ilam University of medical sciences. Accordingly, it can be said that acquiring skills in the domain of spiritual health for medical sciences students is as necessary as acquiring nursing and medical care skills. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/1 1394/9/10 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/10 1394/10/20 محمد حسین میری mohamad hoossin miri ایران miri1995@yahoo.com سید رحمت اله موسوی مقدم Seyed Rahmatollah Mousavimoghadam گروه آموزشی معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران prof.m1344@gmail.com Spiritual Health Depression Anxiety Stress Students. سلامت معنوی و کنترل فکر و دانشجویان علوم پزشکی ایلام 1- Chuengsatiansu K. Spirituality and health: an initial proposal to incorporate spiritual health in health impact assessment. Environ Impact Assess Rev 2003; 23(1): 3-15##2- Rogers DL, Skidmore ST, Montgomery GT, Reidhead MA, Reidhead VA. Spiritual integration predicts self-reported mental and physical health. J Relig Health 2012; 51(4): 1188-201.##3- Mrdjenovich AJ, Dake JA, Price JH, Jordan TR, Brockmyer JH. Providing guidance on the health effects of religious/spiritual involvement: a national assessment of university counseling professionals. J Relig Health 2012; 51(1): 198-214##4- Sadri M. The effect of trust in God to provide mental health of students 23-19 years of Isfahan. Behav Sci J. 2003; 1 (2) :43-6.##5- Rachman S, DeSilva P. Abnormal and normal obsessions. Behavior Research and Therapy 1979; 3:89-99##6- Bagheri F, Akbarizadeh F, Hatami H. The relationship between spiritual intelligence and happiness on the nurse staffs of the Fatemeh Zahra Hospital and Bentolhoda Institute of Boushehr City. Iran South Med J. 2011; 14(4): 256-63. [In Persian]##7- Ansari H, Bahrami L, Akbarzadeh L, Bakhshani N. Assessing spiritual wellbeing of students of zahedan university of medical sciences and factors affecting it. Zahedan J Res Med Sci. 2007; 9(4):295-304##8- Yahaya N, Abolfathi Momtaz Y, Othman M. Spiritual well-being and mental health among Malaysian adolescents. Life Science Journal 2012;9(1):440-8. [Persian]##9- Sadeghian E, Heidarian Pour A. Stressors and mental health status among students of Hamadan University of Medical Sciences. Hayat 2009;15(1):71-80. [Persian]##10- Mehri, A. Sedighy, S. Koochak, Z. (2012). Assessment of mental health status and some related factors among students of Sabzevar Universities in 2010. Medical Sciences. 21(4): 293-304.##11- Rezaei M, SeyedFatemi N, Hoseini F. Spiritual well-being in cancer patients who undergo chemotherapy. Hayat. 2008; 14(4): 33-9. [In Persian]##12- Omidvari S. Spiritual wellbeing, Concepts and Challenges. Specialized Quarterly of Quranic Interdisciplinary Researches. 2008; 1(1): 5-17.##13- Motahari M. Majmooe asar. Iran, Tehran: Sadra Pub; 1999##14- Kamali A. Subject interpretation of Quran. Tehran: Maaref Publication; 2001##15- Sadri M. The effect of trust in God to provide mental health of students 23-19 years of Isfahan. Behav Sci J. 2003; 1 (2) :43-6.##16- Yeganeh T, Shaikhmahmoodi H. Role of religious orientation in predicting marital adjustment and psychological well-being. Sociol Mind 2013; 3(2): 131-6##17- Bolhari J, Ehsanmanesh M, Karimi Kaisami E. Relationship between the stressors, stress symptoms, and reliance on God (Tavakkol) in medical students. IJPCP 2000; 6(1): 20-5.##18- Mihaljevic S, Vuksan-Cusa B, Marcinko D, Koic E, Kuevic Z, Jakovljevic M. Spiritual well-being, cortisol, and suicidality in croatian war veterans suffering from PTSD. J Relig Health 2010; 50(2): 464. DOI 10.1007/s10943-010 9383-2.##19- Moeini M, Taleghani F, Mehrabi T, Musarezaie. Effect of a spiritual care program on levels of anxiety in patients with leukemia. Iran J Nurs Midwifery Res 2014; 19(1): 88-93.##20- McMahon BT, Biggs HC. Examining spirituality and intrinsic religious orientation as a means of coping with exam anxiety. Vulnerable Groups Inclusion. http://dx.doi.org/10.3402/vgi.v3i0.14918.##21- Bormann JE, Aschbacher K, Wetherell JL, Roeschf S, Redwine L. Effects of faith/assurance on cortisol levels are enhanced by a spiritual mantram intervention in adults with HIV: a randomized trial. J Psychosom Res 2009; 66(2): 161-71. 19. Tuck I,##22- Alleyne R, Thinganjana W. Spirituality and stress management in healthy adults. J Holist Nurs 2006; 24(4): 245-53.##23- Musarezaie A, Naji Esfahani H, Momeni Ghaleghasemi T, Karimian J, Ebrahimi A. The relationship between spiritual wellbeing and stress, anxiety, and depression in patients with breast cancer. J Isfahan Med School 2012; 30(195): 922-31. (Full Text in Persian)##24- Kirk MD. Investigating relationships between spiritual well-being, stress coping skills, and quality of life among African Americans, Native Americans and Latinos. ProQuest Dissertations and Theses, 2011.##25- Ghobary Bonab B. Relation between mental health and spirituality in Tehran University student. Procedia-Soc Behav Sci 2010; 5: 887-91.##26- Anyfantakis D, Symvoulakis EK, Panagiotakos DB, Tsetis D, Castanas E, Shea S, et al. Impact of religiosity/spirituality on biological and preclinical markers related to cardiovascular disease, Results from the SPILI III study. Hormones 2013; 12(3): 386-96.##27- Zare N, Daneshpazhooh F, Amini M, Razeghi M, Fallahzadeh M. The Relationship between Self-esteem, General Health and Academic Achievement in Students of Shiraz University of Medical Sciences. Iran J Med Educ. 2007; 7(1): 59-67. [In Persian##28- Madmoli Y, Madmoli M, Qashqaei nezhad N, Bosak S. Prevalence of depression and associated factors in adolescents of masjed- soleyman . JPEN. 2016; 2 (4) :31-40. [in Persian]##29- Safara M, Bhatia M. Relationship of Religious Beliefs with Anxiety and Depression. Delhi Psychiatry Journal. 2008;11(2):177-9.##30- Gharehboghlou Z, Adib-Hajbaghery M, Hajimohammad Hoseini M.The Relationship between Spiritual Well-Being and Depression in Nursing Students. IJN. 2016; 29 (103) :41-50 [in Persian]##31- A Bayani, H. Goudarzi, Bayani A, a small Ashour. Investigate the relationship between religious orientation and anxiety and depression in students; The Quarterly Journal Of Fundamentals Of Mental Health; 2008.10(3).209-214[in Persian]##32- Gharehboghlou Z, Adib-Hajbaghery M, Hajimohammad Hoseini M. The Relationship between Spiritual Well-Being and Depression in Nursing Students. IJN. 2016; 29 (103) :41-50 [in Persian]##33- Khademvatani K, Aghakhani N, Esm-Hoseini G, Hazrati A, Alinezhad V, Nazari H, et al . Study Of Relationship Between Spritual Health, Anxiety AND DEPRESSION IN ACUTE MYOCARDIAL INFARCTIONPATIENTS HOSPITALIZED IN SEYYEDOSHOHADA HOSPITAL IN URMIA. J Urmia Univ Med Sci. 2015; 25 (12) :1092-110125 (12) :1092-1101[in Persian]##34- Ghobari bonab B,Motavalipoor B,Habibi Asgarabadi M ;Relationship between Anxiety and Depression and Magnitude of Spirituality in Students of the University of Tehrannts.Journal of Applied Psychology; 2009 . 2(10), 110-123[in Persian]##35- EyvanBaga R, Nasiri K, Kamran A, Shamkhali R. The Relationship between Depression, Anxiety and Spiritual Health among Students of Khalkhal Faculty of Medicine Sciences. chj. 2015; 9 (3) :47-55[in Persian]##36- .Zarofi M. Investigation of mental health and its relationship with the tendency to religious practices among university students Shabestar.Psychology and Religion. 2009; 2(4).143-156[in Persian]##37- Janbozorgi M. Religious orientation and mental health . Research in Medicine. 2007; 31 (4) :345-350[in Persian]##38- Khezri L, Bahreyni M, Ravanipour M, Mirzaee K. The Relationship between spiritual wellbeing and depression or death anxiety in cancer patients in Bushehr 2015. nvj. 2015; 2 (2) :15-28[in Persian]##39- MomeniGhaleghasemi T,Musarezaie A,Moeini M.Survey of Relationship between spiritual wellbeing with Anxiety and Some Demographic Variables in Patients with Coronary Artery Disease. Journal of Research the health system.2013;9(7).702-711[in Persian]##40- Dehbashi F,Sabzevari S,Tirgari B,The relationship between spiritual well-being and hope in Hemodialysis patients referring to the Khatam Anbiya hospital in Zahedan 2013-2014.2014;8(30).77-97[in Persian]##41- Moghimian M,Salmani F.Study the correlation between spiritual health and hope in cancer patients referred to hospital - Sydalshhda Hospital affiliated to Isfahan University of Medical Sciences, 1389. Qom University of Medical Sciences.2010;6(3).40-45[in persian]##42- McCoubrie RC, Davies AN. Is there a correlation between spirituality and anxiety and depression in patients with advanced cancer? Support Care Cancer. 2006; 14(4): 379.##43- Rezaei M, Adib M, Seyedfatemi N, Hoseini F. Prayer in Iran cancer patients undergoing Chemotherapy. J Complement Ther Clin Prac. 2008; 14(2): 90-7. [in persian]##44- Hojjati H, Motlagh M, Nuri F, Sharifnia S.H, Mohammadnejad E, Heydari B. Relationship between different dimensions of prayer and spiritual health of patients treated with hemodialysis. J Critical Care Nurs. 2010; 2(4): 149-52. [in persian]##45- Musarezaie M, Momeni Ghaleghasemi T, Ebrahimi A, Karimian J. The Relationship between Spiritual Wellbeing with Stress, Anxiety, and Some Demographic Variables in Women with Breast Cancer Referring to the Specialized Cancer Treatment Center in Isfahan. J Res Sys Health. 2012; 8(1): 104-113. [in Persian]##46- Ranaie F, Ardalan F, Zaheri F. Survey of relationship between attitude and practice toward prayer and depression in students of Kurdistan University of Medical Sciences. Journal of teb va tazkiyeh. 2012;19(4):75-83. [in Persian]##47- Molabagheri m, jalalmanesh sa, Zerati h. Assessment of depressive symptoms in adolescents and their relationship with their mothers marital satisfaction in Tuyserkan in 2004. Journal of Fundamentals of Mental Health. 2006;8(30):43-50. [in Persian].## ##

Assessment of risk management in the hospitals of Ilam city during بررسی میزان ارزیابی وضعیت مدیریت خطر در بیمارستان های شهر ایلام در سال 1394 2 1  مدیریت خطر در مراقبت های سلامتی به گروه متنوعی از اقدامات گفته می شود که برای بهبود کیفیت و تضمین ایمنی خدمات برای بیماران انجام می گیرد(1). محیط پیرامون مراقبت بیمار از سه بخش تشکیل شده است که شامل ساختمان ها، تجهیزات و کارکنان می باشد(2). آمارهای مختلفی از بروز و شیوع خطاهای پزشکی در بیمارستانهای مختلف منتشر شده است. طبق برآوردهای انجام شده، تقریباً از هر 10 نفری که در بیمارستانها پذیرش میشوند، یک نفر رویداد ناگواری را تجربه میکند که حدود نیمی از آنها قابل پیشگیری هستند، همچنین حدود یک سوم از رویدادها به بیمار زیان میرسانند، که این زیان میتواند به صورتهای گوناگون از باال بردن طول اقامت تا مرگ متغیر باشد(3). ریسک یا خطر همان تهدید ناشی از رویداد یا اقدامی است که به طور نامطلوبی توانایی یک سازمان را در دستیابی به اهدافش تحت تاثیر قرار میدهد. در واقع مدیریت ریسک عبارتست از فرایند شناسایی، ارزیابی و کنترل ریسکهای اتفاقی بالقوهای که مشخصاً پیشامدهای ممکن آن خسارت یا عدم تغییر در وضع موجود باشد 2 Risk management in health care refers to a diverse set of measures taken to improve the quality and safety of services for patients (1). The patient care environment consists of three parts, which include buildings, equipment and staff (2). Various statistics on the incidence and prevalence of medical errors have been published in different hospitals. It is estimated that about one in 10 people admitted to a hospital experiences an unfortunate event, about half of which is preventable, and about one-third of the events cause harm to the patient, which can occur in a variety of ways. It varies from increasing the length of stay to death (3). Risk is the threat posed by an event or action that adversely affects an organization's ability to achieve its goals. In fact, risk management is the process of identifying, evaluating and controlling potential incidental risks, the specific consequences of which are damage or failure to change the status quo. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/26 1395/2/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/7 1395/5/17 حمید تقی نژاد Hamid Taghinejad گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران hamid2005mordad@yahoo.com حامد توان Hamed Tavan دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران hamedtavan@gmail.com ## ##

Evaluating the beliefs on insulin injection non-adherence among type 2 diabetic patients in Ilam city بررسی باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو شهر ایلام 2 1 خلاصه ضرورت اجرای طرح: بیماری های مزمن به مدت زیادی با فرد بیمار همراه هستند. به همین دلیل  تا زمانی که این بیماری ها کنترل نشوند، سطح تقاضا برای دریافت خدمات درمانی افزایش می یابد و  منجر به کاهش کیفیت زندگی این بیماران خواهد شد(1). دیابت یک نوع از بیماری های مزمن غدد درون ریز می باشد که از ویژگی های آن می توان به سوء عملکرد در سوخت و ساز گلوکز اشاره کرد. این بیماری سه شکل اصلی دارد که شامل دیابت نوع یک یا دیابت وابسته به انسولین(IDDM)، دیابت نوع دو یا دیابت غیر وابسته به انسولین (NIDDM)و دیابت بارداری می باشد(2). آمار های منتشر شده از سوی سازمان جهانی بهداشت شان می دهد که جمعیت افراد دیابتی به 228 میلیون نفر فرد بالغ رسیده است. شیوع این بیماری در کشور ایران، 2 تا 3 درصد و در افراد بالاتر از سن 30 سال به میزان 3/7 درصد گزارش شده است(3). دیابت یکی از بیماری های خاموش می باشد که هر سال جان حدود چهار میلیون نفر در دنیا را می گیرد(2). عوارض دیابت به طور کلی به دو گروه عروقی و غیر عروقی تقسیم بندی می شوند که علل عروقی به دو گروه میکروواسکولار و ماکروواسکولار تقسیم می شوند. از عوارض  میکروواسکولار می توان به رتینوپاتی، نفروپاتی، نوروپاتی و از عوارض ماکروواسکولار می توان به عوارض عروق کرونر قلب و بیماری عروق محیطی اشاره کرد. عوارض غیر عروقی که ممکن است بیماران مبتلا به دیابت را درگیر کند شامل گاستروپارزی، تغییرات پوستی و عفونت می باشد. به همین دلیل لازم است که از این عوارض پیشگیری گردد(4). باتوجه به اینکه دیابت یکی از بیماری های مزمنی می باشد که از نظر رفتاری و هیجانی مشکلاتی را برای بیماران به دنبال دارد،  جنبه های روان شناختی بیماری دیابت بسیار مهم و اساسی می باشد(5).  با توجه به تاثیر عوامل روانی بر کیفیت زندگی این افراد، تاثیر این عوامل بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. به طوری که در مطالعات انجام شده، تاثیر عوامل خلقی را در پیشگیری از ایجاد دیابت در بیماران پره دیابتیک نشان داده است(6). مطالعات مختلفی در کشور ایران و سایر کشورهای جهان در ارتباط با عواملی که ممکن است بر عدم پذیرش انسولین درمانی موثر باشد انجام شده است. از مطالعات انجام شده در این زمینه می توان به مطالعاتی که در آن ها ترس از کاهش استقال، ترس از ایجاد عوارض هیپوگلایسمی(7). بالا رفتن BMI به دنبال درمان با انسولین(8)،  تغییر سبک زندگی در بیماران و مقاومت آنها(9) اشاره کرد. مدل اعتقاد بهداشتی یکی از مدل های بهداشتی است که رابطه بین اعتقادات بهداشتی و رفتارهای بهداشتی را نشان می دهد. این مدل تاکید زیادی بر روی انگیزه افراد در انجام عمل دارد(10) در این مدل در ابتدا باید رفتار مورد نظر برای فراگیران فایده ای از نظر جنبه های مختلف سلامتی داشته باشد. سپس آموزش دهندگان موانع موجود برای اتخاذ رفتار را شناسایی و بر طبق آن برنامه ریزی کنند. سوم اینکه برنامه آموزشی بایستی قادر باشد که در مورد عوارض و خطرات ناشی از عدم انجام رفتار بهداشتی حساسیت لازم را ایجاد کند. هنگامی که بیمار درک صحیحی از بیماری داشته باشد و با عوارض آن آشنا باشد باعث می شود که فواید بیشتری در انجام رفتار پیشگیرانه ببیند و تمایل بیشتری را برای در پیش گرفتن این رفتار پیدا کند، در نهایت خود فرد می تواند یک رفتار را به طور صحیح انجام دهد(11و12). این مدل در مطالعات مختلف برای بررسی رفتارهای بهداشتی مختلف و ارزیابی آنها مورد پژوهش قرار گرفته است(16-13). اگر تزریق انسولین به صورت صحیح، منظم و با مقدار مناسب انجام گیرد، سطح قند خون بیماران کنترل شده و عوارض دیابت کاهش می یابد(3). به طوری که نتایج مطالعات انجام شده ننشان می دهد که تنها 25 درصد از بیماران مبتلا به دیابت نوع دو که باید برای کنترل دیابت  از انسولین استفاده کنند، این نوع روش درمانی را اجرا می کنند(17و18). با توجه به اهمیت دیابت و شیوع روز افزون آن پژوهش حاضر با هدف بررسی باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام خواهد شد. اهداف طرح: تعیین باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو   3- خلاصه روش اجرای طرح: مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی می باشد. جامعه مورد مطالعه بیماران دیابتی بستری در بیمارستان های شهر ایلام می باشد که تعداد 300 نفر از آنها وارد مطالعه شدند. معیارهای ورود به مطالعه شامل ابتلا به دیابت نوع دو، استفاده از انسولین برای کنترل دیابت، عدم تمایل به مصرف انسولین علی رغم توصیه های پزشک و تاکید پزشک معالج بر مصرف آن، داشتن توانایی پاسخگویی به سوالات و عدم ابتلا به مشکلات روان شناختی مانند سایکوز، عقب ماندگی های ذهنی و افسردگی های شدید خواهد بود. در این مطالعه پژوهشگر پس از معرفی خود به بیماران مبتلا به دیابت و کسب رضایت آگاهانه از این بیماران، پژوهش خود را شروع خواهد نمود. همچنین به بیماران اطمینان داده خواهد شد که اطلاعات داده شده به پژوهشگر به صورت محرمانه خواهد ماند. با توجه به اینکه اکثر بیماران بی سواد بودن برای پر کردن پرسشنامه از روش مصاحبه استفاده خواهد گردید و پژوهشگر به صورت روزانه به بیمارستان شهید مصطفی خمینی و امام خمینی شهر ایلام مراجعه خواهد نمود و با شناسایی افراد دیابتی پرسشنامه را تکمیل خواهد کرد.   0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/30 1396/3/9 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/20 1396/3/30 محمد امین محسنی Mohammadamin Mohseni ایران mohamadamin.mohseni.1375@gmail.com علی شریفی Ali Sharifi گروه آموزشی داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران sharifi.ali34@yahoo.com بررسی باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو و 1- خلاصه ضرورت اجرای طرح:##بیماری های مزمن به مدت زیادی با فرد بیمار همراه هستند. به همین دلیل تا زمانی که این بیماری ها کنترل نشوند، سطح تقاضا برای دریافت خدمات درمانی افزایش می یابد و منجر به کاهش کیفیت زندگی این بیماران خواهد شد(1). دیابت یک نوع از بیماری های مزمن غدد درون ریز می باشد که از ویژگی های آن می توان به سوء عملکرد در سوخت و ساز گلوکز اشاره کرد. این بیماری سه شکل اصلی دارد که شامل دیابت نوع یک یا دیابت وابسته به انسولین(IDDM)، دیابت نوع دو یا دیابت غیر وابسته به انسولین (NIDDM)و دیابت بارداری می باشد(2). آمار های منتشر شده از سوی سازمان جهانی بهداشت شان می دهد که جمعیت افراد دیابتی به 228 میلیون نفر فرد بالغ رسیده است. شیوع این بیماری در کشور ایران، 2 تا 3 درصد و در افراد بالاتر از سن 30 سال به میزان 3/7 درصد گزارش شده است(3). دیابت یکی از بیماری های خاموش می باشد که هر سال جان حدود چهار میلیون نفر در دنیا را می گیرد(2).##عوارض دیابت به طور کلی به دو گروه عروقی و غیر عروقی تقسیم بندی می شوند که علل عروقی به دو گروه میکروواسکولار و ماکروواسکولار تقسیم می شوند. از عوارض میکروواسکولار می توان به رتینوپاتی، نفروپاتی، نوروپاتی و از عوارض ماکروواسکولار می توان به عوارض عروق کرونر قلب و بیماری عروق محیطی اشاره کرد. عوارض غیر عروقی که ممکن است بیماران مبتلا به دیابت را درگیر کند شامل گاستروپارزی، تغییرات پوستی و عفونت می باشد. به همین دلیل لازم است که از این عوارض پیشگیری گردد(4).##باتوجه به اینکه دیابت یکی از بیماری های مزمنی می باشد که از نظر رفتاری و هیجانی مشکلاتی را برای بیماران به دنبال دارد، جنبه های روان شناختی بیماری دیابت بسیار مهم و اساسی می باشد(5). با توجه به تاثیر عوامل روانی بر کیفیت زندگی این افراد، تاثیر این عوامل بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. به طوری که در مطالعات انجام شده، تاثیر عوامل خلقی را در پیشگیری از ایجاد دیابت در بیماران پره دیابتیک نشان داده است(6). مطالعات مختلفی در کشور ایران و سایر کشورهای جهان در ارتباط با عواملی که ممکن است بر عدم پذیرش انسولین درمانی موثر باشد انجام شده است. از مطالعات انجام شده در این زمینه می توان به مطالعاتی که در آن ها ترس از کاهش استقال، ترس از ایجاد عوارض هیپوگلایسمی(7). بالا رفتن BMI به دنبال درمان با انسولین(8)، تغییر سبک زندگی در بیماران و مقاومت آنها(9) اشاره کرد.##مدل اعتقاد بهداشتی یکی از مدل های بهداشتی است که رابطه بین اعتقادات بهداشتی و رفتارهای بهداشتی را نشان می دهد. این مدل تاکید زیادی بر روی انگیزه افراد در انجام عمل دارد(10) در این مدل در ابتدا باید رفتار مورد نظر برای فراگیران فایده ای از نظر جنبه های مختلف سلامتی داشته باشد. سپس آموزش دهندگان موانع موجود برای اتخاذ رفتار را شناسایی و بر طبق آن برنامه ریزی کنند. سوم اینکه برنامه آموزشی بایستی قادر باشد که در مورد عوارض و خطرات ناشی از عدم انجام رفتار بهداشتی حساسیت لازم را ایجاد کند. هنگامی که بیمار درک صحیحی از بیماری داشته باشد و با عوارض آن آشنا باشد باعث می شود که فواید بیشتری در انجام رفتار پیشگیرانه ببیند و تمایل بیشتری را برای در پیش گرفتن این رفتار پیدا کند، در نهایت خود فرد می تواند یک رفتار را به طور صحیح انجام دهد(11و12). این مدل در مطالعات مختلف برای بررسی رفتارهای بهداشتی مختلف و ارزیابی آنها مورد پژوهش قرار گرفته است(16-13).##اگر تزریق انسولین به صورت صحیح، منظم و با مقدار مناسب انجام گیرد، سطح قند خون بیماران کنترل شده و عوارض دیابت کاهش می یابد(3). به طوری که نتایج مطالعات انجام شده ننشان می دهد که تنها 25 درصد از بیماران مبتلا به دیابت نوع دو که باید برای کنترل دیابت از انسولین استفاده کنند، این نوع روش درمانی را اجرا می کنند(17و18). با توجه به اهمیت دیابت و شیوع روز افزون آن پژوهش حاضر با هدف بررسی باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام خواهد شد.##2- اهداف طرح:##1- تعیین باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو ##3- خلاصه روش اجرای طرح: ##مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی می باشد. جامعه مورد مطالعه بیماران دیابتی بستری در بیمارستان های شهر ایلام می باشد که تعداد 300 نفر از آنها وارد مطالعه شدند. معیارهای ورود به مطالعه شامل ابتلا به دیابت نوع دو، استفاده از انسولین برای کنترل دیابت، عدم تمایل به مصرف انسولین علی رغم توصیه های پزشک و تاکید پزشک معالج بر مصرف آن، داشتن توانایی پاسخگویی به سوالات و عدم ابتلا به مشکلات روان شناختی مانند سایکوز، عقب ماندگی های ذهنی و افسردگی های شدید خواهد بود. ##در این مطالعه پژوهشگر پس از معرفی خود به بیماران مبتلا به دیابت و کسب رضایت آگاهانه از این بیماران، پژوهش خود را شروع خواهد نمود. همچنین به بیماران اطمینان داده خواهد شد که اطلاعات داده شده به پژوهشگر به صورت محرمانه خواهد ماند. با توجه به اینکه اکثر بیماران بی سواد بودن برای پر کردن پرسشنامه از روش مصاحبه استفاده خواهد گردید و پژوهشگر به صورت روزانه به بیمارستان شهید مصطفی خمینی و امام خمینی شهر ایلام مراجعه خواهد نمود و با شناسایی افراد دیابتی پرسشنامه را تکمیل خواهد کرد.##1- خلاصه ضرورت اجرای طرح:##بیماری های مزمن به مدت زیادی با فرد بیمار همراه هستند. به همین دلیل تا زمانی که این بیماری ها کنترل نشوند، سطح تقاضا برای دریافت خدمات درمانی افزایش می یابد و منجر به کاهش کیفیت زندگی این بیماران خواهد شد(1). دیابت یک نوع از بیماری های مزمن غدد درون ریز می باشد که از ویژگی های آن می توان به سوء عملکرد در سوخت و ساز گلوکز اشاره کرد. این بیماری سه شکل اصلی دارد که شامل دیابت نوع یک یا دیابت وابسته به انسولین(IDDM)، دیابت نوع دو یا دیابت غیر وابسته به انسولین (NIDDM)و دیابت بارداری می باشد(2). آمار های منتشر شده از سوی سازمان جهانی بهداشت شان می دهد که جمعیت افراد دیابتی به 228 میلیون نفر فرد بالغ رسیده است. شیوع این بیماری در کشور ایران، 2 تا 3 درصد و در افراد بالاتر از سن 30 سال به میزان 3/7 درصد گزارش شده است(3). دیابت یکی از بیماری های خاموش می باشد که هر سال جان حدود چهار میلیون نفر در دنیا را می گیرد(2).##عوارض دیابت به طور کلی به دو گروه عروقی و غیر عروقی تقسیم بندی می شوند که علل عروقی به دو گروه میکروواسکولار و ماکروواسکولار تقسیم می شوند. از عوارض میکروواسکولار می توان به رتینوپاتی، نفروپاتی، نوروپاتی و از عوارض ماکروواسکولار می توان به عوارض عروق کرونر قلب و بیماری عروق محیطی اشاره کرد. عوارض غیر عروقی که ممکن است بیماران مبتلا به دیابت را درگیر کند شامل گاستروپارزی، تغییرات پوستی و عفونت می باشد. به همین دلیل لازم است که از این عوارض پیشگیری گردد(4).##باتوجه به اینکه دیابت یکی از بیماری های مزمنی می باشد که از نظر رفتاری و هیجانی مشکلاتی را برای بیماران به دنبال دارد، جنبه های روان شناختی بیماری دیابت بسیار مهم و اساسی می باشد(5). با توجه به تاثیر عوامل روانی بر کیفیت زندگی این افراد، تاثیر این عوامل بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. به طوری که در مطالعات انجام شده، تاثیر عوامل خلقی را در پیشگیری از ایجاد دیابت در بیماران پره دیابتیک نشان داده است(6). مطالعات مختلفی در کشور ایران و سایر کشورهای جهان در ارتباط با عواملی که ممکن است بر عدم پذیرش انسولین درمانی موثر باشد انجام شده است. از مطالعات انجام شده در این زمینه می توان به مطالعاتی که در آن ها ترس از کاهش استقال، ترس از ایجاد عوارض هیپوگلایسمی(7). بالا رفتن BMI به دنبال درمان با انسولین(8)، تغییر سبک زندگی در بیماران و مقاومت آنها(9) اشاره کرد.##مدل اعتقاد بهداشتی یکی از مدل های بهداشتی است که رابطه بین اعتقادات بهداشتی و رفتارهای بهداشتی را نشان می دهد. این مدل تاکید زیادی بر روی انگیزه افراد در انجام عمل دارد(10) در این مدل در ابتدا باید رفتار مورد نظر برای فراگیران فایده ای از نظر جنبه های مختلف سلامتی داشته باشد. سپس آموزش دهندگان موانع موجود برای اتخاذ رفتار را شناسایی و بر طبق آن برنامه ریزی کنند. سوم اینکه برنامه آموزشی بایستی قادر باشد که در مورد عوارض و خطرات ناشی از عدم انجام رفتار بهداشتی حساسیت لازم را ایجاد کند. هنگامی که بیمار درک صحیحی از بیماری داشته باشد و با عوارض آن آشنا باشد باعث می شود که فواید بیشتری در انجام رفتار پیشگیرانه ببیند و تمایل بیشتری را برای در پیش گرفتن این رفتار پیدا کند، در نهایت خود فرد می تواند یک رفتار را به طور صحیح انجام دهد(11و12). این مدل در مطالعات مختلف برای بررسی رفتارهای بهداشتی مختلف و ارزیابی آنها مورد پژوهش قرار گرفته است(16-13).##اگر تزریق انسولین به صورت صحیح، منظم و با مقدار مناسب انجام گیرد، سطح قند خون بیماران کنترل شده و عوارض دیابت کاهش می یابد(3). به طوری که نتایج مطالعات انجام شده ننشان می دهد که تنها 25 درصد از بیماران مبتلا به دیابت نوع دو که باید برای کنترل دیابت از انسولین استفاده کنند، این نوع روش درمانی را اجرا می کنند(17و18). با توجه به اهمیت دیابت و شیوع روز افزون آن پژوهش حاضر با هدف بررسی باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام خواهد شد.##2- اهداف طرح:##1- تعیین باورهای مرتبط با عدم پذیرش انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو ##3- خلاصه روش اجرای طرح: ##مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی می باشد. جامعه مورد مطالعه بیماران دیابتی بستری در بیمارستان های شهر ایلام می باشد که تعداد 300 نفر از آنها وارد مطالعه شدند. معیارهای ورود به مطالعه شامل ابتلا به دیابت نوع دو، استفاده از انسولین برای کنترل دیابت، عدم تمایل به مصرف انسولین علی رغم توصیه های پزشک و تاکید پزشک معالج بر مصرف آن، داشتن توانایی پاسخگویی به سوالات و عدم ابتلا به مشکلات روان شناختی مانند سایکوز، عقب ماندگی های ذهنی و افسردگی های شدید خواهد بود. ##در این مطالعه پژوهشگر پس از معرفی خود به بیماران مبتلا به دیابت و کسب رضایت آگاهانه از این بیماران، پژوهش خود را شروع خواهد نمود. همچنین به بیماران اطمینان داده خواهد شد که اطلاعات داده شده به پژوهشگر به صورت محرمانه خواهد ماند. با توجه به اینکه اکثر بیماران بی سواد بودن برای پر کردن پرسشنامه از روش مصاحبه استفاده خواهد گردید و پژوهشگر به صورت روزانه به بیمارستان شهید مصطفی خمینی و امام خمینی شهر ایلام مراجعه خواهد نمود و با شناسایی افراد دیابتی پرسشنامه را تکمیل خواهد کرد. ##

Investigating the Relationship between Nutritional Status, Food Insecurity, and Causes of Hospitalization of Children with Infectious Diseases بررسی ارتباط وضعیت تغذیه و ناامنی غذایی با علل بستری کودکان مبتلا به بیماری های عفونی 2 1 55 Arak Medical University Journal (AMUJ) Original Article 2016; 18(103): 55-63 The Prevalence of Food Insecurity and Its Association with Socio-Economic Factors and Nutritional Status Among Hospitalized Children in Tabriz Pediatric Hospital Jamal Saraei1, Zahra Esmaeli1, Zahra Tajari1, Shadi Khodayarnezhad1, Aref Nekofar1, Mahdieh Abbasalizad Farhangi2* 1- B.S Student in Nutrition Sciences, Department of Nutrition in Community, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran 2- Assistant Professor, Department of Nutrition in Community, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran Received: 13 May 2015, Accepted: 9 Sep 2015 Abstract Background: Under-nutrition has multiple negative impacts on child's growth and development and it has a high prevalence among hospitalized children. Assessment of the food insecurity status is one of the most important indicators of malnutrition among communities, therefore the aim of the current study is to evaluate the prevalence of food insecurity and its social, economical and nutritional determinants among children hospitalized in Tabriz pediatric hospital. Materials and Methods: The current cross-sectional study was carried out among 236 hospitalized children in Tabriz pediatric hospital. Demographic information including age, weight, height, household size, child order and household income were gathered by face to face interviews with parents. Food security was assessed by a Household Food Security questionnaire. Statistical analysis was performed by Excel 2007, Epi-info and IBM SPSS Statistics 21 software. Results: The prevalence of food insecurity among hospitalized children in Tabriz pediatric hospital was 44.9%, while 26.3% and 18.6% had moderately and severely food insecurity, respectively. Its prevalence in females was more than in males. Low household income, low educational attainment of parents, rural residency and household size were potent determinants of food insecurity(p<0.05). All indices of nutritional status in food insecure group were lower than in secure group. Although this difference did not achieved significant threshold. Conclusion: In the current study, a high prevalence of food insecurity in hospitalized children in hospital has been reported. Therefore the need for suitable interventions to reduce its prevalence has been warranted. Keywords: Food security, Hospitalized children, Malnutrition. *Corresponding Author: Address: Department of Nutrition in Community, Tabriz University of Medical Sciences , Tabriz, Iran. Email: abbasalizad_m@yahoo.com 55 56 مقاله پژوهشی مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک 55-63 ، سال 18 ، شماره 10 (شماره پیاپی 103 )، دی 1394 شیوع نا امنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و وضعیت تغذیه ای در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز * جمال سرایی 1، زهرا اسماعیلی 1، زهرا تجری 1، شادی خدایارنژاد 1، عارف نکوفر 1، مهدیه عباسعلیزاد فرهنگی 2 1 - دانشجوی کارشناسی علوم تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران -2 استادیار، گروه تغذیه در جامعه، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران 94/6/ 94 تاریخ پذیرش: 4 /2/ تاریخ دریافت: 23 چکیده زمینه و هدف: سوء تغذیه اثرات نامطلوبی بر رشد و نمو کودکان داشته و شیوع آن به ویژه بین کودکان بستری در بیمارستان بالاست. نظر به این که بررسی ناامنی غذایی در جوامع یکی از مهم ترین شاخص های ارزیابی وضعیت سوء تغذیه می باشد، از این رو هدف از مطالعه حاضر، تعیین شیوع ناامنی غذایی و عوامل اجتماعی، اقتصادی و تغذیه ای موثر بر آن در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز می باشد. مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی بر روی 236 کودک بستری در بیمارستان کودکان تبریز انجام گرفت. اطلاعات جمعیت شناختی شامل سن، وزن، قد، بعد خانوار ، رتبه تولد و در آمد خانوار از طریق مصاحبه حضوری با والدین کودک جمع آوری شد و وضعیت امنیت غذایی با استفاده از پرسش نامه امنیت غذایی خانوار بررسی شد. تحلیل آماری داده ها با صورت گرفت. IBM SPSS Statistics و 21 Epi-info ،Excel استفاده از نرم افزارهای 2007 26 درصد دچار / 44 درصد بود که 3 / یافته ها: شیوع نا امنی غذایی در بین کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز 9 18 درصد دچار ناامنی غذایی شدید بودند و شیوع آن در دختران بیش از پسران بود. از عوامل / ناامنی غذایی متوسط و 6 مهم تأثیرگذار بر ناامنی غذایی کودکان، درآمد پایین خانوار، سطح تحصیلات والدین، سکونت در روستا و بعد خانوار شاخص های تعیین وضعیت تغذیه ای نیز در کودکان گروه ناامن غذایی کمتر از گروه امن بود، هر چند این .(p<0/ بود( 05 اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود. نتیجه گیری: در مطالعه حاضر، شیوع بالای ناامنی غذایی در کودکان بستری در بیمارستان گزارش شد که انجام مداخلات مناسب جهت کاهش شیوع آن ضروری به نظر می رسد. واژگان کلیدی: امنیت غذایی، کودکان بستری در بیمارستان، سوء تغذیه *نویسنده مسئول: ایران، تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، گروه تغذیه در جامعه Email:abbasalizad_m@yahoo.com شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران 57 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394 مقدمه سوءتغذیه یا نارسایی رشد در کودکان اصطلاحی است که به توقف یا کاهش سرعت رشد کودک اطلاق می گردد( 1). بیش از یک ششم بیماری ها در جهان ناشی از سوءتغذیه است که این رقم در بعضی از مناطق محروم به یک سوم نیز می رسد( 2). حدود 800 میلیون تا 1 میلیارد کودک در دنیا به درجات مختلف سوء تغذیه مبتلا هستند که از این تعداد روزانه 40 هزار کودک به دلایل نامناسب .( بودن وضعیت تغذیه ای جان خود را از دست می دهند( 3 مطالعه ملی انجام شده در ایران توسط قاسمی و همکاران در سال 1377 نیز بیان گر این مسئله است که 20 درصد از افراد جامعه استطاعت مالی لازم برای سیر کردن خود را نداشته و حدود 50 درصد نیز برای تامین سیری سلولی دچار مشکل می باشند. به عبارت دیگر، بر اساس یافته های مطالعه مزبور یک پنجم مردم ایران دچار کمبود انرژی و نیمی از مردم دچار کمبود ریز مغذی ها هستندکه در این میان یکی از آسیب پذیرترین اقشار کودکان به شمار .( می روند( 4 سوءتغذیه کودکان باعث ضعف سیستم ایمنی شده و موجب افزایش شیوع و شدت بیماری های عفونی و مرگ و میر آن ها می شود و عامل زمینه ای مهم در ابتلا به بیماری هایی از جمله گاستروانتریت، پنومونی و سایر بیماری های عفونی است که این بیماری ها از علل عمده بستری و مرگ و میر کودکان کشورهای در حال توسعه .( می باشد( 5 به نظر می رسد که یکی از شاخص های مهم ارزیابی وضعیت سوء تغذیه در جوامع، بررسی امنیت غذایی است؛ چرا که سوءتغذیه و گرسنگی عامل مهم ارتباطی بین ناامنی غذایی و فقر است. امنیت غذایی عبارت است از دسترسی همه مردم در تمام اوقات به غذای کافی به منظور داشتن یک زندگی سالم و فعال؛ این دسترسی در برگیرنده فراهم بودن غذای سالم و کافی از نظر تغذیه ای و نیز توانایی اقتصادی در به دست آوردن آن از طرق مورد قبول جامعه .( می باشد( 6 مطالعات متعدد ثابت کرده اند که ناامنی غذایی می تواند اثرات نامطلوبی بر سلامت کودکان داشته باشد. از جمله مشکلات بهداشتی مرتبط با نا امنی غذایی در کودکان می توان به کم خونی فقر آهن، عفونت های حاد، بیماری های مزمن و تأخیر در رشد ذهنی کودک اشاره کرد که در نهایت به افت کارایی و عملکرد مغزی در دوران بزرگ سالی و کاهش نرخ رشد توسعه اقتصادی-اجتماعی .(8 ، جامعه منجر می گردد( 7 شیوع ناامنی غذایی در جوامع توسعه یافته و در حال توسعه متفاوت است. در مطالعه ای که در آمریکا توسط کرک و همکاران بر روی کودکان صورت گرفت، 11 درصد و 23 درصد کودکان به ترتیب دچار ناامنی غذایی متوسط و شدید بودند( 8)، این در حالی است که در مطالعات دیگر که توسط ناکویی در کویمباتورهند و توسط ایگلند در اینویت صورت گرفته است، شیوع ناامنی غذایی به 10 ). در ایران ، 56 درصد گزارش شده است( 9 / ترتیب 57 و 1 نیز بر اساس مطالعه ای که توسط محمدزاده و همکاران بر روی نوجوانان 14 تا 17 ساله در اصفهان انجام شد، شیوع 36 درصد گزارش شد( 11 ). مطالعه ای دیگر / ناامنی غذایی 6 در تهران نیز شیوع ناامنی غذایی در بین دختران دبیرستانی 42 درصد / 36 و 5 / مناطق 3 و 16 تهران را به ترتیب 8 .( گزارش کرد( 12 با توجه به این که تاکنون مطالعه ای مبنی بر شیوع ناامنی غذایی در بین کودکان بستری در بیمارستان در ایران 48/ صورت نگرفته است و هم چنین با توجه به شیوع بالای 5 درصدی سوء تغذیه در بین کودکان بستری در بیمارستان ( کودکان تبریز که توسط مالک مهدوی و همکاران( 13 گزارش شد، مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل تغذیه ای و عوامل اجتماعی- اقتصادی در کودکان بستری در بیمارستان به اجرا درآمد. مواد و روش ها این مطالعه مقطعی در بازه ی زمانی اردبیهشت ماه تا مهرماه سال 1393 بر روی 236 کودک بستری در شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران 58 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394 بیمارستان کودکان شهر تبریز به اجرا در آمد. روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری در دسترس بود. در ابتدای کار پرسش نامه تن سنجی و جمعیت شناختی که شامل سن، وزن، قد، وزن هنگام تولد، نوع تغذیه انحصاری، دریافت مکمل ویتامین و آهن، زمان شروع تغذیه تکمیلی، رتبه تولد، بعد خانوار، درآمد سرانه خانوار، تحصیلات پدر و مادر و محل سکونت بود به صورت مصاحبه حضوری با والد کودک تکمیل گردید. اطلاعات مربوط به قد، وزن و وزن هنگام تولد کودکان بستری از روی پرونده آن ها استخراج شد. تقسیم بندی درآمد خانوارها به این صورت انجام شد که خانوارهای با درآمدهای کمتر یا مساوی 5000000 ریال، بین 5000000 تا 10000000 ریال و بیشتر از 10000000 ریال به ترتیب در گروه خانوارهای با درآمد پایین، متوسط و بالا قرار گرفتند. امنیت غذایی کودکان با استفاده از متشکل از 8 (HFSSM) پرسش نامه امنیت غذایی خانوار آیتم ویژه کودکان که اعتبار سنجی آن در ایران انجام شده 15 )، تعیین گردید. این پرسش نامه ، و به تأیید رسیده است( 14 سطوح مختلفی از سوالات شامل نگرانی درباره تمام شدن غذا تا غذا نخوردن کودکان برای یک روز کامل را دربر .( می گیرد(جدول 1 ( جدول 1. پرسش نامه 8 سوالی امنیت غذایی خانوار - ویژه کودکان ( 14 1) در یک سال گذشته به دلیل نداشتن پول کافی، فقط از برخی مواد غذایی ارزان قیمت برای تغذیه کودک خود استفاده کرده ایم. 2) در یک سال گذشته نتوانسته ایم کودک خود را با غذای متعادل تغذیه کنیم، زیرا توانایی تهیه آن را نداشته ایم. 3) در یک سال گذشته کودک ما غذای کافی نخورده است، زیرا ما نتوانستیم غذای کافی برای او تهیه کنیم. 4) آیا در یک سال گذشته (از سال گذشته تا به حال) به علت نداشتن پول کافی برای تهیه غذا، از مقدار غذای کودک خود کاسته اید. 5) آیا در یک سال گذشته به دلیل نداشتن پول کافی وعده هایی از غذای کودک خود را حذف کرده اید؟ 5-1 ) (اگر پاسخ سؤال 5 مثبت است) این موضوع چند وقت یک بار اتفاق می افتد. 6) آیا در یک سال گذشته پیش آمده که کودک شما گرسنه باشد و شما توانایی تهیه غذای بیشتر را برای او نداشته باشید؟ 7) آیا در یک سال گذشته فرزند شما به دلیل نبود پول برای تهیه غذا، یک روز کامل گرسنه مانده است؟ به منظور امتیاز دهی به پاسخ سوالات پرسش نامه و « بعضی اوقات » ،« بیشتر اوقات » امنیت غذایی، به جواب های نمی دانم یا بدون » ،« هرگز » امتیاز 1 و برای جواب های « بله » - امتیاز صفر تعلق گرفت. هم چنین در سوال 1 « خیر » و « پاسخ « بعضی ماه ها ولی نه هر ماه » ،« اغلب هر ماه » 5، به گزینه های امتیاز یک و به گزینه « فقط یک یا دو ماه در سال » و امتیاز صفر تعلق گرفت. سپس درجه امنیت غذایی « نمی دانم » بر اساس امتیاز دهی به پاسخ سوالات به این ترتیب انجام شد و مجموع ،« امن غذایی » که مجموع امتیازصفر یا 1 در گروه امتیاز 2 تا 8 در گروه ناامن غذایی قرار گرفتند. در گروه نا « ناامنی غذایی متوسط » امن غذایی نیز به مجموع امتیاز 2 تا 4 .( اطلاق شد( 16 « ناامنی غذایی شدید » و مجموع امتیاز 5 تا 8 حجم نمونه با استفاده از مطالعات قبلی( 13 ) و با در نظر گرفتن آلفای 5 درصد و توان 80 درصد، 220 نفر بر آورد شد که با توجه به 10 درصد ریزش، 240 نفر در نظر گرفته شد. جهت ورود اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن ها، از نرم IBM SPSS و Epi-info ،Excel افزارهای 2007 استفاده شد. هم چنین جهت مقایسه متغیرهای Statistics 21 کمی و کیفی بین گروه های مورد مطالعه به ترتیب از آزمون های آماری تی مستقل وکای مربع استفاده شد. یافته ها 65 درصد) /6) از 236 کودک مورد مطالعه، 155 34 درصد) نفر دختر بودند. یافته های این /4) نفر پسر و 81 مطالعه براساس امتیازدهی به پاسخ های پرسش نامه 8 آیتمی می باشد(جدول 1). شیوع نا (US-HFSSM) امنیت غذایی امنی غذایی در بین کودکان بستری در بیمارستان کودکان 26 درصد دچار ناامنی غذایی / 44 درصد بود که 3 / تبریز 9 18 درصد دچار ناامنی غذایی شدید بودند. / متوسط و 6 45/ هم چنین مشاهده شد که ناامنی غذایی در بین دختران ( 7 .( 44 درصد) می باشد(جدول 2 / درصد) بیشتر از پسران ( 5 شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران 59 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394 جدول 2. شیوع درجات مختلف ناامنی غذایی در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز امن غذایی ناامنی غذایی متوسط ناامنی غذایی شدید کل تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد 100 155 19/3 30 25/2 39 55/5 پسر 86 100 81 17/3 14 28/4 23 54/3 دختر 44 100 236 18/6 44 26/3 62 55/1 کل 130 مقایسه ویژگی های جمعیت شناختی بر اساس امنیت غذایی کودکان بستری در جدول 3 بیان شده است. براساس این جدول، ارتباط معنی داری بین درآمد سرانه خانوار، تحصیلات پدر و مادر، بعد خانوار و محل زندگی با در مورد سطح .(p<0/ امنیت غذایی کودکان وجود دارد( 05 درآمد سرانه خانوار، در گروه امن غذایی در هر دو جنس، بیشترین درصد کودکان مربوط به خانواده هایی با درآمد متوسط بود. ولی در گروه ناامن غذایی در هر دو جنس، بیشترین درصد مربوط به خانواده هایی با درآمد پایین در مورد سطح تحصیلات نیز ارتباط .(p<0/ بود( 001 معنی داری بین تحصیلات پدر و مادر با ناامنی غذایی کودکان وجود داشت، بدین ترتیب که در گروه ناامن غذایی بیشترین درصد کودکان مربوط به خانواده هایی با هم چنین .(p<0/ تحصیلات والدین زیر دیپلم بود( 001 افزایش بعد خانوار و سکونت در روستا نیز به عنوان یک عامل تعیین کننده ی مهم وضعیت ناامنی غذایی کودکان به .( جدول 3 ) (p<0/ شمار می آید( 05 جدول 3. مقایسه ویژگی های دموگرافیک در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز بر اساس وضعیت امنیت غذایی p‡ امن غذایی ناامن غذایی p† پسر دختر p† متغیر پسر دختر درآمد سرانه خانوار(ریال) 0/000 0/933 23(62/2%) 44(67/7%) 0/105 7(17/1%) 27(32/ 5000000 و کمتر از آن (% 9 14(37/8%) 15(23/1%) 27(65/8%) 42(51/9%) 5000000-10000000 0(0/0%) 4(9/2%) 7(17/1%) 13(15/9%) بیشتر از 10000000 تحصیلات پدر 0/000 0/009 34(91/9%) 48(69/6%) 0/014 18(40/9%) 49(57/ زیر دیپلم (% 0 3(8/1%) 21(30/4%) 26(59/1%) 37(43/ دیپلم و تحصیلات دانشگاهی (% 0 تحصیلات مادر 0/000 0/401 31(83/8%) 53(76/8%) 0/917 18(40/9%) 36(41/ زیر دیپلم (% 9 6(16/2%) 16(23/2%) 26(59/1%) 50(58/ دیپلم و تحصیلات دانشگاهی (% 1 رتبه تولد 0/069 0/921 17(47/2%) 32(46/4%) 0/830 28(63/6%) 53(62/ فرزند اول (% 4 14(38/9%) 27(39/1%) 9(20/5%) 22(25/ فرزند دوم (% 9 5(13/9%) 10(14/5%) 7(15/9%) 10(11/ فرزند دوم به بعد (% 8 بعد خانوار 0/002 0/220 14(37/8%) 17(24/6%) 0/648 20(45/5%) 42(48/8%) 2-3 21(56/8%) 48(69/6%) 23(52/3%) 43(50/0%) 4-5 2(5/4%) 4(5/8%) 1(2/3%) 1(1/2%) بیشتر از 5 محل سکونت 0/000 0/792 21(56/8%) 41(59/4%) 0/957 37(84/1%) 72(83/ شهر (% 7 16(43/2%) 28(40/6%) 7(15/9%) 14(16/ روستا (% 3 حاصل از آزمون کای مربع جهت مقایسه دو جنس : † p حاصل از آزمون کای مربع جهت مقایسه دو گروه امن و ناامن غذایی : p‡ شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران 60 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394 مقایسه ویژگی های تن سنجی و تغذیه ای کودکان بستری بر اساس تقسیم بندی امنیت غذایی در جدول 4 بیان شده است. بین وزن، قد، وزن هنگام تولد، نوع تغذیه انحصاری و تاریخ آغاز تغذیه تکمیلی با ناامنی غذایی در رابطه .(p>0/ کودکان ارتباط معنی داری مشاهده نشد( 05 با دریافت مکمل آهن و مولتی ویتامین نیز در هر دو جنس، در گروه ناامن غذایی درصد کودکانی که مکمل آهن را به طور نامنظم دریافت کردند و یا دریافت نکردند بیشتر از درصد کودکانی بود که در گروه امن غذایی قرار داشتند در .(p<0/ که در این زمینه ارتباط معنی داری مشاهده شد( 05 قد به ،(WAZ) رابطه با سه شاخص تغذیه ای وزن به سن کودکان بستری نیز (WHZ) و وزن به قد (HAZ) سن .( تفاوت معنی داری مشاهده نشد(جدول 4 جدول 4. مقایسه ویژگی های تن سنجی و تغذیه ای در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز بر اساس وضعیت امنیت غذایی امن غذایی ناامن غذایی p پسر دختر 1 P متغیر پسر دختر 1 p2 0/412 0/835 57/43±47/22 55/61±40/17 0/815 50/70±41/23 52/43±38/ سن (میانگین، انحراف معیار) 84 0/967 0/567 16/73±10/34 17/86±9/30 0/421 18/46±13/54 16/87±8/ وزن (کیلوگرم) 77 0/697 0/795 100/95±27/21 102/26±22/92 0/611 98/91±27/43 101/31±24/ قد (سانتی متر) 06 0/343 0/723 3/14±0/58 3/08±0/80 0/807 3/04±0/76 3/01±0/ وزن هنگام تولد (کیلوگرم) 54 نوع تغذیه انحصاری (تعداد،درصد) 0/297 0/239 20(54/1%) 48(69/6%) 0/840 26(59/1%) 51(59/ شیر مادر (% 3 10(27/0%) 10(14/5%) 7(15/9%) 16(18/ شیر خشک (% 6 7(18/9%) 11(15/9%) 11(25/0%) 19(22/ شیرمادر+ شیر خشک (% 1 آغاز تغذیه تکمیلی 0/603 0/181 5(16/1%) 5(7/4%) 0/815 5(11/4%) 11(12/ قبل از شش ماهگی (% 8 26(83/9%) 63(92/6%) 39(88/6%) 75(87/ شش ماهگی و پس ازآن (% 2 دریافت آهن 0/039 0/767 22(59/5%) 44(63/8%) 0/056 29(65/9%) 69(80/ مصرف منظم (% 2 9(24/3%) 14(20/3%) 8(18/2%) 11(12/ مصرف نا منظم (% 8 6(16/2%) 11(15/9%) 7(15/9%) 6(7/ عدم مصرف (% 0 دریافت ویتامین 0/001 0/983 24(64/9%) 45(66/2%) 0/094 35(79/5%) 76(88/ مصرف منظم (% 4 6(16/2%) 9(13/2%) 3(6/8%) 6(7/ مصرف نا منظم (% 0 7(18/9%) 14(20/6%) 6(13/6%) 4(4/ عدم مصرف (% 7 شاخص های تغذیه ای 0/463 0/207 -0/80 -0/38 0/807 -0/31 -0/30 (WAZ وزن به سن ( 1 0/490 0/536 -0/60 -0/40 0/479 -0/18 -0/40 (HAZ قد به سن ( 2 0/773 0/182 -0/84 -0/39 0/109 -0/19 -0/64 (WHZ وزن به قد ( 3 بحث در مطالعه حاضر شیوع بالایی از ناامنی غذایی در بین کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز مشاهده 44 درصد از کودکان دچار ناامنی غذایی / شد، تا جایی که 9 بودند که در بین آن ها شیوع ناامنی غذایی متوسط و شدید به 18 درصد بود. هم چنین، سطح پایین / 26 درصد و 6 / ترتیب 3 تحصیلات والدین و درآمد سرانه خانوار، افزایش بعد خانوار و سکونت در روستا به عنوان عوامل تعیین کننده مهم وضعیت ناامنی غذایی برآورد شدند. مطالعات انجام یافته در زمینه تعیین شیوع ناامنی غذایی و عوامل تغذیه ای و اجتماعی- اقتصادی مرتبط با آن در کودکان بستری بسیار محدود می باشد. با توجه به بررسی متون قبلی مشخص شد شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران 61 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394 که در ایران مطالعه ای در این زمینه صورت نگرفته است. اما مطالعات متعددی شیوع نا امنی غذایی و عوامل مرتبط با آن را در سایر جمعیت ها بررسی کرده اند. در مطالعه ای که توسط دستگیری و همکاران در سال 1383 در منطقه اسدآبادی تبریز انجام شد، شیوع ناامنی 63 درصد گزارش شد( 17 ). در / غذایی در بزرگ سالان 3 مطالعه دیگری نیز که توسط عباسعلیزاد فرهنگی و همکاران در سال 1392 در منطقه قم تپه در شهرستان تبریز صورت .( گرفت، شیوع ناامنی غذایی 36 درصد گزارش شد( 18 در مطالعه انجام شده توسط حکیم و همکاران بر روی 400 خانوار مناطق مختلف دزفول در زمستان سال 37 درصد عنوان شد( 19 ). در / 1387 ، شیوع ناامنی غذایی 6 مطالعه دیگری نیز در سال 1391 که در شیراز با هدف شیوع ناامنی غذایی و برخی عوامل تغذیه ای وابسته به آن در بیماران دیابتی تازه تشخیص داده شده انجام شد، شیوع 66 درصد گزارش شد( 20 ). هم چنین ایگلند / ناامنی غذایی 7 و همکاران، شیوع ناامنی غذایی در کودکان پیش دبستانی 56 درصد گزارش کردند( 10 ). در مطالعه / شهر اینویت را 1 حاضر، ارتباط معکوس معنی داری بین ناامنی غذایی و درآمد سرانه خانوار وجود داشت. هم چنین در مطالعه صورت گرفته در شهر تبریز و نیز مطالعه انجام شده توسط هیلاری و همکاران نیز ارتباط معنی داری بین ناامنی غذایی و .(21 ، درآمد سرانه خانوار مشاهده شد( 17 در مطالعه صورت گرفته شده توسط حکیم و همکاران در شهر دزفول و نیز در بررسی یوسفار و همکاران در میان خانوارهای شهری و روستایی اندونزی، ارتباط معنی داری بین ناامنی غذایی و سطح تحصیلات والدین 22 ). در مطالعه حاضر نیز با افزایش سطح ، مشاهده شد( 19 تحصیلات والدین وضعیت امنیت غذایی بهبود یافت. در واقع می توان گفت که با افزایش سطح تحصیلات والدین، آگاهی و عملکرد والدین در مورد وضعیت تغذیه فرزندان ارتقا می یابد؛ هم چنین افزایش سطح تحصیلات می تواند از طریق بهبود وضعیت اقتصادی و افزایش سطح آگاهی افراد منجر به افزایش دسترسی خانواده ها و فرزندان به انتخاب های غذایی متنوع تر و مناسب تر گردد. این ارتباط در صورت افزایش بعد خانوار و جمعیت خانواده معکوس می گردد تا جایی که در مطالعه حاضر ناامنی غذایی در خانواده های .(p<0/ پرجمعیت شایع تر بود( 001 در مطالعه حاضر، ارتباط معنی داری بین محل سکونت و ناامنی غذایی دیده شد، به این ترتیب که کودکان ساکن مناطق روستایی شیوع بیشتری از ناامنی غذایی را نشان دادند. هم چنین در این مطالعه، شاخص های وزن به سن، قد به سن و وزن به قد جهت تعیین وضعیت تغذیه ای در گروه ناامن غذایی عمدتا کمتر از گروه امن غذایی بودند، هر چند 24 )؛ این یافته از ، تفاوت آماری معنی داری مشاهده نشد( 23 لحاظ این که ارتباط مستقیم معنی داری را بین کوتاه قدی تغذیه ای و ناامنی غذایی گزارش کرد، با یافته های حاصل از مطالعه ی انجام شده برروی کودکان دانش آموز در .( هوندوراس هم سو بود( 25 نتیجه گیری بر اساس نتایج حاصل از مطالعه حاضر، شیوع بالایی از ناامنی غذایی در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز مشاهده شد. لازم است برنامه های مداخلاتی مورد نیاز جهت کاهش شیوع ناامنی غذایی و متعاقب آن سوءتغذیه در این جمعیت صورت گیرد. هم چنین برنامه های آموزش تغذیه جهت ارتقای آگاهی والدین می تواند اثر مطلوبی بر بهبود کیفیت سبد غذایی خانوار و انتخاب های مناسب غذایی داشته باشد. تشکر و قدردانی بدین وسیله از ریاست محترم بیمارستان کودکان تبریز و هم چنین همکاری پرسنل بیمارستان و والدین کودکان بستری که در این طرح ما را یاری نمودند ، نهایت تقدیر و تشکر را داریم. منابع 1. Rahimi A. Prevalence of failure to thrive in 6-36 months child in Tabriz west. Med J Tabriz Univ Med Sci. 2001; 56:11-5.[Persian] شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران 62 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394 2. The United Nations Children's Fund (UNICEF). The state of the world's children. 2002. p.27-9. 3. Kurtz K, Allen RG, Lura G. Overview of nutritional status of pre- school children in East and South of Asia. Bull WHO.1996; 66: 110- 25. 4. Ghassemi H, Kimiagar M, Koupahi M. Food and nutrition security in Tehran province. Tehran: National Nutrition and Food Technology Research Institute. 1996. 5. Kliegman B, Nelson A. Text book of pediatrics. 17th ed. St. Louis: Mosby; 2004. P. 248-51. 6. Andersen S. Core Indicators of Nutritional State for Difficult to Sample Populations. J Nutr. 1990;120(11):1555-660. 7. Weinreb L, Wehler C, Perloff J, Scott R, Hosmer D, Sagor L, et al. Hunger: its impact on children’s health and mental health. Pediatrics. 2002; 110(4):e41-2. 8. Cook JT, Frank DA, Casey PH, Rose-Jacobs R, Black MM, Chilton M, et al. A brief indicator of household energy security: associations with food security, child health, and child development in US infants and toddlers. Pediatrics. 2008;122(4):e867-e75. 9. Nnakwe N, Yegammia C. Prevalence of food insecurity among households with children in Coimbatore, India. Nutrition Research. 2002;22(9):1009-16. 10. Egeland GM, Pacey A, Cao Z, Sobol I. Food insecurity among Inuit preschoolers: Nunavut Inuit child health survey, 2007–2008. Canadian Medical Association Journal. 2010;182(3):243-8. 11. Mohammadzadeh A, Dorosty A, Eshraghian M. Household food security status and associated factors among high-school students in Esfahan, Iran. Public health nutrition. 2010;13(10):1609-13. 12. Djazayeri A, Pourmoghim M, Omidvar N. Assessment and comparison of food security and nutrient intake among high scool girls from two areas in North and South of Tehran-Iran. Public Health J. 1999; 1-4: 21-7.[Persian] 13. Mahdavi AM, Ostadrahimi A, Safaiyan A. Subjective global assessment of nutritional status in children. Maternal & child nutrition. 2010;6(4):374-81. 14. United States Household food security survey module. three- stage design, with screeners economic research service. USDA. 2012. 15. Rafiei M, Nord M, Sadeghizadeh A, Entezari MH. Assessing the internal validity of a household survey-based food security measure adapted for use in Iran. Nutr J. 2009; 8(28):1186-97. 16. Bickel G, Nord M, Price C, Hamilton W, Cook J. Guide to measuring household food security. Alexandria Department of Agriculture Food and Nutrition Service. 2000. 17. Dastgiri S, Mahboob S, Tutunchi H, Ostadrahimi A. Factors affecting food insecurity: A cross-sectional study in Tabriz. Ardebil Med J. 2006; 3: 233-9.[Persian] 18. Abbasalizad Farhangi M, Alipour B, Rezazadeh K, Ghaffari A, Eidi F, Sabergharamaleki A, et al. Food insecurity and its related socioeconomic and nutritional factors: evidence from a sample of population in the north-west of Iran. Qual Assur Safe Crop. 2014; 7(2): 109-13. 19. Hakim S, Dorosti A, Eshraghian M. The prevalence of food insecurity and related factors. Payesh J. 2012; 6: 791-7.[Persian] 20. Najibi N, Yeganeh H, Dorosti A, Eshraghian M, Azizi S. Food security and nutrition-related factors in newly diagnosed diabetics. Iran J Diab Lipid Dis. 2012; 1:39-46. [Persian] 21. Seligman HK, Laraia BA, Kushel MB. Food insecurity is associated with chronic disease among low-income NHANES participants. The Journal of nutrition. 2010;140(2):304-10. 22. Usfar AA, Fahmida U, Februhartanty J. Household food security status measured by the US-Household Food Security/Hunger Survey Module (US-FSSM) is in line with coping strategy indicators found in urban and rural Indonesia. Asia Pacific journal of clinical nutrition. 2007;16(2):368-74. 23. Isanaka S, Mora-Plazas M, Lopez-Arana S, Baylin A, Villamor E. Food insecurity is highly prevalent and predicts underweight but not overweight in adults and school children from Bogota, Colombia. The Journal of nutrition. 2007;137(12):2747-55. شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران 63 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394 24. Matheson DM, Varady J, Varady A, Killen JD. Household food security and nutritional status of Hispanic children in the fifth grade. The American journal of clinical nutrition. 2002;76(1):210-7. 25. Gray VB, Cossman JS, Powers EL. Stunted growth is associated with physical indicators of malnutrition but not food insecurity among rural school children in Honduras. Nutrition Research. 2006;26(11):549-55. 2 Methods: In the current cross sectional study, 580 children hospitalized in the Division of Pediatric Infectious Diseases at Imam Khomeini Hospital were recruited through the census method. To collect the relevant data, a demographic information questionnaire, the household food security survey module (HFSSM), and tools such as a tape measure and a weighing scale were used. Within these indices, weight - for - age indicated being underweight, weight - to - height represented thinness, and weight - for - age showed short stature. The data, in terms of descriptive and inferential statistical tests were analyzed with SPSS version 16. Results: The results revealed that out of the 580 children examined, 192 (33.1%) were moderately underweight, 166 (28.6%) had moderate thinness, and 167 (28.8%) had a moderate short stature. In total, 453 (78.1%) children had food security. Furthermore, a statistically significant relationship was observed between the causes of hospitalization and being underweight or thin and food insecurity (P < 0.001). Conclusions: Given the statistically significant relationship between nutritional status, food insecurity, and causes of hospitalization in children, it is necessary to take appropriate interventions to promote nutritional st 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/29 1396/7/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/22 1396/11/2 محسن مرادی mohsen moradi دانشگاه علوم پزشکی ایلام ایران mohsen534@gmail.com معصومه اطاقی Masoumeh Otaghi گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران masoome.otaghi@gmail.com جاسم محمدی Jasem Mohamadi گروه آموزشی کودکان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران sartazen_1961@yahoo.com Nutritional Status Food Insecurity Children Infectious Diseases 1. 1. Cai X, Wardlaw T, Brown DW. Global trends in exclusive breastfeeding. International breastfeeding journal. 2012;7(1):12.##2. 2. Babazadeh T, Moradi F, Dargahi A, Zibaee N, Rezakhani Moghadam H, Amirian T. The Effect of an Educational Program on Knowledge, Attitude and Behavior of Mothers in Relation to Proper Nutrition in 2-6 Year old Children. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. [Brief Report]. 2015;25(128):105-9.##3. 3. Rafiei M, Nord M, Sadeghizadeh A, Entezari MH. Assessing the internal validity of a household survey-based food security measure adapted for use in Iran. Nutrition journal. 2009;8(1):28.##4. 4. Melgar-Quinonez HR, Zubieta AC, MkNelly B, Nteziyaremye A, Gerardo MFD, Dunford C. Household food insecurity and food expenditure in Bolivia, Burkina Faso, and the Philippines. The Journal of nutrition. 2006;136(5):1431S-7S.##5. 5. Azizi S, SadrzadehYeganeh H, Hosseini M, Daneshimaskooni M. Relationship between food insecurity and metabolic syndrome in women. Iranian Journal of Diabetes and Metabolism. 2014;13(2):144-52.##6. 6. Frongillo EA, Nanama S. Development and validation of an experience-based measure of household food insecurity within and across seasons in northern Burkina Faso. The Journal of nutrition. 2006;136(5):1409S-19S.##51##7. 7. Naderi Beni M, Lak R, Jazaeri S, Eftekhar Ardebili H. Prevalence of Malnutrition under Five Years in Chadegan (Area District City) Iran 2011. Iranian Journal of Epidemiology. 2013;9(2):22-8.##8. 8. Mansouri M. Food Allergy: A Review. Arch Pediatr Infect Dis. [Review Article]. 2015;3(3):e22470.##9. 9. Myatt M, Khara T, Collins S. A review of methods to detect cases of severely malnourished children in the community for their admission into community-based therapeutic care programs. Food and nutrition bulletin. 2006;27(3_suppl3):S7-S23.##10. 10. Nascimento DdSF, Martins ALO, Schuelter-Trevisol F. Incidence of Acute Diarrhea Among Children Aged 0-1 Year in Southern Brazil, 2012. Archives of Pediatric Infectious Diseases. 2015;3(4).##11. 11. Nezarieh R, Shakibaie MR, Nave HH, Norouzi A, Salajegheh G, Hayatbakhsh M. Distribution of virulence genes, enterotoxin and biofilm formation among enteroaggregative Escherichia coli (EAEC) strains isolated from stools of children with diarrhea in South East Iran. Archives of Pediatric Infectious Diseases. 2015;3(3).##12. 12. Moattari A, Aleyasin S, Emami A, Fyruzi M, Pirbonyeh N. The Prevalence of Human Metapneumovirus and Respiratory Syncytial Virus and Coinfection With Both in Hospitalized Children With Acute Respiratory Infection in South of Iran. Archives of Pediatric Infectious Diseases. 2015;3(3).##13. 13. Tabarsi P, Mardani M. Extensively Drug-Resistant Tuberculosis: A Review Article. Archives of Clinical Infectious Diseases. 2012;7(3):81-4.##52##14. 14. Moyo S, Furin JJ, Hughes J, Daniels J, Snyman L, Muller O, et al. Outcomes in adolescents undergoing treatment for drug-resistant tuberculosis in Cape Town, South Africa, 2008-2013. Archives of Pediatric Infectious Diseases. 2015;3(1 TB).##15. 15. Karimi A, Mansour Ghanaie R, Shiva F. Tuberculosis Diagnosis. Arch Pediatr Infect Dis. [Editorial]. 2015;3(1 TB):e20597.##16. 16. Fahimzad A, Nasiri M, Heydari H, Sarfjoo FS. Study of Medical Interns’ Knowledge Level About Children’s Oral Health Between 2011 and 2012 in Medical Universities in Tehran, Iran. Archives of Pediatric Infectious Diseases. 2015;3(3).##17. 17. Montazerifar F, Karajibani M, Esmaili M. Relationship between the food intakes and obesity with dental caries among6-11 years old children referred to Pediatric dental clinic of Zahedan. Quarterly Journal of Sabzevar University of Medical Sciences. 2015;22(3):350-8.##18. 18. Amlashi TS. Correlation of Nutritional Status of 2-6 Years Old Children with Infectious Disease and Causes of Hospitalized. 2017.##19. 19. Booth-LaForce C, Scott CS, Heitkemper MM, Cornman BJ, Lan M-C, Bond EF, et al. Complementary and alternative medicine (CAM) attitudes and competencies of nursing students and faculty: results of integrating CAM into the nursing curriculum. Journal of Professional Nursing. 2010;26(5):293-300.##53##20. 20. Hastings-Tolsma M, Terada M. Complementary medicine use by nurse midwives in the US. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2009;15(4):212-9.##21. 21. Sheikholeslam R, Naghavi M, Abdollahi Z, Zarati M, Vaseghi S, Sadeghi Ghotbabadi F, et al. Current status and the 10 years trend in the malnutrition indexes of children under 5 years in Iran. Iranian Journal of Epidemiology. 2008;4(1):21-8.##22. 22. Saraei J, Esmaeli Z, Tajari Z, Khodayarnezhad S, Nekofar A, Abbasalizad Farhangi M. The Prevalence of Food Insecurity and Its Association with Socio-Economic Factors and Nutritional Status Among Hospitalized Children in Tabriz Pediatric Hospital. Arak Medical University Journal. [Original Atricle]. 2016;18(10):55-63.##23. 23. Bickel G, Nord M, Price C, Hamilton W, Cook J. Guide to measuring household food security. Revised; 2000.##24. 24. Ramesh T, Dorosty Motlagh A, Abdollahi M. Prevalence of household food insecurity in the City of Shiraz and its association with socio-economic and demographic factors, 2008. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology. 2010;4(4):53-64.##25. 25. Hojaji E, Zavoshy R, Noroozi M, Jahanihashemi H. Assessment of household food security and its relationship with some pregnancy complications. J Mazandaran Univ Med Sci. 2015;25(123):87-98.##26. 26. Organization WH. http://www. who. int/mediacentre/factsheets/fs340/en. url> http://www who int/mediacentre/factsheets/fs241/en/</url. 2014.##55##Arak Medical University Journal (AMUJ) Original Article##2016; 18(103): 55-63##The Prevalence of Food Insecurity and Its Association with Socio-Economic##Factors and Nutritional Status Among Hospitalized Children in Tabriz##Pediatric Hospital##Jamal Saraei1, Zahra Esmaeli1, Zahra Tajari1, Shadi Khodayarnezhad1, Aref Nekofar1,##Mahdieh Abbasalizad Farhangi2*##1- B.S Student in Nutrition Sciences, Department of Nutrition in Community, Tabriz##University of Medical Sciences, Tabriz, Iran##2- Assistant Professor, Department of Nutrition in Community, Tabriz University of Medical##Sciences, Tabriz, Iran##Received: 13 May 2015, Accepted: 9 Sep 2015##Abstract##Background: Under-nutrition has multiple negative impacts on child's growth and##development and it has a high prevalence among hospitalized children. Assessment of the food##insecurity status is one of the most important indicators of malnutrition among communities, therefore##the aim of the current study is to evaluate the prevalence of food insecurity and its social, economical##and nutritional determinants among children hospitalized in Tabriz pediatric hospital.##Materials and Methods: The current cross-sectional study was carried out among 236##hospitalized children in Tabriz pediatric hospital. Demographic information including age, weight,##height, household size, child order and household income were gathered by face to face interviews##with parents. Food security was assessed by a Household Food Security questionnaire. Statistical##analysis was performed by Excel 2007, Epi-info and IBM SPSS Statistics 21 software.##Results: The prevalence of food insecurity among hospitalized children in Tabriz pediatric##hospital was 44.9%, while 26.3% and 18.6% had moderately and severely food insecurity,##respectively. Its prevalence in females was more than in males. Low household income, low##educational attainment of parents, rural residency and household size were potent determinants of food##insecurity(p<0.05). All indices of nutritional status in food insecure group were lower than in secure##group. Although this difference did not achieved significant threshold.##Conclusion: In the current study, a high prevalence of food insecurity in hospitalized children##in hospital has been reported. Therefore the need for suitable interventions to reduce its prevalence has##been warranted.##Keywords: Food security, Hospitalized children, Malnutrition.##*Corresponding Author:##Address: Department of Nutrition in Community, Tabriz University of Medical Sciences , Tabriz, Iran.##Email: abbasalizad_m@yahoo.com##55##56##مقاله پژوهشی مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک##55-63 ، سال 18 ، شماره 10 (شماره پیاپی 103 )، دی 1394##شیوع نا امنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و وضعیت##تغذیه ای در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز##* جمال سرایی 1، زهرا اسماعیلی 1، زهرا تجری 1، شادی خدایارنژاد 1، عارف نکوفر 1، مهدیه عباسعلیزاد فرهنگی 2##1 - دانشجوی کارشناسی علوم تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران##-2 استادیار، گروه تغذیه در جامعه، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران##94/6/ 94 تاریخ پذیرش: 4 /2/ تاریخ دریافت: 23##چکیده##زمینه و هدف: سوء تغذیه اثرات نامطلوبی بر رشد و نمو کودکان داشته و شیوع آن به ویژه بین کودکان بستری در##بیمارستان بالاست. نظر به این که بررسی ناامنی غذایی در جوامع یکی از مهم ترین شاخص های ارزیابی وضعیت سوء##تغذیه می باشد، از این رو هدف از مطالعه حاضر، تعیین شیوع ناامنی غذایی و عوامل اجتماعی، اقتصادی و تغذیه ای موثر بر##آن در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز می باشد.##مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی بر روی 236 کودک بستری در بیمارستان کودکان تبریز انجام گرفت. اطلاعات##جمعیت شناختی شامل سن، وزن، قد، بعد خانوار ، رتبه تولد و در آمد خانوار از طریق مصاحبه حضوری با والدین کودک##جمع آوری شد و وضعیت امنیت غذایی با استفاده از پرسش نامه امنیت غذایی خانوار بررسی شد. تحلیل آماری داده ها با##صورت گرفت. IBM SPSS Statistics و 21 Epi-info ،Excel استفاده از نرم افزارهای 2007##26 درصد دچار / 44 درصد بود که 3 / یافته ها: شیوع نا امنی غذایی در بین کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز 9##18 درصد دچار ناامنی غذایی شدید بودند و شیوع آن در دختران بیش از پسران بود. از عوامل / ناامنی غذایی متوسط و 6##مهم تأثیرگذار بر ناامنی غذایی کودکان، درآمد پایین خانوار، سطح تحصیلات والدین، سکونت در روستا و بعد خانوار##شاخص های تعیین وضعیت تغذیه ای نیز در کودکان گروه ناامن غذایی کمتر از گروه امن بود، هر چند این .(p<0/ بود( 05##اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود.##نتیجه گیری: در مطالعه حاضر، شیوع بالای ناامنی غذایی در کودکان بستری در بیمارستان گزارش شد که انجام##مداخلات مناسب جهت کاهش شیوع آن ضروری به نظر می رسد.##واژگان کلیدی: امنیت غذایی، کودکان بستری در بیمارستان، سوء تغذیه##*نویسنده مسئول: ایران، تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، گروه تغذیه در جامعه##Email:abbasalizad_m@yahoo.com##شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران##57 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394##مقدمه##سوءتغذیه یا نارسایی رشد در کودکان اصطلاحی##است که به توقف یا کاهش سرعت رشد کودک اطلاق##می گردد( 1). بیش از یک ششم بیماری ها در جهان ناشی از##سوءتغذیه است که این رقم در بعضی از مناطق محروم به##یک سوم نیز می رسد( 2). حدود 800 میلیون تا 1 میلیارد##کودک در دنیا به درجات مختلف سوء تغذیه مبتلا هستند##که از این تعداد روزانه 40 هزار کودک به دلایل نامناسب##.( بودن وضعیت تغذیه ای جان خود را از دست می دهند( 3##مطالعه ملی انجام شده در ایران توسط قاسمی و##همکاران در سال 1377 نیز بیان گر این مسئله است که 20##درصد از افراد جامعه استطاعت مالی لازم برای سیر کردن##خود را نداشته و حدود 50 درصد نیز برای تامین سیری##سلولی دچار مشکل می باشند. به عبارت دیگر، بر اساس##یافته های مطالعه مزبور یک پنجم مردم ایران دچار کمبود##انرژی و نیمی از مردم دچار کمبود ریز مغذی ها هستندکه در##این میان یکی از آسیب پذیرترین اقشار کودکان به شمار##.( می روند( 4##سوءتغذیه کودکان باعث ضعف سیستم ایمنی##شده و موجب افزایش شیوع و شدت بیماری های عفونی و##مرگ و میر آن ها می شود و عامل زمینه ای مهم در ابتلا به##بیماری هایی از جمله گاستروانتریت، پنومونی و سایر##بیماری های عفونی است که این بیماری ها از علل عمده##بستری و مرگ و میر کودکان کشورهای در حال توسعه##.( می باشد( 5##به نظر می رسد که یکی از شاخص های مهم##ارزیابی وضعیت سوء تغذیه در جوامع، بررسی امنیت غذایی##است؛ چرا که سوءتغذیه و گرسنگی عامل مهم ارتباطی بین##ناامنی غذایی و فقر است. امنیت غذایی عبارت است از##دسترسی همه مردم در تمام اوقات به غذای کافی به منظور##داشتن یک زندگی سالم و فعال؛ این دسترسی در برگیرنده##فراهم بودن غذای سالم و کافی از نظر تغذیه ای و نیز توانایی##اقتصادی در به دست آوردن آن از طرق مورد قبول جامعه##.( می باشد( 6##مطالعات متعدد ثابت کرده اند که ناامنی غذایی##می تواند اثرات نامطلوبی بر سلامت کودکان داشته باشد. از##جمله مشکلات بهداشتی مرتبط با نا امنی غذایی در کودکان##می توان به کم خونی فقر آهن، عفونت های حاد، بیماری های##مزمن و تأخیر در رشد ذهنی کودک اشاره کرد که در##نهایت به افت کارایی و عملکرد مغزی در دوران##بزرگ سالی و کاهش نرخ رشد توسعه اقتصادی-اجتماعی##.(8 ، جامعه منجر می گردد( 7##شیوع ناامنی غذایی در جوامع توسعه یافته و در##حال توسعه متفاوت است. در مطالعه ای که در آمریکا توسط##کرک و همکاران بر روی کودکان صورت گرفت، 11##درصد و 23 درصد کودکان به ترتیب دچار ناامنی غذایی##متوسط و شدید بودند( 8)، این در حالی است که در مطالعات##دیگر که توسط ناکویی در کویمباتورهند و توسط ایگلند##در اینویت صورت گرفته است، شیوع ناامنی غذایی به##10 ). در ایران ، 56 درصد گزارش شده است( 9 / ترتیب 57 و 1##نیز بر اساس مطالعه ای که توسط محمدزاده و همکاران بر##روی نوجوانان 14 تا 17 ساله در اصفهان انجام شد، شیوع##36 درصد گزارش شد( 11 ). مطالعه ای دیگر / ناامنی غذایی 6##در تهران نیز شیوع ناامنی غذایی در بین دختران دبیرستانی##42 درصد / 36 و 5 / مناطق 3 و 16 تهران را به ترتیب 8##.( گزارش کرد( 12##با توجه به این که تاکنون مطالعه ای مبنی بر شیوع##ناامنی غذایی در بین کودکان بستری در بیمارستان در ایران##48/ صورت نگرفته است و هم چنین با توجه به شیوع بالای 5##درصدی سوء تغذیه در بین کودکان بستری در بیمارستان##( کودکان تبریز که توسط مالک مهدوی و همکاران( 13##گزارش شد، مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع ناامنی##غذایی و ارتباط آن با عوامل تغذیه ای و عوامل اجتماعی-##اقتصادی در کودکان بستری در بیمارستان به اجرا درآمد.##مواد و روش ها##این مطالعه مقطعی در بازه ی زمانی اردبیهشت ماه##تا مهرماه سال 1393 بر روی 236 کودک بستری در##شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران##58 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394##بیمارستان کودکان شهر تبریز به اجرا در آمد. روش##نمونه گیری به صورت نمونه گیری در دسترس بود. در ابتدای##کار پرسش نامه تن سنجی و جمعیت شناختی که شامل سن،##وزن، قد، وزن هنگام تولد، نوع تغذیه انحصاری، دریافت##مکمل ویتامین و آهن، زمان شروع تغذیه تکمیلی، رتبه تولد،##بعد خانوار، درآمد سرانه خانوار، تحصیلات پدر و مادر و##محل سکونت بود به صورت مصاحبه حضوری با والد##کودک تکمیل گردید. اطلاعات مربوط به قد، وزن و وزن##هنگام تولد کودکان بستری از روی پرونده آن ها استخراج##شد. تقسیم بندی درآمد خانوارها به این صورت انجام شد##که خانوارهای با درآمدهای کمتر یا مساوی 5000000 ریال،##بین 5000000 تا 10000000 ریال و بیشتر از 10000000##ریال به ترتیب در گروه خانوارهای با درآمد پایین، متوسط و##بالا قرار گرفتند. امنیت غذایی کودکان با استفاده از##متشکل از 8 (HFSSM) پرسش نامه امنیت غذایی خانوار##آیتم ویژه کودکان که اعتبار سنجی آن در ایران انجام شده##15 )، تعیین گردید. این پرسش نامه ، و به تأیید رسیده است( 14##سطوح مختلفی از سوالات شامل نگرانی درباره تمام شدن##غذا تا غذا نخوردن کودکان برای یک روز کامل را دربر##.( می گیرد(جدول 1##( جدول 1. پرسش نامه 8 سوالی امنیت غذایی خانوار - ویژه کودکان ( 14##1) در یک سال گذشته به دلیل نداشتن پول کافی، فقط از برخی مواد غذایی ارزان قیمت برای تغذیه کودک خود استفاده کرده ایم.##2) در یک سال گذشته نتوانسته ایم کودک خود را با غذای متعادل تغذیه کنیم، زیرا توانایی تهیه آن را نداشته ایم.##3) در یک سال گذشته کودک ما غذای کافی نخورده است، زیرا ما نتوانستیم غذای کافی برای او تهیه کنیم.##4) آیا در یک سال گذشته (از سال گذشته تا به حال) به علت نداشتن پول کافی برای تهیه غذا، از مقدار غذای کودک خود کاسته اید.##5) آیا در یک سال گذشته به دلیل نداشتن پول کافی وعده هایی از غذای کودک خود را حذف کرده اید؟##5-1 ) (اگر پاسخ سؤال 5 مثبت است) این موضوع چند وقت یک بار اتفاق می افتد.##6) آیا در یک سال گذشته پیش آمده که کودک شما گرسنه باشد و شما توانایی تهیه غذای بیشتر را برای او نداشته باشید؟##7) آیا در یک سال گذشته فرزند شما به دلیل نبود پول برای تهیه غذا، یک روز کامل گرسنه مانده است؟##به منظور امتیاز دهی به پاسخ سوالات پرسش نامه##و « بعضی اوقات » ،« بیشتر اوقات » امنیت غذایی، به جواب های##نمی دانم یا بدون » ،« هرگز » امتیاز 1 و برای جواب های « بله »##- امتیاز صفر تعلق گرفت. هم چنین در سوال 1 « خیر » و « پاسخ##« بعضی ماه ها ولی نه هر ماه » ،« اغلب هر ماه » 5، به گزینه های##امتیاز یک و به گزینه « فقط یک یا دو ماه در سال » و##امتیاز صفر تعلق گرفت. سپس درجه امنیت غذایی « نمی دانم »##بر اساس امتیاز دهی به پاسخ سوالات به این ترتیب انجام شد##و مجموع ،« امن غذایی » که مجموع امتیازصفر یا 1 در گروه##امتیاز 2 تا 8 در گروه ناامن غذایی قرار گرفتند. در گروه نا##« ناامنی غذایی متوسط » امن غذایی نیز به مجموع امتیاز 2 تا 4##.( اطلاق شد( 16 « ناامنی غذایی شدید » و مجموع امتیاز 5 تا 8##حجم نمونه با استفاده از مطالعات قبلی( 13 ) و با در نظر##گرفتن آلفای 5 درصد و توان 80 درصد، 220 نفر بر آورد##شد که با توجه به 10 درصد ریزش، 240 نفر در نظر گرفته##شد. جهت ورود اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن ها، از نرم##IBM SPSS و Epi-info ،Excel افزارهای 2007##استفاده شد. هم چنین جهت مقایسه متغیرهای Statistics 21##کمی و کیفی بین گروه های مورد مطالعه به ترتیب از##آزمون های آماری تی مستقل وکای مربع استفاده شد.##یافته ها##65 درصد) /6) از 236 کودک مورد مطالعه، 155##34 درصد) نفر دختر بودند. یافته های این /4) نفر پسر و 81##مطالعه براساس امتیازدهی به پاسخ های پرسش نامه 8 آیتمی##می باشد(جدول 1). شیوع نا (US-HFSSM) امنیت غذایی##امنی غذایی در بین کودکان بستری در بیمارستان کودکان##26 درصد دچار ناامنی غذایی / 44 درصد بود که 3 / تبریز 9##18 درصد دچار ناامنی غذایی شدید بودند. / متوسط و 6##45/ هم چنین مشاهده شد که ناامنی غذایی در بین دختران ( 7##.( 44 درصد) می باشد(جدول 2 / درصد) بیشتر از پسران ( 5##شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران##59 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394##جدول 2. شیوع درجات مختلف ناامنی غذایی در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز##امن غذایی ناامنی غذایی##متوسط##ناامنی غذایی##شدید##کل##تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد##100 155 19/3 30 25/2 39 55/5 پسر 86##100 81 17/3 14 28/4 23 54/3 دختر 44##100 236 18/6 44 26/3 62 55/1 کل 130##مقایسه ویژگی های جمعیت شناختی بر اساس##امنیت غذایی کودکان بستری در جدول 3 بیان شده است.##براساس این جدول، ارتباط معنی داری بین درآمد سرانه##خانوار، تحصیلات پدر و مادر، بعد خانوار و محل زندگی با##در مورد سطح .(p<0/ امنیت غذایی کودکان وجود دارد( 05##درآمد سرانه خانوار، در گروه امن غذایی در هر دو جنس،##بیشترین درصد کودکان مربوط به خانواده هایی با درآمد##متوسط بود. ولی در گروه ناامن غذایی در هر دو جنس،##بیشترین درصد مربوط به خانواده هایی با درآمد پایین##در مورد سطح تحصیلات نیز ارتباط .(p<0/ بود( 001##معنی داری بین تحصیلات پدر و مادر با ناامنی غذایی##کودکان وجود داشت، بدین ترتیب که در گروه ناامن##غذایی بیشترین درصد کودکان مربوط به خانواده هایی با##هم چنین .(p<0/ تحصیلات والدین زیر دیپلم بود( 001##افزایش بعد خانوار و سکونت در روستا نیز به عنوان یک##عامل تعیین کننده ی مهم وضعیت ناامنی غذایی کودکان به##.( جدول 3 ) (p<0/ شمار می آید( 05##جدول 3. مقایسه ویژگی های دموگرافیک در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز بر اساس وضعیت امنیت غذایی##p‡ امن غذایی ناامن غذایی##p† پسر دختر p† متغیر پسر دختر##درآمد سرانه خانوار(ریال)##0/000 0/933 23(62/2%) 44(67/7%) 0/105 7(17/1%) 27(32/ 5000000 و کمتر از آن (% 9##14(37/8%) 15(23/1%) 27(65/8%) 42(51/9%) 5000000-10000000##0(0/0%) 4(9/2%) 7(17/1%) 13(15/9%) بیشتر از 10000000##تحصیلات پدر##0/000 0/009 34(91/9%) 48(69/6%) 0/014 18(40/9%) 49(57/ زیر دیپلم (% 0##3(8/1%) 21(30/4%) 26(59/1%) 37(43/ دیپلم و تحصیلات دانشگاهی (% 0##تحصیلات مادر##0/000 0/401 31(83/8%) 53(76/8%) 0/917 18(40/9%) 36(41/ زیر دیپلم (% 9##6(16/2%) 16(23/2%) 26(59/1%) 50(58/ دیپلم و تحصیلات دانشگاهی (% 1##رتبه تولد##0/069 0/921 17(47/2%) 32(46/4%) 0/830 28(63/6%) 53(62/ فرزند اول (% 4##14(38/9%) 27(39/1%) 9(20/5%) 22(25/ فرزند دوم (% 9##5(13/9%) 10(14/5%) 7(15/9%) 10(11/ فرزند دوم به بعد (% 8##بعد خانوار##0/002 0/220 14(37/8%) 17(24/6%) 0/648 20(45/5%) 42(48/8%) 2-3##21(56/8%) 48(69/6%) 23(52/3%) 43(50/0%) 4-5##2(5/4%) 4(5/8%) 1(2/3%) 1(1/2%) بیشتر از 5##محل سکونت##0/000 0/792 21(56/8%) 41(59/4%) 0/957 37(84/1%) 72(83/ شهر (% 7##16(43/2%) 28(40/6%) 7(15/9%) 14(16/ روستا (% 3##حاصل از آزمون کای مربع جهت مقایسه دو جنس : † p##حاصل از آزمون کای مربع جهت مقایسه دو گروه امن و ناامن غذایی : p‡##شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران##60 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394##مقایسه ویژگی های تن سنجی و تغذیه ای کودکان##بستری بر اساس تقسیم بندی امنیت غذایی در جدول 4 بیان##شده است. بین وزن، قد، وزن هنگام تولد، نوع تغذیه##انحصاری و تاریخ آغاز تغذیه تکمیلی با ناامنی غذایی##در رابطه .(p>0/ کودکان ارتباط معنی داری مشاهده نشد( 05##با دریافت مکمل آهن و مولتی ویتامین نیز در هر دو جنس،##در گروه ناامن غذایی درصد کودکانی که مکمل آهن را به##طور نامنظم دریافت کردند و یا دریافت نکردند بیشتر از##درصد کودکانی بود که در گروه امن غذایی قرار داشتند##در .(p<0/ که در این زمینه ارتباط معنی داری مشاهده شد( 05##قد به ،(WAZ) رابطه با سه شاخص تغذیه ای وزن به سن##کودکان بستری نیز (WHZ) و وزن به قد (HAZ) سن##.( تفاوت معنی داری مشاهده نشد(جدول 4##جدول 4. مقایسه ویژگی های تن سنجی و تغذیه ای در کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز بر اساس وضعیت امنیت غذایی##امن غذایی ناامن غذایی##p پسر دختر 1 P متغیر پسر دختر 1##p2##0/412 0/835 57/43±47/22 55/61±40/17 0/815 50/70±41/23 52/43±38/ سن (میانگین، انحراف معیار) 84##0/967 0/567 16/73±10/34 17/86±9/30 0/421 18/46±13/54 16/87±8/ وزن (کیلوگرم) 77##0/697 0/795 100/95±27/21 102/26±22/92 0/611 98/91±27/43 101/31±24/ قد (سانتی متر) 06##0/343 0/723 3/14±0/58 3/08±0/80 0/807 3/04±0/76 3/01±0/ وزن هنگام تولد (کیلوگرم) 54##نوع تغذیه انحصاری##(تعداد،درصد)##0/297 0/239 20(54/1%) 48(69/6%) 0/840 26(59/1%) 51(59/ شیر مادر (% 3##10(27/0%) 10(14/5%) 7(15/9%) 16(18/ شیر خشک (% 6##7(18/9%) 11(15/9%) 11(25/0%) 19(22/ شیرمادر+ شیر خشک (% 1##آغاز تغذیه تکمیلی##0/603 0/181 5(16/1%) 5(7/4%) 0/815 5(11/4%) 11(12/ قبل از شش ماهگی (% 8##26(83/9%) 63(92/6%) 39(88/6%) 75(87/ شش ماهگی و پس ازآن (% 2##دریافت آهن##0/039 0/767 22(59/5%) 44(63/8%) 0/056 29(65/9%) 69(80/ مصرف منظم (% 2##9(24/3%) 14(20/3%) 8(18/2%) 11(12/ مصرف نا منظم (% 8##6(16/2%) 11(15/9%) 7(15/9%) 6(7/ عدم مصرف (% 0##دریافت ویتامین##0/001 0/983 24(64/9%) 45(66/2%) 0/094 35(79/5%) 76(88/ مصرف منظم (% 4##6(16/2%) 9(13/2%) 3(6/8%) 6(7/ مصرف نا منظم (% 0##7(18/9%) 14(20/6%) 6(13/6%) 4(4/ عدم مصرف (% 7##شاخص های تغذیه ای##0/463 0/207 -0/80 -0/38 0/807 -0/31 -0/30 (WAZ وزن به سن ( 1##0/490 0/536 -0/60 -0/40 0/479 -0/18 -0/40 (HAZ قد به سن ( 2##0/773 0/182 -0/84 -0/39 0/109 -0/19 -0/64 (WHZ وزن به قد ( 3##بحث##در مطالعه حاضر شیوع بالایی از ناامنی غذایی در##بین کودکان بستری در بیمارستان کودکان تبریز مشاهده##44 درصد از کودکان دچار ناامنی غذایی / شد، تا جایی که 9##بودند که در بین آن ها شیوع ناامنی غذایی متوسط و شدید به##18 درصد بود. هم چنین، سطح پایین / 26 درصد و 6 / ترتیب 3##تحصیلات والدین و درآمد سرانه خانوار، افزایش بعد خانوار##و سکونت در روستا به عنوان عوامل تعیین کننده مهم##وضعیت ناامنی غذایی برآورد شدند. مطالعات انجام یافته در##زمینه تعیین شیوع ناامنی غذایی و عوامل تغذیه ای و##اجتماعی- اقتصادی مرتبط با آن در کودکان بستری بسیار##محدود می باشد. با توجه به بررسی متون قبلی مشخص شد##شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران##61 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394##که در ایران مطالعه ای در این زمینه صورت نگرفته است. اما##مطالعات متعددی شیوع نا امنی غذایی و عوامل مرتبط با آن##را در سایر جمعیت ها بررسی کرده اند.##در مطالعه ای که توسط دستگیری و همکاران در##سال 1383 در منطقه اسدآبادی تبریز انجام شد، شیوع ناامنی##63 درصد گزارش شد( 17 ). در / غذایی در بزرگ سالان 3##مطالعه دیگری نیز که توسط عباسعلیزاد فرهنگی و همکاران##در سال 1392 در منطقه قم تپه در شهرستان تبریز صورت##.( گرفت، شیوع ناامنی غذایی 36 درصد گزارش شد( 18##در مطالعه انجام شده توسط حکیم و همکاران بر##روی 400 خانوار مناطق مختلف دزفول در زمستان سال##37 درصد عنوان شد( 19 ). در / 1387 ، شیوع ناامنی غذایی 6##مطالعه دیگری نیز در سال 1391 که در شیراز با هدف شیوع##ناامنی غذایی و برخی عوامل تغذیه ای وابسته به آن در##بیماران دیابتی تازه تشخیص داده شده انجام شد، شیوع##66 درصد گزارش شد( 20 ). هم چنین ایگلند / ناامنی غذایی 7##و همکاران، شیوع ناامنی غذایی در کودکان پیش دبستانی##56 درصد گزارش کردند( 10 ). در مطالعه / شهر اینویت را 1##حاضر، ارتباط معکوس معنی داری بین ناامنی غذایی و##درآمد سرانه خانوار وجود داشت. هم چنین در مطالعه##صورت گرفته در شهر تبریز و نیز مطالعه انجام شده توسط##هیلاری و همکاران نیز ارتباط معنی داری بین ناامنی غذایی و##.(21 ، درآمد سرانه خانوار مشاهده شد( 17##در مطالعه صورت گرفته شده توسط حکیم و##همکاران در شهر دزفول و نیز در بررسی یوسفار و همکاران##در میان خانوارهای شهری و روستایی اندونزی، ارتباط##معنی داری بین ناامنی غذایی و سطح تحصیلات والدین##22 ). در مطالعه حاضر نیز با افزایش سطح ، مشاهده شد( 19##تحصیلات والدین وضعیت امنیت غذایی بهبود یافت. در##واقع می توان گفت که با افزایش سطح تحصیلات والدین،##آگاهی و عملکرد والدین در مورد وضعیت تغذیه فرزندان##ارتقا می یابد؛ هم چنین افزایش سطح تحصیلات می تواند از##طریق بهبود وضعیت اقتصادی و افزایش سطح آگاهی افراد##منجر به افزایش دسترسی خانواده ها و فرزندان به انتخاب های##غذایی متنوع تر و مناسب تر گردد. این ارتباط در صورت##افزایش بعد خانوار و جمعیت خانواده معکوس می گردد تا##جایی که در مطالعه حاضر ناامنی غذایی در خانواده های##.(p<0/ پرجمعیت شایع تر بود( 001##در مطالعه حاضر، ارتباط معنی داری بین محل##سکونت و ناامنی غذایی دیده شد، به این ترتیب که کودکان##ساکن مناطق روستایی شیوع بیشتری از ناامنی غذایی را نشان##دادند. هم چنین در این مطالعه، شاخص های وزن به سن، قد##به سن و وزن به قد جهت تعیین وضعیت تغذیه ای در گروه##ناامن غذایی عمدتا کمتر از گروه امن غذایی بودند، هر چند##24 )؛ این یافته از ، تفاوت آماری معنی داری مشاهده نشد( 23##لحاظ این که ارتباط مستقیم معنی داری را بین کوتاه قدی##تغذیه ای و ناامنی غذایی گزارش کرد، با یافته های حاصل از##مطالعه ی انجام شده برروی کودکان دانش آموز در##.( هوندوراس هم سو بود( 25##نتیجه گیری##بر اساس نتایج حاصل از مطالعه حاضر، شیوع##بالایی از ناامنی غذایی در کودکان بستری در بیمارستان##کودکان تبریز مشاهده شد. لازم است برنامه های مداخلاتی##مورد نیاز جهت کاهش شیوع ناامنی غذایی و متعاقب آن##سوءتغذیه در این جمعیت صورت گیرد. هم چنین برنامه های##آموزش تغذیه جهت ارتقای آگاهی والدین می تواند اثر##مطلوبی بر بهبود کیفیت سبد غذایی خانوار و انتخاب های##مناسب غذایی داشته باشد.##تشکر و قدردانی##بدین وسیله از ریاست محترم بیمارستان کودکان##تبریز و هم چنین همکاری پرسنل بیمارستان و والدین##کودکان بستری که در این طرح ما را یاری نمودند ، نهایت##تقدیر و تشکر را داریم.##منابع##1. Rahimi A. Prevalence of failure to thrive in##6-36 months child in Tabriz west. Med J Tabriz##Univ Med Sci. 2001; 56:11-5.[Persian]##شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران##62 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394##2. The United Nations Children's Fund##(UNICEF). The state of the world's children.##2002. p.27-9.##3. Kurtz K, Allen RG, Lura G. Overview of##nutritional status of pre- school children in East##and South of Asia. Bull WHO.1996; 66: 110-##25.##4. Ghassemi H, Kimiagar M, Koupahi M. Food##and nutrition security in Tehran province.##Tehran: National Nutrition and Food##Technology Research Institute. 1996.##5. Kliegman B, Nelson A. Text book of##pediatrics. 17th ed. St. Louis: Mosby; 2004. P.##248-51.##6. Andersen S. Core Indicators of Nutritional##State for Difficult to Sample Populations. J##Nutr. 1990;120(11):1555-660.##7. Weinreb L, Wehler C, Perloff J, Scott R,##Hosmer D, Sagor L, et al. Hunger: its impact on##children’s health and mental health. Pediatrics.##2002; 110(4):e41-2.##8. Cook JT, Frank DA, Casey PH, Rose-Jacobs##R, Black MM, Chilton M, et al. A brief##indicator of household energy security:##associations with food security, child health,##and child development in US infants and##toddlers. Pediatrics. 2008;122(4):e867-e75.##9. Nnakwe N, Yegammia C. Prevalence of food##insecurity among households with children in##Coimbatore, India. Nutrition Research.##2002;22(9):1009-16.##10. Egeland GM, Pacey A, Cao Z, Sobol I.##Food insecurity among Inuit preschoolers:##Nunavut Inuit child health survey, 2007–2008.##Canadian Medical Association Journal.##2010;182(3):243-8.##11. Mohammadzadeh A, Dorosty A, Eshraghian##M. Household food security status and##associated factors among high-school students##in Esfahan, Iran. Public health nutrition.##2010;13(10):1609-13.##12. Djazayeri A, Pourmoghim M, Omidvar N.##Assessment and comparison of food security##and nutrient intake among high scool girls from##two areas in North and South of Tehran-Iran.##Public Health J. 1999; 1-4: 21-7.[Persian]##13. Mahdavi AM, Ostadrahimi A, Safaiyan A.##Subjective global assessment of nutritional##status in children. Maternal & child nutrition.##2010;6(4):374-81.##14. United States Household food security##survey module. three- stage design, with##screeners economic research service. USDA.##2012.##15. Rafiei M, Nord M, Sadeghizadeh A,##Entezari MH. Assessing the internal validity of##a household survey-based food security measure##adapted for use in Iran. Nutr J. 2009;##8(28):1186-97.##16. Bickel G, Nord M, Price C, Hamilton W,##Cook J. Guide to measuring household food##security. Alexandria Department of Agriculture##Food and Nutrition Service. 2000.##17. Dastgiri S, Mahboob S, Tutunchi H,##Ostadrahimi A. Factors affecting food##insecurity: A cross-sectional study in Tabriz.##Ardebil Med J. 2006; 3: 233-9.[Persian]##18. Abbasalizad Farhangi M, Alipour B,##Rezazadeh K, Ghaffari A, Eidi F,##Sabergharamaleki A, et al. Food insecurity and##its related socioeconomic and nutritional##factors: evidence from a sample of population in##the north-west of Iran. Qual Assur Safe Crop.##2014; 7(2): 109-13.##19. Hakim S, Dorosti A, Eshraghian M. The##prevalence of food insecurity and related##factors. Payesh J. 2012; 6: 791-7.[Persian]##20. Najibi N, Yeganeh H, Dorosti A,##Eshraghian M, Azizi S. Food security and##nutrition-related factors in newly diagnosed##diabetics. Iran J Diab Lipid Dis. 2012; 1:39-46.##[Persian]##21. Seligman HK, Laraia BA, Kushel MB. Food##insecurity is associated with chronic disease##among low-income NHANES participants. The##Journal of nutrition. 2010;140(2):304-10.##22. Usfar AA, Fahmida U, Februhartanty J.##Household food security status measured by the##US-Household Food Security/Hunger Survey##Module (US-FSSM) is in line with coping##strategy indicators found in urban and rural##Indonesia. Asia Pacific journal of clinical##nutrition. 2007;16(2):368-74.##23. Isanaka S, Mora-Plazas M, Lopez-Arana S,##Baylin A, Villamor E. Food insecurity is highly##prevalent and predicts underweight but not##overweight in adults and school children from##Bogota, Colombia. The Journal of nutrition.##2007;137(12):2747-55.##شیوع ناامنی غذایی و ارتباط آن با عوامل اجتماعی- اقتصادی و ... جمال سرایی و همکاران##63 مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک، سال هیجدهم، شماره 10 ، دی 1394##24. Matheson DM, Varady J, Varady A, Killen##JD. Household food security and nutritional##status of Hispanic children in the fifth grade.##The American journal of clinical nutrition.##2002;76(1):210-7.##25. Gray VB, Cossman JS, Powers EL. Stunted##growth is associated with physical indicators of##malnutrition but not food insecurity among rural##school children in Honduras. Nutrition##Research. 2006;26(11):549-55. ##

The Impact of Motivational Interviewing on Fatigue in Patients with Multiple Sclerosis بررسی تاثیر مصاحبه انگیزشی بر خستگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس 2 1 ولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مزمن سیستم عصبی مرکزی است که ارتباط آن با برخی از اختلالات روانی خصوصاً افسردگی مشخص شده است. بر این اساس، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مصاحبه انگیزشی بر افسردگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مراجعه کننده به بیمارستان الزهرا اصفهان انجام شد. روش کار: این پژوهش، یک نوع مطالعه نیمه تجربی دو گروهی قبل و بعد بوده که بر روی 60 نفر از بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مراجعه کننده به کلینیک ام اس  که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، انجام شد. بیماران شرکت کننده در مطالعه به شکل تصادفی در دو گروه آزمون و شاهد قرار گرفتند. برای بیماران گروه آزمون سه جلسه مصاحبه انگیزشی به مدت یک ساعت در هر جلسه به صورت هفتگی اجرا شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد بک، قبل از مداخله و یک ماه پس از پایان انجام مداخله جمع آوری و با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، تی زوجی، من – ویتنی و کای – اسکولر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: پس از انجام مداخله، میانگین نمره افسردگی در گروه مداخله از (5/14 ± 42/28) به (2/7 ± 08/21) تقلیل یافت، که نشان دهنده کاهش معنی دار افسردگی در این گروه بود (05/0 > P). در حالی که در گروه شاهد این میزان قبل و پس از انجام مداخله (77/13 ± 12/26) به (8 ± 6/25) اختلاف معنی داری نداشت (05/0 < P). پس از انجام مداخله، اختلاف معنی داری از نظر میانگین نمره افسردگی بین گروه‌های آزمون و شاهد مشاهده شد (05/0 > P). نتیجه گیری: یافته‌های پژوهش حاکی از کاهش افسردگی در گروه مداخله بود؛ بدین معنی که مصاحبه انگیزشی می‌تواند در جهت کاهش علائم افسردگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مؤثر باشد و کاربرد آن برای سایر بیماران پیشنهاد می‌گردد. واژه‌های کلیدی: مصاحبه انگیزشی، افسردگی، مولتیپل اسکلروزیس 2 ولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مزمن سیستم عصبی مرکزی است که ارتباط آن با برخی از اختلالات روانی خصوصاً افسردگی مشخص شده است. بر این اساس، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مصاحبه انگیزشی بر افسردگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس انجام شد. روش کار: این پژوهش، یک نوع مطالعه نیمه تجربی دو گروهی قبل و بعد بوده که بر روی 60 نفر از بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مراجعه کننده به کلینیک ام اس ، که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، انجام شد. بیماران شرکت کننده در مطالعه به شکل تصادفی در دو گروه آزمون و شاهد قرار گرفتند. برای بیماران گروه آزمون سه جلسه مصاحبه انگیزشی به مدت یک ساعت در هر جلسه به صورت هفتگی اجرا شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد بک، قبل از مداخله و یک ماه پس از پایان انجام مداخله جمع آوری و با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، تی زوجی، من – ویتنی و کای – اسکولر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: پس از انجام مداخله، میانگین نمره افسردگی در گروه مداخله از (5/14 ± 42/28) به (2/7 ± 08/21) تقلیل یافت، که نشان دهنده کاهش معنی دار افسردگی در این گروه بود (05/0 > P). در حالی که در گروه شاهد این میزان قبل و پس از انجام مداخله (77/13 ± 12/26) به (8 ± 6/25) اختلاف معنی داری نداشت (05/0 < P). پس از انجام مداخله، اختلاف معنی داری از نظر میانگین نمره افسردگی بین گروه‌های آزمون و شاهد مشاهده شد (05/0 > P). نتیجه گیری: یافته‌های پژوهش حاکی از کاهش افسردگی در گروه مداخله بود؛ بدین معنی که مصاحبه انگیزشی می‌تواند در جهت کاهش علائم افسردگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مؤثر باشد و کاربرد آن برای سایر بیماران پیشنهاد می‌گردد. واژه‌های کلیدی: مصاحبه انگیزشی، افسردگی، مولتیپل اسکلروزیس 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/31 1396/10/10 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/13 1396/11/24 امیرحسین سلیمی AmirHossin Salimi ایران amirsalimi.7700@gmail.com ستار کیخاونی Sattar Kikhavani مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران skaikhavani@yahoo.com مصاحبه انگیزشی افسردگی مولتیپل اسکلروزیس References##1. mohammadi N, takarli f, khodaveisi m, soltanian a. The Effect of Peer Educational Program on the Self-Efficacy of Multiple Sclerosis Patients: A Randomized‐Controlled Trial. Scientific Journal of Hamadan Nursing & Midwifery Faculty. [Research]. 2017;25(2):36-44.##2. Bikmoradi A, Zafari A, Oshvandi K, Mazdeh M, Roshanaei G. Effect of progressive muscle relaxation on severity of pain in patients with multiple sclerosis: a randomized controlled trial. Journal of hayat. 2014;20(1):26-37.##3. Demaille-Wlodyka S, Donze C, Givron P, Gallien P. Self care programs and multiple sclerosis: Physical therapeutics treatment-literature review. Annals of physical and rehabilitation medicine. 2011;54(2):109-28.##4. Motaharinezhad F, Seyed S, Zeinali R. The impact of mental practice on sleep quality, fatigue, functional balance and gaiting in patient with multiple sclerosis: A case report. Koomesh. 2016:944-9.##5. Brunner LS. Brunner & Suddarth's textbook of medical-surgical nursing: Lippincott Williams & Wilkins; 2010.##6. Pazokian M, Shaban M, Zakerimoghdam M, Mehran A, Sanglaje B. The effect of stretching together aerobic exercises on##42##fatigue level in multiple sclerosis patients refer to MS society of Iran those suffer from fatigue. Journal of Holistic Nursing And Midwifery. 2012;22(2):18-24.##7. Etemadifar M, Sajjadi S, Nasr Z, Firoozeei TS, Abtahi S-H, Akbari M, et al. Epidemiology of multiple sclerosis in Iran: a systematic review. European neurology. 2013;70(5-6):356-63.##8. HEMMATI MM, MALEKI F. THE EFFECT OF PERFORMANCE CARE PLAN BASED ON THE ROY ADAPTATION MODEL ON FATIGUE IN MULTIPLE SCLEROSIS PATIENTS. 2016.##9. MALEKI F, HEMMATI MM, khalkhali h. STUDY THE EFFECT OF PERFORMANCE ROY ADAPTATION MODEL ON INTENSITY AND EFFECTS OF FATIGUE IN MULTIPLE SCLEROSIS PATIENTS. 2016.##10. dashti Dehkordi a, yousefi H, Maghsoudi J, Etemadifar M. The Effects of Motivational Interviewing on Depression of Patients with Multiple Sclerosis Disease. Journal of Nursing Education. [Research]. 2017;4(5):29-35.##11. Nasiri M, Hosseini H, Sakhaei Y, Tabrizi N, Yazdani Cherati J, Abedini M. Prevalence of Psychiatric Disorders in Patients with Multiple Sclerosis in Mazandaran, Iran. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2016;26(140):60-70.##12. Marrie RA, Cohen J, Stuve O, Trojano M, Sørensen PS, Reingold S, et al. A systematic review of the incidence and##43##prevalence of comorbidity in multiple sclerosis: overview. Multiple Sclerosis Journal. 2015;21(3):263-81.##13. Veauthier C, Paul F. Sleep disorders in multiple sclerosis and their relationship to fatigue. Sleep medicine. 2014;15(1):5-14.##14. Motaghi M, Borji M, Moradi M. The effect of orange essence aromatherapy on anxiety in school-age children with diabetes. Biomedical and Pharmacology Journal. 2017;10(1):159-64.##15. Rad M, Borzoee F, Shahidsales S, Tabarraie Y, Varshoee-Tabrizi F. The Effects of Humor Therapy on the Fatigue in Breast Cancer Patients Undergoing External Radiotherapy. Journal of Babol University Of Medical Sciences. [Research]. 2015;17(1):45-52.##16. Ghajarzadeh M, Jalilian R, Eskandari G, Sahraian MA, Azimi A, Mohammadifar M. Fatigue in multiple sclerosis: relationship with disease duration, physical disability, disease pattern, age and sex. Acta Neurologica Belgica. 2013;113(4):411-4.##17. Motaharinezhad F, Parvaneh S, Ghahari S, Bakhtiary AH, Biglarian A, Sokhangoye Y, et al. Validation of Persian Version of Comprehensive Fatigue Assessment Battery for Multiple Sclerosis (CFAB-MS). Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2015;25(131):56-66.##18. Finlayson M, Preissner K, Cho C. Outcome moderators of a fatigue management program for people with multiple sclerosis. American Journal of Occupational Therapy. 2012;66(2):187-97.##س، این مطالعه با هدف بررسی تأثیر ممصاحبه مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری مزمن سیستم عصبی مرکزی است که ارتباط آن با برخی از اختلالات روانی خصوصاً افسردگی مشخص شده است. بر این اساصاحبه انگیزشی بر افسردگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مراجعه کننده به بیمارستان الزهرا اصفهان انجام شد.##روش کار: این پژوهش، یک نوع مطالعه نیمه تجربی دو گروهی قبل و بعد بوده که بر روی 60 نفر از بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مراجعه کننده به کلینیک ام اس مرکز آموزشی درمانی الزهرا اصفهان در سال 1393، که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند، انجام شد. بیماران شرکت کننده در مطالعه به شکل تصادفی در دو گروه آزمون و شاهد قرار گرفتند. برای بیماران گروه آزمون سه جلسه مصاحبه انگیزشی به مدت یک ساعت در هر جلسه به صورت هفتگی اجرا شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد بک، قبل از مداخله و یک ماه پس از پایان انجام مداخله جمع آوری و با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، تی زوجی، من – ویتنی و کای – اسکولر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.##یافته‌ها: پس از انجام مداخله، میانگین نمره افسردگی در گروه مداخله از (5/14 ± 42/28) به (2/7 ± 08/21) تقلیل یافت، که نشان دهنده کاهش معنی دار افسردگی در این گروه بود (05/0 > P). در حالی که در گروه شاهد این میزان قبل و پس از انجام مداخله (77/13 ± 12/26) به (8 ± 6/25) اختلاف معنی داری نداشت (05/0 < P). پس از انجام مداخله، اختلاف معنی داری از نظر میانگین نمره افسردگی بین گروه‌های آزمون و شاهد مشاهده شد (05/0 > P).##نتیجه گیری: یافته‌های پژوهش حاکی از کاهش افسردگی در گروه مداخله بود؛ بدین معنی که مصاحبه انگیزشی می‌تواند در جهت کاهش علائم افسردگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مؤثر باشد و کاربرد آن برای سایر بیماران پیشنهاد می‌گردد.##واژه‌های کلیدی: مصاحبه انگیزشی، افسردگی، مولتیپل اسکلروزیسه انگیزشی، افسردگی، مولتیپل اسکلروزیس ##

The Relationship between attitude towards pain relief and housing in patients with cancer in Ilam city in 2017 بررسی نگرش بیماران مبتلا به سرطان نسبت به تسکین درد در سال1396 2 1 این پژوهش یک مطالعه توصیفی مقطعی می باشد که در سال 1396 بر روی بیماران مبتلا به سرطان شهر ایلام انجام می گیرد. پس از تایید این طرح تحقیقاتی در شورای محترم اخلاق در پژوهش دانشگاه علوم پزشکی ایلام و اخذ کد اخلاق برای این طرح، معرفی نامه لازم به ریاست و حراست محترم بیمارستان شهید مصطفی تحویل داده خواهد شد. پس از کسب اجازه از مسئولین ذی ربط پرسشگری شروع خواهد گردید و پرسشنامه نگرش نسبت به تسکین درد با دریافت مسکن و شدت درد در بیماران مبتلا به سرطان شهر ایلام توسط این بیماران تکمیل می گردد.  برای تایید پایایی این پرسشنامه از روش آزمون مجدد استفاده خواهد شد. بدین صورت که پرسشنامه در اختیار 15 نفر از بیماران مبتلا به سرطان قرار داده خواهد شد، سپس به فاصله 10 روز مجدداً در همان شرایط، پرسشنامه در اختیار همان بیماران قرار داده شده و نتایج با قبل از مداخله مقایسه خواهند شد. نمرات بدست آمده از دو آزمون مورد بررسی قرار خواهد گرفت. روش نمونه گیری در این پژوهش با روش نمونه گیری تصادفی ساده است. بدین صورت پژوهشگر هر روز در شیفت های صبح، عصر و شب به بخش شیمی درمانی بیمارستان شهید مصطفی خمینی شهر ایلام مراجعه نموده و بیماران واجد شرایط را وارد پژوهش می نماید. برای اطمینان از تشخیص سرطان پرونده های بیمارستانی بیماران مطالعه می گردد و در صورتی که بیمار تشخیص قطعی سرطان داشته باشد و حداقل 6 ماه از شروع بیماری ایشان گذشته باشد وارد مطالعه می گردید. ابتدا اهدف پژوهش برای بیماران توضیح داده خواهد شد، سپس در صورت تمایل بیماران برای شرکت در مطالعه از آنها رضایت آگاهانه گرفته شده و وارد پژوهش می شوند. در صورتی که بیمار دارای سواد خواندن و نوشتن و فهم سوالات را داشته باشد پرسشنامه به صورت خود اظهاری تکمیل خواهد گردید ولی در غیر این صورت پرسشنامه توسط پرسشگران و به روش مصاحبه تکمیل خواهد شد. پس از تکمیل پرسشنامه ها وارد نرم افزار آماری spss نسخه 16 خواهند گردید و داده های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. معیار های ورود : معیار ورود به مطالعه شامل : ابتلا به سرطان داشتن قدرت تکلم و برقراری ارتباط گذشت حداقل 6 ماه از تشخیص سرطان تمایل به شرکت در مداخله معیار های خروج : معیار خروج از مطالعه شامل : تمایل بیماران به خروج از مطالعه پر نشدن کامل پرسشنامه ها 2 Introduction: Pain management and supportive-care are critical for cancer patients. The purpose of these cares is to focus on the patients’ needs in physical, psychological and social aspects. Objectives: Given the importance of pain in cancer patients and its role in patients' quality of life, the present study was conducted to determine the attitude of cancer patients toward pain relief in Ilam in 2016. Materials and methods: The study was cross-sectional descriptive conducted on 220 cancer patients using convenient sampling method. The questionnaires used were demographic characteristics form, cancer patients’ attitudes towards pain, and visual analog scale (VAS). If the patients could complete the questionnaires, they would do it a self-expression; and if not, the researchers would complete it for them. The patients completed VAS questionnaire. After collecting data and entering spss16, they were analyzed using descriptive and inferential statistics. Results: The results of this study showed that most of the patients selected “agree” and “fully agree” in the first dimension for “if in low pain a analgesic is used, in case of severe pain, it will not be effective;” in the second dimension, “pain prevents enjoying entertainment and social activities.” Moreover, they selected the same options in the third dimension for “thinking about pain increases the pain intensity” and in the fourth dimension, “analgesics are very addictive.” Furthermore, in the fifth dimension, the results showed that 48.7% of patients Fully agree and agree " There is no control over pain and relief by the individual.".” Concerning the fear of injection, 46.4% of the patients agreed and fully agreed with “The injection of analgesics is painful” (Table 2). The results also showed that the mean and standard deviation of the perceived pain severity in patients were 8.39 ± 1.33. Conclusion: given the effects of different factors affecting pain in cancer patients, it is necessary to do perform appropriate interventions in p 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/29 1396/7/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/13 1396/11/24 رسول رحمانی rasol rahmani ایران حسن نورمحمدی Hassan Nourmohammadi گروه آموزشی داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران hnm51@yahoo.com محمد صادق عابدزاده زواره Mohamad Sadegh Abedzadeh Zavareh گروه آموزشی بهداشت عمومی و آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران msabed348@gmail.com pain cancer attitude سرطان تسکین درد سال1396 1. Goudarzian AH, Zamani F, Hatkehlouei MB, Bagheri M. The Relationships between Self-Care and Pain Perception: Experience in Iranian Patients with Cancer. International Journal of Cancer Management. 2017(In Press).##2. Borji M, Nourmohammadi H, Otaghi M, Salimi AH, Tarjoman A. Positive Effects of Cognitive Behavioral Therapy on Depression, Anxiety and Stress of Family Caregivers of Patients with Prostate Cancer: A Randomized Clinical Trial. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2017;18(12):3207-12.##3. Safaeian Z, Hejazi SS, Delavar E, Hoseini Azizi T, Haresabadi M. The Relationship between Caregiver Burden, and Depression, Anxiety and Stress in Family Caregivers of Cancer Patients Referred to Imam Reza Hospital in Bojnurd City. Iranian Journal of Psychiatric Nursing. 2017;5(3):7-14DOI: 0.21859/ijpn-05032.##4. Hedayatizadeh-Omran A, Janbabaei G, Faraji Emafti M, Noroozi A, Kolagari S, Modanloo M. Relationship between Spirituality and Death Anxiety in Patients with Cancer Undergoing Chemotherapy. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. [Research(Original)]. 2018;27(156):98-108.##5. Rezaei A, Refahi J, Ahmadikhah M. The effect of logo therapy to decrease depression in a sample of cancer patients. 2012.##6. Mousavi SM, Pourfeizi A, Dastgiri S. Childhood cancer in Iran. Journal of pediatric hematology/oncology. 2010;32(5):376-82.##33##7. Mardanihamooleh M, Borimnejad L, Seyedfatemi N, Tahmasebi M. Palliative care of pain in cancer: Content analysis. Anesthesiology and Pain. 2013;4(1):55-63.##8. Mehdizadeh H, Jahani M, Mahmoudi G. Frequency of Referrals of Cancer Patients Referred to Hospitals Affiliated to the Babol University of Medical Sciences according to the International Classification of Diseases. Journal of Babol University Of Medical Sciences. [Applicable]. 2017;19(12):55-62.##9. Goudarzian AH, Nesami MB, Zamani F, Nasiri A, Beik S. Relationship between depression and self-care in Iranian patients with cancer. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP. 2017;18(1):101.##10. pourdeghatkar F, Motaghi M, Darbandi B, Baghersalimi A. Comparative Effect of Chamomile Mouthwash and Topical Mouth Rinse in Prevention of Chemotherapy-Induced Oral Mucositis in Iranian Pediatric Patients with Acute Lymphoblastic Leukemia. Iranian Journal of Blood and Cancer. [Research]. 2017;9(3):84-8.##11. Khoshnood Z, Iranmanesh S, Rayyani M. Getting out or remaining in the cage of inauthentic self: The meaning of existential challenges in patients’ with cancer. Indian J Palliat Care 2018.##12. Park SA, Chung SH, Lee Y. Factors Associated with Suicide Risk in Advanced Cancer Patients: A Cross-Sectional Study. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP. 2016;17(11):4831.##13. Omran S, Mcmillan S. Symptom Severity, Anxiety, Depression, Self- Efficacy and Quality of Life in Patients with Cancer. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2018;19(2):365-74.##34##14. Gangane N, Khairkar P, Hurtig A-K, San Sebastián M. Quality of Life Determinants in Breast Cancer Patients in Central Rural India. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP. 2017;18(12):3325-32.##15. Dashti S, Latiff LA, Hamid HA, Mohamad S, Sani MA-Z, Bakar ASA, et al. Sexual Dysfunction in Patients with Polycystic Ovary Syndrome in Malaysia. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2016;17(8):3747-51.##16. Yu Y, Zhou J, Li Q, Bian F, Cao C, Jin X, et al. The preliminary application of assessment system for cancer pain management. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2015;19(7):1164-9.##17. Reis-Pina P, Lawlor PG, Barbosa A. Cancer-related pain management and the optimal use of opioids. Acta medica portuguesa. 2015;28(3):376-81.##18. Hosseini SM, Mousavi MT, Rafiee H, Karimi SE. The Effect of Social Capital Enhancement on Quality of Life, Treatment Compliance and Pain in Patients with Breast Cancer. Iranian journal of cancer prevention. 2016;9(5).##19. Wiffen PJ, Wee B, Moore RA. Oral morphine for cancer pain. Cochrane Database Syst Rev. 2013;7.##20. Goya M. Iranian Annual Cancer Registration Report 2005/2006. Ministry of Health and Medical Education, Health Deputy. Center for Disease Control and Prevention. 2007;2007.##21. HOJAT M. A SURVEY OF THE DEGREE OF KNOWLEDGE AND EXPERIENCE OF THE CANCER PATIENT'S FAMILY ABOUT PAIN CONTROL. 2010.##22. Sun VC-Y, Borneman T, Ferrell B, Piper B, Koczywas M, Choi K. Overcoming barriers to cancer pain management: an institutional##35##change model. Journal of pain and symptom management. 2007;34(4):359-69.##23. TAJIKZADEH F, sadeghi r, RAEESKARIMIAN F. THE COMPARISON OF RESILIENCE, COPING STYLE AND PAIN CATASTROPHIZING BEHAVIOR BETWEEN CANCER PATIENTS AND NORMAL PEOPLE. 2016.##24. Mohammadnejad E, Tabatabaee A. Therapeutic Touch in Patients with Migraine Headaches: A Content Analysis Study. Iranian Journal of Rehabilitation Research in Nursing. [Research]. 2017;4(1):9-15.##25. Thienthong S, Pratheepawanit N, Limwattananon C, Maoleekoonpairoj S, Lertsanguansinchai P, Chanvej L. Pain and quality of life of cancer patients: a multi-center study in Thailand. J med assoc thai. 2006;89(8):1120-6.##26. Goldberg U, Safarpour D, Aung KN, Pasco N, Levron B, Fung A, et al. Relationship between pain and depression among patients with cancer at a community teaching hospital. American Society of Clinical Oncology; 2016.##27. Wood H, Dickman A, Star A, Boland JW. Updates in palliative care–overview and recent advancements in the pharmacological management of cancer pain. Clinical Medicine. 2018;18(1):17-22.##28. Johannsen M, Farver I, Beck N, Zachariae R. The efficacy of psychosocial intervention for pain in breast cancer patients and survivors: a systematic review and meta-analysis. Breast cancer research and treatment. 2013;138(3):675-90.##29. Martinez KA, Aslakson RA, Wilson RF, Apostol CC, Fawole OA, Lau BD, et al. A systematic review of health care interventions for pain in patients##36##with advanced cancer. American Journal of Hospice and Palliative Medicine®. 2014;31(1):79-86.##30. Bandieri E, Romero M, Ripamonti CI, Artioli F, Sichetti D, Fanizza C, et al. Randomized trial of low-dose morphine versus weak opioids in moderate cancer pain. Journal of Clinical Oncology. 2015;34(5):436-42.##31. Mercadante S, Bruera E. Methadone as first line opioid in cancer pain management: a systematic review. Journal of pain and symptom management. 2017.##32. Wiffen PJ, Derry S, Moore RA. Tramadol with or without paracetamol (acetaminophen) for cancer pain. Cochrane Database Syst Rev. 2017;5.##33. Coombes L, Burke K, Anderson A-K. The use of rapid onset fentanyl in children and young people for breakthrough cancer pain. Scandinavian journal of pain. 2017;17:256-9.##34. Wiffen PJ, Derry S, Moore RA. Impact of morphine, fentanyl, oxycodone or codeine on patient consciousness, appetite and thirst when used to treat cancer pain. Cochrane Database Syst Rev. 2014;5.##35. Wang X, Wu X-C. Application of transitional care model in cancer pain management after discharge: a randomized controlled trial. Chinese Nursing Research. 2016;3(2):86-9.##36. Jahn P, Kitzmantel M, Renz P, Kukk E, Kuss O, Thoke-Colberg A, et al. Improvement of pain related self management for oncologic patients through a trans institutional modular nursing intervention: protocol of a cluster randomized multicenter trial. Trials. 2010;11(1):29.##37##37. Vallerand AH, Riley-Doucet C, Hasenau SM, Templin T, editors. Improving cancer pain management by homecare nurses. Oncology Nursing Forum; 2004.##38. Srisawang P, Harun-Or-Rashid M, Hirosawa T, Sakamoto J. Knowledge, attitudes and barriers of physicians, policy makers/regulators regarding use of opioids for cancer pain management in Thailand. Nagoya journal of medical science. 2013;75(3-4):201.##39. Farbicka P, Nowicki A. Selected aspects of palliative care and quality of life at the terminal stage of neoplastic disease. Contemporary oncology. 2012;16(6):506.##40. Kwekkeboom KL, Herr K. Assessment of pain in the critically ill. Critical care nursing clinics of North America. 2001;13(2):181-94.##41. RAHIMIYAN MN, BEIGI N, HABIBI H, GHASEM NN, SAHMEDDINI MA. ASSESSMENT OF NURSES’ATTITUDE TOWARDS PAIN CONTROL IN PATIENTS AFTER ELECTIVE ABDOMINAL SURGERY: A STUDY IN TRAINING CENTERS-HOSPITALS AFFILIATED TO SHIRAZ UNIVERSITY OF MEDICAL SCIENCES IN 2012. 2014.##42. McCaffrey M, Ferrell BR. Nurses' knowledge of pain assessment and management: How much progress have we made? Journal of pain and symptom management. 1997;14(3):175-88.##43. Aflatoonian MR, Rafati F. The survey of nurses, knowledge and attitude towards pain management in Jiroft University of medical sciences. Anesthesiology and Pain. 2017;7(4):14-21.##38##44. Vickers N. Knowledge and attitudes regarding pain among surgical nurses in three teaching hospitals in Ireland: Dublin City University; 2011.## ##

The Effect of Mindfulness-Based Training on Psychological Problems and Quality of Life in Patients with Breast Cancer بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر مشکلات روانشناختی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان 2 1 سرطان یکی از بیماری های پرچالشی می باشد که به ندرت بیمار در برخورد با آن قادر به حفظ سلامت روانی خود خواهد بود. در بین انواع سرطان ها، سرطان پستان یکی از شایع ترین سرطان ها در بین زنان ایرانی می باشد(1). در مطالعه ای که در کشور ایران انجام شده است مشخص گردید که سرطان پستان با 4/41 درصد فراوانی، بیشترین نوع سرطان را در زنان ایرانی در بین سال های 2000 تا 2009 داشته است(2). از طرفی بقا از سرطان پستان در 20 سال گذشته به طور قابل توجهی بهبود یافته است(3) و عمدتا به تشخیص زودتر و درمان های جدید برای جلوگیری از عود نسبت داده شده است(4).  از جمله مهمترین مشکلات بیماران مبتلا به سرطان به ویژه زنان، تغییر در تصویر بدنی و عملکرد جنسی می باشد که هر دو این، منجر به بروز عوارض جسمی و روانی گوناگونی مانند اضطراب، ناامیدی، خستگی، افسردگی و احساس نزدیکی با مرگ می گردد(5-7). نتایج مطالعات قبلی انجام شده نشان می دهد که کاهش مسائل روانشناختی بیماران مبتلا به سرطان موجب افزایش امید به زندگی، شادابی، کیفیت زندگی و طولانی تر شدن عمر آنها خواهد شد(8-12). تنش های روانی موجب اختلال در عملکرد فیزیکی و روانی بیمار می گردند(13). علاوه بر این اضطراب سبب افزایش ضربان قلب، فشار خون و تنفس می شود(14). چرا که پرستاران در مراکز بالینی در مقایسه با سایر اعضای تیم درمانی، مدت زمان بیشتری را با بیمار صرف می کنند. از طرفی مراقبت های پرستاری کل نگر تا حد زیادی بر عهده پرستاران می باشد(15). به همین دلیل دادن آمادگی لازم به بیمار جهت جلوگیری از بروز اختلالات فیزیولوژیکی و رفتاری توسط پرستاران امری مهم و ضروری می باشد(16). بررسی کیفیت زندگی بیماران اطلاعات مفیدی را در اختیار پرستاران قرار می دهد و موجب بهبودی کیفیت خدمات بهداشتی ارائه شده به آنها می گردد(17).کیفیت زندگی از نظر لغوی به معنی چگونگی زندگی و در برگیرنده تفاوت های آن است که برای هر فرد منحصر به فرد و با دیگران متفاوت است(18).طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی از کیفیت زندگی، طیف های مختلفی مانند عوامل تعیین کننده سلامت، شادی، آزادی عمل، عدالت و نبودن ستم می باشد.کیفیت زندگی یکی از مهم ترین موضوعات تحقیقات بالینی می باشد و به عنوان یکی از مواردی که در مراقبت از بیماران مورد تایید قرار گرفته و بررسی آن به منظور تشخیص تفاوت های موجود بین بیماران از نظر اجتماعی، روانی و خانوادگی، پیش بینی عواقب بیماری و ارزشیابی مداخلات درمانی مورد استفاده قرار گرفته است 2 Introduction: Cancer poses substantial challenges to both physical andmental health. Among all types of cancers, breast cancer is one of the most common cancers in Iranian women. Therefore, the present study was conducted to investigate the effectsof mindfulness-basedtraining on psychological status and quality of life (QoL) ofpatients with breast cancer in Ilam, Iran. Materials and Methods: This quasi-experimental study was performed with64 patients (32 experimentaland 34 control patients) diagnosed with breast cancer in Ilam. The experimental group received eight 90-min mindfulness-based group training sessions. Sessions were conducted twice per week and were completed within 1 month. The research tools included a QoLquestionnaire (WHOQOL-BREF), Schneider’s Life Expectancy Questionnaire, and the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21). The questionnaireswere completed during interviews with the patients 2months afterintervention. Data were then analyzed using descriptive and analytical statistics with SPSS v.16.   0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/26 1396/3/5 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/29 1397/6/7 پریسا صانعی parisa sanei ایران 1250.paredise@gmail.com معصومه اطاقی Masoumeh Otaghi گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران masoome.otaghi@gmail.com Cancer Mindfulness-basedTraining Quality of Life Psychological Problems بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر مشکلات روانشناختی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان پستان 1. pourdeghatkar F, Motaghi M, Darbandi B, Baghersalimi A. Comparative Effect of Chamomile Mouthwash and Topical Mouth Rinse in Prevention of Chemotherapy-Induced Oral Mucositis in Iranian Pediatric Patients with Acute Lymphoblastic Leukemia. Iranian Journal of Blood and Cancer. [Research]. 2017;9(3):84-8.##2. Khoshnood Z, Iranmanesh S, Rayyani M. Getting out or remaining in the cage of inauthentic self: The meaning of existential challenges in patients’ with cancer. Indian J Palliat Care 2018.##3. Rad M, Borzoee F, Shahidsales S, Tabarraie Y, Varshoee-Tabrizi F. The Effects of Humor Therapy on the Fatigue in Breast Cancer Patients Undergoing External Radiotherapy. Journal of Babol University Of Medical Sciences. [Research]. 2015;17(1):45-52.##4. Tayebi M, SHABESTANI MA, Moslemi D. A 10 year survey of cancer in patients who referred to Shahid Rajai Radiotherapy Center in North of Iran (2000-2009). 2012.##5. Coleman MP, Quaresma M, Berrino F, Lutz J-M, De Angelis R, Capocaccia R, et al. Cancer survival in five continents: a worldwide population-based study (CONCORD). The lancet oncology. 2008;9(8):730-56.##6. Marshall DC, Webb TE, Hall RA, Salciccioli JD, Ali R, Maruthappu M. Trends in UK regional cancer mortality 1991–2007. British journal of cancer. 2016;114(3):340-7.##31##7. Carroll AJ, Baron SR, Carroll RA. Couple-based treatment for sexual problems following breast cancer: A review and synthesis of the literature. Supportive Care in Cancer. 2016;24(8):3651-9.##8. Shaw L-K, Sherman KA, Fitness J, Australia BCN. Women's experiences of dating after breast cancer. Journal of psychosocial oncology. 2016;34(4):318-35.##9. Gozashti MA, Daboui P, Moradi S. Effectiveness of Group Poetry Therapy in Reducing Psychological Problems and Improving Quality Of Life in Patients with Breast Cancer. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. [Research(Original)]. 2017;26(144):98-107.##10. Goldzweig G, Baider L, Andritsch E, Pfeffer R, Rottenberg Y. A dialogue of depression and hope: elderly patients diagnosed with cancer and their spousal caregivers. Journal of Cancer Education. 2016:1-7.##11. LeBlanc TW. Addressing end-of-life quality gaps in hematologic cancers: the importance of early concurrent palliative care. JAMA internal medicine. 2016;176(2):265-6.##12. Shin JA, El-Jawahri A, Parkes A, Schleicher SM, Knight HP, Temel JS. Quality of Life, Mood, and Prognostic Understanding in Patients with Metastatic Breast Cancer. Journal of palliative medicine. 2016;19(8):863-9.##13. Hoseini Yazdi S, Ahi G, Ahi M. Economic Stress, Hhappiness and Quality of Life Among Cancer Patients aged 20–35. Tolooebehdasht. [Research]. 2013;12(1):44-55.##32##14. ظًادحوذی ی, هشادی ع. Relationship between Mindfulness, Coping and Perceived Stress with Quality of Life in Cancer Patient . فصل اٌه پظ ؾٍّ اّی یًَی س اٍ ً اٌختی.##2014 ; 9 ( 35 :) 171 - 88 .##15. SEYYEDRASOOLY A, Kalantarih H. The Effects of Reflexology on Breathing Rate and Blood Pressure of the Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). Complementary Medicine Journal of faculty of Nursing & Midwifery. 2014;3(4):654-65.##16. Borhani F, Bagherian S, Abaszadeh A, Ranjbar H, Tehrani H, Soleimanizadeh L. Correlation between anxiety and pain due to intravenous catheters in children with thalassemia. Scientific Journal of Iranian Blood Transfusion Organization. 2012;9(2.)##17. GHAZAVI A, POURABOLI B, SABZEVARI S, MIRZAYI M. THE EFFECT OF FOOT REFLEXOLOGY MASSAGE ON VITAL SIGNS AND ANXIETY RELATED TO CHEMOTHERAPY DRUG INJECTION IN CHILDREN WITH LEUKEMIA. 2016.##18. Perry JN, Hooper VD, Masiongale J. Reduction of preoperative anxiety in pediatric surgery patients using age-appropriate teaching interventions. Journal of PeriAnesthesia Nursing. 2012;27(2):69-81.##19. Borji M, Tavan H, Azami M, Otaghi M. The Effect of Continuous Care Model on Blood Pressure and Quality of Life in Patients on Hemodialysis. Biomedical and Pharmacology Journal. 2016;9(2):689-95.##20. Leininger M. Quality of life from a transcultural nursing perspective. Nursing Science Quarterly. 1994;7(1):22-8.##33##21. Ghaheri A, Shojaei Shahrokhabadi M, Zayeri F, Maroufizadeh S, Karimi M. Relationship among life satisfaction, anxiety and fertility quality of life in women. koomesh Journal. [Research]. 2016;17(4):957-65.##22. Valizadeh R, Sarokhani D, Sarokhani M, Sayehmiri K, Ostovar R, Angh P, et al. A study of prevalence of anxiety in Iran: Systematic review and meta-analysis. Der Pharma Chemica. 2016.##23. El-Salhy M. Recent developments in the pathophysiology of irritable bowel syndrome. World journal of gastroenterology: WJG. 2015;21(25):7621.##24. Lackner JM, Jaccard J, Krasner SS, Katz LA, Gudleski GD, Holroyd K. Self-administered cognitive behavior therapy for moderate to severe irritable bowel syndrome: clinical efficacy, tolerability, feasibility. Clinical Gastroenterology and Hepatology. 2008;6(8):899-906.##25. Fatemeh H, Yousef G. Effectiveness of group Mindfulness Based Stress Reduction consultation of severity of physical symptoms in women with irritable bowel syndrome. Medical-Surgical Nursing Journal. 2016## ##

Contagious Diseases and their Related Risk Factors in the Pilgrims Referred to Educational and Treatment Centers in Ilam on the Day of Arbaeen in 2016 شیوع بیماریهای واگیردار و عوامل خطر مرتبط در میان زائران بستری شده در فواصل اربعین در مراکز درمانی که در اربعین 1395 2 1 : مسافرت ها به جاهایی که ترکم جمعیت بالاست، اغلب باعث ایجاد و  انتقال بیماری های عفونی می شوند.  هدف از این پژوهش  تعیین  شیوع بیماریهای واگیردار و عوامل خطر مرتبط در میان زائران بستری شده  در مراکز درمانی که در اربعین 1395می باشد. مواد و روش ها: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی به فاصله زمانی یک ماه می باشد و  حجم نمونه  شامل 105 نفر بود.  ابزار پژوهش چک لیستی بود  شامل  دو  بخش.  ، بخش اول شامل اطلاعات دموگرافیکی بیماران و بخش دوم شامل اطلاعات در مورد بیماری های عفونی(اطلاعات آزمایشگاهی، عوامل بیماری و تشخیص بیماری) بود.  تجزیه و تحلیل اطلاعات  یا  نرم افزار SPSS-V 19  انجام  شد. نتایج:  63 نفر(60%) از بیماران مرد و 42 نفر(40%)  زن بودند و بیشترین گروه سنی مبتلا به بیماری عفونی گروه های سنی بیشتر از 60 سال و کمتر از 20 سال با تعداد 28 نفر(7/26%)بودند.   بین مقادیر WBC، Urea و Cr با جنسیت بیمار و سن بیماران ارتباط آماری معنادار  وجود داشت (P Value<0.05). بحث و نتیجه گیری:  با پیدا کردن گروه های مستعد بیماری(کودکان و سالمندان) و رعایت نکات بهداشتی  ، مصرف غذاها و استفاده  از آب آشامیدنی سالم می توان از وقوع تعداد زیادی از بیماری های عفونی پیشگیری کرد. برگزاری کلاس آموزشی به منظور آشنایی و شناختن علایم بیماری  توصیه می شود. 2 Background: Travelling to places where the population density is high often causes the transmission of infectious diseases; thus, not complying with hygiene standards can result in an increase in infectious diseases. The aim of the current study was to investigate contagious diseases and their related risk factors among the pilgrims admitted to Ilam’s educational and treatment centers on the day of Arbaeen in 2016. Methods: The study population consisted of 105 patients. The research instrument was a checklist including two parts. The first part of the checklist included demographic information and the second part contained information about infectious diseases. For data analysis, the SPSS V. 19 software was used. Results: The sample size consisted of 63 male patients and 42 female patients. The age groups extremely suffering from infectious diseases were the age groups of above 60 and under 20 years of age including 28 patients (26.7%). The disease associated with the highest mortality rate was acute gastroenteritis with severe dehydration, including 4 deaths. There were statistically significant relationships between the values of WBC, Urea, and Cr and the patients’ gender and age (P Value <0.05). Conclusion: Identifying age groups more prone to such diseases (e.g., children and seniors), complying with hygiene standards, consuming healthy food, and using safe drinking-water can contribute to preventing the occurrence of a large number of infectious diseases. Moreover, it is recommended to hold training classes to have pilgrims learn about the symptoms of contagious diseases. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/29 1397/7/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/29 1397/7/7 حامد توان Hamed Tavan دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران hamedtavan@gmail.com خیرالله اسدالهی Khairollah Asadolahi مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران masoud_1241@yahoo.co.uk Infectious diseases Risk factors Hospital Arbaeen شیوع بیماریهای واگیردار عوامل خطر اربعین و بیمارستان 1-E. O. Nsoesie, S. A. Kluberg , S. R. Mekaru, M. S. Majumder, K. Khan, S. I. Hay ,J. S. Brownstein. New digital technologies for the surveillance of infectious diseases at mass gathering events. Clin Microbiol Infect 2015; 21: 134–140##2-Z. A. Memish , A. Assiri , A. Turkestani , S. Yezli , M. al Masri , R. Charrel , T. Drali 3 , J. Gaudart 6 , S. Edouard, P. Parola , P. Gautret. Mass gathering and globalization of respiratory pathogens during the 2013 Hajj. Clinical Microbiology and Infection, 2015, 21(6):570-578##3- Zarei F, Rajabi-Maham H. Phylogeography, genetic diversity and demographic history of the Iranian Kurdish groups based on mtDNA sequences. J Genet. 2016; 95(4):767-776.##4- Alfelali M, Barasheed O, Tashani M, Azeem MI, El Bashir H, Memish ZA, Heron L, Khandaker G, Booy R, Rashid H; Hajj Research Team. Changes in the prevalence of influenza-like illness and influenza vaccine uptake among Hajj pilgrims: A 10-year retrospective analysis of data. Vaccine. 2015 May 21;33(22):2562-9.##5- Ranse J, Hutton A, Keene T, Lenson S, Luther M, Bost N, Johnston AN, Crilly J, Cannon M, Jones N, Hayes C, Burke B. Health Service Impact from Mass Gatherings: A Systematic Literature Review. Perhaps Disaster Med. 2016, 12:1-7##6- Elhassan M, Hemeg HA, Elmekki MA, Turkistani KA, Abdul-Aziz AA. The Impact of Mass Gathering on the Burden of Multidrug Resistant Mycobacterium tuberculosis in Al-Madinah Al-Monawarah Region, Saudi Arabia. Infect Disord Drug Targets. 2016 , 15(22):37-46##7- Paras E, Butler M, Maguire BF, Scarfone R. Emergency Preparedness for a Mass Gathering: the 2015 Papal Visit to Philadelphia. Disaster Med Public Health Prep. 2016 Sep 29:1-10##8- Khan AA, Noji EK. Hajj stampede disaster, 2015: Reflections from the frontlines. Am J Disaster Med. 2016; 11(1):59-68##9- Ibrahim NK. Zika virus: Epidemiology, current phobia and preparedness for upcoming mass gatherings, with examples from World Olympics and Pilgrimage. Pak J Med Sci. 2016; 32(4):1038-43##10- Turris SA, Camporese M, Gutman SJ, Lund A. Mass-gathering Medicine: Risks and Patient Presentations at a 2-day Electronic Dance Music Event - Year Two. Prehosp Disaster Med. 2016; 31(6):687-688.##11- Todkill D, Hughes HE, Elliot AJ, Morbey RA, Edeghere O, Harcourt S, Hughes T, Endericks T, McCloskey B, Catchpole M, Ibbotson S, Smith G. An Observational Study Using English Syndromic Surveillance Data Collected During the 2012 London Olympics - What did Syndromic Surveillance Show and What Can We Learn for Future Mass-gathering Events? Prehosp Disaster Med. 2016; 31(6):628-634.##12- Philippe Gautret , Robert Steffen. Communicable diseases as health risks at mass gatherings##Other than Hajj what is the evidence? International Journal of Infectious Diseases. 2016, 47(2016):46-52##13- Bader Hamza, Shirah a Syed Husham, Zafar b Olayan Ali, Alferaidi b, Abdul Momin Muhammad Sabir. Mass gathering medicine Hajj Pilgrimage in Saudi Arabia: The clinical##Pattern of pneumonia among pilgrims during Hajj. Journal of Infection and Public Health.##2016(IN PRESS).## ##

The Association between Hypertension and Serum Vitamin D Concentration ارتباط کمبود ویتامین D با فشار خون در بیماران مراجعه کننده به کلینیک قلب شهر ایلام در سال های 1394-1395 2 1 بیماری های قلبی عروقی شایع ترین علت مرگ و میر زودرس در جوامع مختلف محسوب میشوند.و یکی از شایع ترین عوامل خطرساز قابل تعدیل این بیماریها فشارخون است.مطالعات نشان می دهد که کاهش متوسطی در سطح فشار خون،باعث کاهش خطر بیماری های قلبی عروقی ،سکته مغزی و نارسایی کلیوی میشود.(1) در درمان فشار خون علاوه بر کنترل مقادیر عددی فشار خون باید وجود عواملخطری که باعث افزایش فشار خون شده اند را مد نظر قرار داد(2)برخی از عوامل در ایجاد فشار خون و یا تشدید آن دخیل هستند. ویتامین د گروهی از پیش سازهای هورمونی محلول در چربی بوده که توسط نور خورشید ،غذا و مکمل های غذایی به بدن وارد می شوند.(3) کمبود ویتامین د یکی از مشکلات مهم جهان بوده است که 30-80درصد از اطفال و جوانان(4و5)و حداقل نصف سالمندان را شامل میشود(6) کمبود کلسیم باعث تشدید فشار خون میشود.از آنجا که ویتامین د در تنظیم کلسیم خون و هموستاز استخوان نقش دارد،مطالعات جدید نشان میدهند که کمبود این ویتامین می تواند در بدتر شدن بیماریهایی از جمله فشار خون شریانی ،دیابت و نارسایی قلبی نقش داشته باشد.(8و7)سطح خونی کلسیدیول (25هیدروکسی ویتامین د)روش مناسبی برای تخمین وضعیت تغذیه ای ویتامین د می باشد.اخیرا سطح مطلوب ویتامین دی با اندکی اختلاف نظر در میان دانشمندان 30-60 نانو گرم در میلی لیتر گزارش شده است.(9)و سطح زیر 10نانو گرم در میلی لیتر را کمبود شدید این ویتامین می دانند(10) برای تعیین ارتباط بین فشار خون و سطح ویتامین د مطالعاتی صورت گرفته است .برخی از این مطالعات ارتباط معکوس بین سطح سرمی 25هیدروکسی ویتامین د با فشار خون را نشان داده اند .اما گزارش های دیگر ارتباطی بین این دو متغیر پیدا نکردند.( 12.11)در مطالعه ای که برای بررسی اثر ویتامین د روی فشار خون انجام شد ،علی رغم اینکه تفاوت معنا داری در کاهش فشار خون مشاهده نشد اما در این میان کاهش فشار خون در بیماران با فشار خون بالاست به افراد با فشار خون طبیعی بیشتر بوده است(13)که در فرامینگهام نیز این مهم وجود دارد(14). با توجه به شیوع بالای فشار خون و همچنین شیوع بالای کمبود ویتامین د در کشورما و با توجه به نیاز به مطالعات بیشتر در زمینه تعیین ارتباط بین این دومتغیر،این تحقیق به منظور بررسی شیوع کمبود ویتامین دی در افراد هایپرتنسو و ارتباط آن با شدت فشارخون در این بیماران انجام شد. 2 Abstract Background and objective:  The most common adjustable risk factor for cardiovascular disease is hypertension. Vitamin D deficiency in worldwide has become a pandemic. Yet, the relationship between hypertension and the lack of micronutrients such as vitamin D has not been determined. Therefore, this study was to determine the possible relationship between serum vitamin D concentration and blood pressure in Ilam, Iran. Materials and methods: In this cross-sectional study, 166 participants randomly were selected from the cardiac and internal clinics of Shahid Mostafa Khomeini Hospital in Ilam. Exclusion criteria including diabetes, pregnancy, history of pancreatitis, alcohol consumption greater than 400 cc per week, hypo/hyperthyroidism, hypo/hyperparathyroidism, cushing's syndrome, addison disease, acromegaly , Kidney disease (creatinine higher than 1.5mg/dl), liver and bile duct disease, vitamin D supplementation, history of gastric or duodenal ulcer, gastric and intestinal surgery, and drug use including  diuretics, corticosteroids, Antiepileptic, androgen. Hypertension was defined as ≥ 140 mmHg for systolic blood pressure and ≥ 90 mmHg for diastolic blood pressure. The concentration of vitamin D was measured using ELISA method. The cut-off point for vitamin D deficiency was defined as 20 ng / dL. Blood sample was taken for measuring vitamin D concentration. T-test, chi-square and Pearson correlation coefficient were used to measure the association between study variables. Findings:  The age range was between 40 to 75 years with the mean [standard deviation] of 52.3 [± 8.3] years. Participants were divided into two groups 44.6% cases (vitamin D deficiency) and 55.4% controls (sufficient level of vitamin D). There was significant association between diastolic blood pressure between two groups (P= 0.048). No significant association between diastolic blood pressure, mean age, BMI, systolic and sex, marital, occupation, education, income, and smoking between two groups (P>0.05). The correlation test showed that decreasing in serum vitamin D concentrations was increasing systolic and diastolic blood pressure. However, this correlation was not statistically significant among study participants. Conclusion: The results showed no statistically significant relationship between blood pressure and serum 25-hydroxyvitamin D concentration in individuals aged 40 years and over. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/29 1397/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 میلاد اعظمی Milad Azami دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران milad98azami@gmail.com شوبر رحمتی Shoboo Rahmati دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران shoboorahmati2014 سمیرامیس قوام Samiramis Qavam گروه آموزشی قلب و عروق، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران samira.gavam@yahoo.com Vitamin D blood pressure کمبود ویتامین D فشار خون کلینیک قلب 1- Working Group of the Australian and New Zealand Bone and Mineral Society. Vitamin D and adult bone health in Australia and New Zealand: a position statement. Med J Aust. 2005; 182: 281-5.##2- Wintegers ES, Magginis S, Hormig DH. Contribution of selected vitamins and trace elements to immune function. Ann nutrmetab. 2007; 51(4): 301-323.##3- Holick M.F. Environmental factors that influence the cutaneous production of vitamin D. Am. J. Clin. Nutr.1995; 61: 638S-645S.##4- Gordon CM, DePeter KC, Feldman HA, Grace E,EmansSJ.Prevalence of vitamin D deficiency among healthy adolescents. Arch PediatrAdolesc Med. 2004; 158(6): 531-537.##5- Gessner BD, Plotnik J, Muth PT. 25- hydroxyvitamin D levels among healthy children in Alaska. J Pediatr2003; 143 (4): 434-437.##6- Rucker D, Allan JA, Fick GH, Hanley DA.Vitamin D insufficiency in a population of healthy western Canadians.CMAJ 2002; 166(12): 1517-1524.##7- Holick MF, Siris ES, Binkley N, et al. Prevalenceof vitamin D inadequacy among postmenopausal North American women receivingosteoporosis therapy.J ClinEndocrinolMetab2005; 90:3215-3224.##8- Sullivan SS, Rosen CJ, Halteman WA, ChenTC, Holick MF, AdoJescent girls in Maine atrisk for vitamin D insufficiency. J Am DietAssoc2005; 105:971-974.##9- Brown AJ, Dusso A, Slatopolsky E. Vitamin D. Am j physiol 1999; 277(2pt2): F157-175##10- Hagenau T, VR, Gissel TN, Poulsen CS, ErlandsenM, Mosekilde L, Vestergaard P,Global vitamin D levels in relation to age,gender, skin pigmentation and latitude: anecologic meta-regression analysis. OsteoporosInt2009; 20(1): p. 133-40.##11- Arnson Y, Amital H, Shoenfeld Y. Vitamin D and autoimmunity: new aetiological and therapeutic considerations. Ann Rheum Dis 2007; 66: 1137-42.##12- Trump DL, Deeb KK, Johnson CS. Vitamin D: considerations in the continued development as an agent for cancer prevention and therapy. Cancer 2010; 16: 1-9.##13- Rucker D, Allan JA, Fick GH, Hanley DA.Vitamin D insufficiency in a population of healthy western Canadians.CMAJ 2002; 166(12): 1517-1524.##14- Holick MF, Siris ES, Binkley N, et al. Prevalenceof vitamin D inadequacy among postmenopausal North American women receivingosteoporosis therapy.J ClinEndocrinolMetab2005; 90:3215-3224.##15- Heshmat R, Mohammad K, Majdzadesh SH, Forouzanfar MH, Bahrami A, Ranjbaromarani GH, Nabipour I, Rajabian R, Hossein-Nezhad A, RezaeiHemami M, Keshtkar AA, Pajiouhi M, Larijani B: Vitamin d deficiency in iran: A Multi-center study among different urban areas. Iranian j public health, 2008, supple(1): 72-78.##16- Saedinea A, Larijani B, Jalalinea S, Farzadfar F, Keshtkar F, Rezae A, et al. Evaloation of prevalence deficiency of vitamin D in Iranian population the province during 1990-2010. Iran J Diabetes Metab 2013; 12(6): 574-84. (Persian).##17- Holick MF. Vitamin D deficiency. N Engl J Med 2007; 357(3): 266-81.##18- Hashemipour S, Larijani B, Adibi H, Javadi E, Sedaghat M, PajouhiM, et al. Vitamin D deficiency and causative factors in thepopulation of Tehran.BMC Public Health 2004;4:38.##19- Alizadeh Z, Hlbchy F, RadjabianTabesh M. The prevalence ofvitamin D deficiency inindividuals with aBMIhigher than25 kg / mand its association withdemographic and anthropometricindices.Tehran Univ Med J (TUMJ) 2015 September;73(6):447-455.##20- Hovsepian S, Amini M, Aminorroaya A, Amini P, Iraj B. Prevalenceof vitamin D deficiency among adult population of IsfahanCity, Iran. J Health PopulNutr2011;29(2):149-55.##21- Niafar M, Bahrami A, Aliasgharzadeh A, Aghamohammadzadeh N, Najafipour F, Mobasseri M. Vitamin D status in healthy postmenopausal Iranian women. J Res Med Sci 2009; 14(3): 171-7.##22- Nakamura K, Nashimoto M, Hori Y, Muto K, Yamamoto M. Serum 25-hydroxyvitamin D levels in active women of middle and advanced age in a rural community in Japan. Nutrition 1999; 15(11-12): 870-3.##1 Guidline Subcommittee. 1999 World Health Organization . Intermational Society of Hypertension guidinebfor the management of hypertension . J Hypertens 1999 ; 17: 151-83##-2 Ramsay LE, Willims B, Johnstone GD MacGregor GA, Poston L, Potter JF, et al. Brithish hypertension society guideline for hypertension management 1999: summary BMJ 1999; 319:630-5##3-Institute of Medicine, Food and Nutrition Board. Dietary Refer-ence Intakes for Calcium and Vitamin D. Washington, DC: Na-tional Academy Press, 2010##4-Calvo MS, Whiting SJ, Barton CN. Vitamin D intake: a globalperspective of current status. J Nutr. 2005;135)2):310-316.##5-Oren Y, Shapira Y, Agmon-Levin N, Kivity S, Zafrir Y, Alt-man A, Lerner A, et al. Vitamin D insufficiency in a sunny en-vironment: a demographic and seasonal analysis. Isr Med Assoc J.## 2010;12)12):751-756##6-Norman AW, Bouillon R, Whiting SJ, Vieth R, Lips P. 13thWorkshop consensus for vitamin D nutritional guidelines. J Ster- oid Biochem Mol Biol. 2007;103)3-5):204-205. Epub 2007 Jan##7-Bouillon R, Carmeliet G, Verlinden L, van Etten E, VerstuyfA, Luderer HF, et al. Vitamin D and human health: lessons fromvitamin D receptor null mice. Endocr Rev. 2008;29)6):726-776. Epub 2008 Aug 11.##8- “Vitamin D” - Evidence-based monograph. Mayo Clinic. Nat-ural Standard Research Collaboration )2008-03-01). November2008##-9Holick MF. Vitamin D deficiency. N Engl J Med. 2007;357)3):266-281.##10-Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD-MBD Work Group. KDIGO clinical practice guideline forthe diagnosis, evaluation, prevention, and treatment of ChronicKidney Disease-Mineral and Bone Disorder (CKD-MBD). Kid-ney Int Suppl. 2009;)113):S1-130.##11-علی امیری و همکاران.کمبود ویتامین د و سکته مغزی.مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا .سال دوم.شماره3.پاییز91##12Kimberly J. Schmitz1, Halcyon G. Skinner1, Leonelo E. Bautista1, Tasha E. Association of 25-Hydroxyvitamin D With BloodPressure in Predominantly 25-Hydroxyvitamin DDeficient Hispanic and African Americans.##13-Witham MD, Dove FJ, Sugden JA, Doney AS, Struthers AD. The effect of vitamin D replacement on markers of vascular healthin stroke patients - A randomised controlled trial. Nutr MetabCardiovasc Dis. 2010. [Epub ahead of print]##-14Wang TJ, Pencina MJ, Booth SL, Jacques PF, Ingelsson E, Lanier K, et al. Vitamin D deficiency and risk of cardiovascular disease. Circulation. 2008;117)4):503-511. Epub 2008 Jan 7. ##

The effects of hydroalcoholic extracts of dill (Anethum graveolens L.) on plasm lipid profile in human and animal بررسی اثرات عصاره ی شوید بر روی سطح چربی های خون (کلسترول، تری گلیسرید،لیپوپروتئین کم چگال و لیپوپروتئین پرچگال) در انسان و حیوان 2 1 هیپرلیپیدمی یـکی از عـوامل خطـر اصلی شناختـه شده بیمـاریهای عروق کرونر (Coronary Artery Disease) می‏باشد. با توجه به اهمیت هیپرلیپیدمی و لزوم درمان طولانی مدت آن، استفاده از دارویی که بتواند ضمن استفاده طولانی مدت عوارض کمتری داشته باشد، اهمیت پیدا می‏کند. این مطالعه به منظور شناخت کارائی عصاره شوید در درمان هیپرلیپیدمی انجام شده است. ● مواد و روشها: جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به هیپرلیپیدمی بود که در طول سال ۷۸ به درمانگاه تخصصی داخلی مراجعه نموده و سطح خونی تری‏گلیسرید (TG) در آنها بیشتر از mg/dl ۲۵۰ و یا لیپوپروتئین کم‏چگالی (LDL) بیشتر از ۱۶۰ mg/dl بود. افراد مورد مطالعه ۴۵ بیمار مبتلا به هیپرلیپیدمی بودند که بطور تصادفی به دو گروه مداخله و مقایسه تقسیم شدند. نوع مطالعه، کارآزمایی بالینی تصادفی شده دوسوکور بود و سطح چربیهای خون قبل از مداخله و یکماه پس از مصرف عصاره شوید تعیین گردید و جهت آنالیز نتایج از آزمون آماری T.Test استفاده شد. ● نتایج: بر اساس نتایج این مطالعه عصاره شوید باعث کاهش معنی‏دار سطح‏ تری‏گلیسرید خون در گروه مداخله شد (p=۰.۰۱). در حالیکه کاهش کلسترول LDL معنی‏دار نبود. همچنین علیرغم افزایش HDL ، رابطه معنی‏داری بین سطح لیپو پروتئین پرچگالی (HDL ) قبل و بعد از مداخله وجود نداشت. ● نتیجه‏گیری: نتایج این مطالعه نشان داده است که عصاره شوید می‏تواند بعنوان یکی از داروهای مفید و موثر در درمان هیپرلیپیدمی مطرح شود. البته در این زمینه به انجام مطالعات بیشتر و گسترده‏تر بصورتMulticenter نیاز می‏باشد. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/29 1397/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 مریم عظیمی maryam azimi ایران maryamf458@yahoo.com کورش سایه میری Kourosh Sayehmiri مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران sayehmiri-k@medilam.ac.ir عصاره ی شوید چربی خون کلسترول تری گلیسرید لیپوپروتئین ##1.Bragg.‌L.‌H‌.‌AD.‌Bacou,‌MC-‌Milan Calvin&T.J,Mabry,Flavonoid,Pattern in the Prosopis ‌‌Juliflora Complex, Biomedical Systematic and Ecology Pp 91-93##2. Duke JA. Dill. In: Duke JA. Hand book of medical herbs. CRC Press, London: UK, 42, 2001.##3- Payahoo L, Ostadrahimi A, Mobasseri M, Khaje Bishka Y. Anethum graveolens L. supplementation has anti-inflammatory effect in type 2 diabetic patients. Indian J Tradiy Knowl. 2014;13(3):461-5.##4. Chaurasia SC.; Jain PC. Antibacterial activity of essential oils of four medicinal plants. Ind J Hosp Pharm, 15: 166-8, 1987.##5. Abbasi Oshaghi E, Khodadadi I, Saidijam M, Yadegarazari R, Shabab N, Tavilani H, et al. Lipid lowering effects of hydroalcoholic extract of Anethum graveolens l. and dill tablet in high cholesterol fed hamsters. Cholesterol. 2015;2015:1- 7.##6.Tuber, H. Hermann, K. Flavonol glycosides of leaves and fruits of Dill. Phenolics of species.Labensm Unters Forsch. 1978; 167: 101-104##7. Reineccius G. Source Book of Flavor. Chapman and Hall Publisher 1992; 290 - 2.##8. Bahramikia S, Yazdanparast R. Efficacy of different fractions of Anethum graveolens leaves on serum lipoproteins and serum and liver oxidative status in experimentally induced hypercholesterolaemic rat models. Am J Clin Med. 2009;37(4):12-5.##9.Zaman RU, Shoaib Akhtar M, Shafiq Khan M. Preliminary evaluation of Anethum graveolens fruit##in Indomethacin-ulcer-induced rats. Biol Sci 2004; 4(2): 151-6.##10. Yazdanpanah.K , “Effects of dill juice on serum low density lipoprotein, triglyceride and high density lipoprotein in patients with hyperlipidemia,” Scientific Journal of Kurdistan University of Medical Sciences 2001; vol. 5, no. 3, pp. 1–4.##11. Yazdanparast R, Alavi M. Antihyperlipidaemic and antihypercholesterolaemic effects of Anethum graveolens leaves after the removal of furocoumarins. Cytobios. 2001; 105:185-91.##12. Delaquis, K. Pascal, Y. and stanich, B. Girard, G.M. Antimicrobial activity of individual and mixed fractions of dill, cilantro, coriander, and eucalyptus essential oils. Food microbiology. 2002; 74: 101-109.##13. Hosseinzadeh, H. Karimi, Gh. R. and Ameri, M. Effects of Anethum graveolens seed extracts on experimental gastric irritation models in mice. Biomed central pharmacology. 2002; 1-5.##14. Zheng GQ, Kenney PM, Lam LK. Anethofuran, carvone, and limonene: potential cancer## chemopreventive agents from dill weed oil and caraway oil. Planta Med 1992; 58(4): 338-41.##15. Souza MC, Siani AC, Ramos MF, Menezes-de-Lima OJ, Henriques MG. Evaluation of antiinflammatory##activity of essential oils from two Asteraceae species. Pharmazie 2003; 58(8): 582-6.##16. Mokrzycki K. Anti-atherosclerotic efficacy of quercetin ##

The Relationship between Selenium and Lung Cancer: An Updated Systematic Review and Meta-Analysis بررسی ارتباط سلنیوم و سرطان ریه: یک مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز 2 1 در مطالعات متعدد نتایج متناقضی از ارتباط سطح سلنیوم و خطر ابتلا به سرطان گزارش شده است و ترکیب نتایج مطالعات گذشته جهت ارائه براوردی کلی ضروری به نظر می رسد لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی ارتباط سلنیوم و سرطان ریه انجام شده است. روش کار: مطالعه متاآنالیز و مرور سیستماتیک حاضر براساس بیانیه ی PRISMA انجام شد. برای جمع آوری داده های مورد نیاز از بانک های اطلاعاتی بین المللی شامل: PubMed، Science Direct، ProQuest، Cochrane، EMBASE، Web of Science، CINAHL، Chemical Abstracts، EBSCO و هم چنین موتورجستجوی Google Scholar استفاده شد. جستجو توسط دو نفر از پژوهشگران با استفاده از کلیدواژه های استاندارد بدون محدودیت زمانی تا مرداد 1397 انجام شد. پس از بررسی معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفی، داده های لازم از مطالعات واجد شرایط برای فرایند متاآنالیز استخراج شدند. داده ها توسط نرم افزار داده ها با استفاده از Meta-Analysis Software Version 2 براساس مدل اثرات تصادفی ترکیب شدند. سطح معنا داری آزمون ها 0.5 P< در نظر گرفته شد. یافته ها: در 15 مطالعه با کیفیت کامل شامل 13 مورد شاهد و دو مطالعه کوهورت، 84 199 نفر (434 مورد و 81 765 مورد) مورد مطالعه قرار گرفتند. نسبت شانس (OR) سرطان ریه در بالاترین quintile سلنیم در مقابله با پایین ترین quintile برابر 0.55 (95% CI: 0.35 to 0.86, P < 0.01) بود. نتایج حاصل از تفاوت میانگین استاندارد بین غلظت سلنیوم سرم در سرطان های ریه و گروه های سالم در 11 مطالعه (1446 مورد و 77917 مورد) - 0.32 _g/L (95% CI: -0.53 to -0.11, P = 0.003) بود. این ارزش برای نمونه ناخن در 3 مطالعه (620 مورد و 709 مورد کنترل) - 0.13 _g/g (95% CI: -0.22 to -0.038, P = 0.006). بود. در تجزیه و تحلیل زیرگروه، تعیین شد که جنس (P = 0.28)، نوع مطالعات (P = 0.70) و اندازه گیری نمونه های سلنیوم (P = 0.46) بر عوامل تاثیرگذار نبودند. نتیجه گیری: نتایج حاصل از این متاآنالیز از نقش پیشگیرانه افزایش سطح سلنیوم در بروز کنسر ریه حمایت می کند. و می توان از سلنیوم به عنوان یک متغیر پیش بینی کننده استفاده کرد. 2 Context: Many studies have reported contradictory results about the relationship between selenium levels and the risk of lung cancer. Objectives: This study was performed with the aim of evaluating the relationship between selenium and lung cancer. Methods: The present systematic review and meta-analysis was carried out according to preferred reporting items for systematic reviews and metaanalyses (PRISMA) guidelines. UsingMeSHkeywords, two reviewers independently searched international databases including PubMed, Science Direct, Cochrane, EMBASE,Web of Science, CINAHL, Scopus, and Google Scholar. The data were combined, using comprehensive Meta-Analysis Software Version 2 based on the random effects model. The tests were considered significant at P < 0.05. Results: In 15 high-quality studies including 13 case-control and 2 cohort studies, 84 199 subjects (2 434 cases and 81 765 controls) were studied. The odds ratio (OR) of lung cancer in the highest quintile of selenium exposure compared to the lowest quintile was 0.55 (95% CI: 0.35 to 0.86, P < 0.01). The results of the standardized mean difference between serum selenium concentrations in lung cancer and healthy groups in 11 studies (1446 cases and 77917 controls) was - 0.32 g/L (95% CI: -0.53 to -0.11, P = 0.003). This value for toenails selenium in 3 studies (620 cases and 2 709 controls) was - 0.13 g/g (95% CI: -0.22 to -0.038, P = 0.006). In subgroup analysis, it was determined that gender (P = 0.28), type of studies (P = 0.70), and measurement of selenium samples (P = 0.46) were not influencing factors. Conclusions: The results of the study indicated the preventive role of increased selenium levels in the incidence of lung cancer. Moreover, the selenium could be used as a predictive variable. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/29 1397/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 معصومه شوهانی Masoumeh Shohani گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران msh282000@gmail.com Selenium Antioxidants Lung Cancer Meta-Analysis آنتی اکسیدان سرطان ریه سلنیوم مرور سیستماتیک 1. Spitz MR,Wu X, Wilkinson A,Wei Q. Cancer of the Lung. In: Schottenfeld##D, Fraumeni JF, editors. Cancer Epidemiology and Prevention. 3 ed.##New York: Oxford University Press; 2006.##2. Islami F, Torre LA, Jemal A. Global trends of lung cancer mortality##and smoking prevalence. Transl Lung Cancer Res. 2015;4(4):327–38.##doi: 10.3978/j.issn.2218-6751.2015.08.04. [PubMed: 26380174]. [PubMed##Central: PMC4549470].##3. Globocan (IARC). Estimated Incidence, Mortality and Prevalence Worldwide##- Section of Cancer Surveillance. 2012, [cited 2016 Jun 27]. Available##from: http://globocan.iarc.fr/old/FactSheets/cancers/lung-new.asp.##4. Rayman MP. Selenium in cancer prevention: a review of the evidence##and mechanism of action. Proc Nutr Soc. 2007;64(4):527–42. doi:##10.1079/pns2005467.##5. Rotruck JT, Pope AL, Ganther HE, Swanson AB, Hafeman DG, Hoekstra##WG. Selenium: Biochemical Role as a Component of Glutathione Peroxidase.##Sci. 1973;179(4073):588–90. doi: 10.1126/science.179.4073.588.##6. Salonen JT, Alfthan G, Huttunen J, Pikkarainen J, Puska P. Association##between Cardiovascular Death and Myocardial Infarction##and Serum Selenium in a Matched-Pair Longitudinal Study. Lancet.##1982;320(8291):175–9. doi: 10.1016/s0140-6736(82)91028-5.##7. Charalabopoulos K, Kotsalos A, Batistatou A, Charalabopoulos A,##Vezyraki P, Peschos D, et al. Selenium in serum and neoplastic tissue##in breast cancer: correlation with CEA. Br J Cancer. 2006;95(6):674–##6. doi: 10.1038/sj.bjc.6603292. [PubMed: 16880784]. [PubMed Central:##PMC2360505].##8. Jaworska K, Gupta S, Durda K, Muszynska M, Sukiennicki G,##Jaworowska E, et al. A low selenium level is associated with##lung and laryngeal cancers. PLoS One. 2013;8(3). e59051. doi:##10.1371/journal.pone.0059051. [PubMed: 23516596]. [PubMed Central:##PMC3596323].##9. Jablonska E, Gromadzinska J, Sobala W, Reszka E, Wasowicz W. Lung##cancer risk associated with selenium status is modified in smoking##individuals by Sep15 polymorphism. Eur J Nutr. 2008;47(1):47–54. doi:##10.1007/s00394-008-0696-9. [PubMed: 18239845].##10. Zhou L, Huang Y, Wang Z, Ye L, Hou W, Yang K. [Serum and lung tissue##selenium measurements in subjects with lung cancer from Xuanwei,##China]. Chinese J Lung Cancer. 2011;14(1):39–42. Chinese. doi:##10.3779/j.issn.1009-3419.2011.01.08.##11. Gromadzinska J, Wasowicz W, Rydzynski K, Szeszenia-Dabrowska N.##Oxidative-Stress Markers in Blood of Lung Cancer Patients Occupationally##Exposed to Carcinogens. Biol Trace Elem Res. 2003;91(3):203–15.##doi: 10.1385/bter:91:3:203.##12. Sayehmiri K, Abangah G, Kalvandi G, Tavan H, Aazami S. Prevalence of##peptic ulcer in Iran: Systematic review and meta-analysis methods. J##Res Med Sci. 2018;23(8). doi: 10.4103/jrms.JRMS_1035_16.##13. Azami M, Parizad Nasirkandy M, Mansouri A, Darvishi Z, Rahmati S,##Abangah G, et al. Global Prevalence of Helicobacter pylori Infection in##Pregnant Women: A Systematic Review and Meta-analysis Study. Int J##Women Health Reprod Sci. 2017;5(1):30–6. doi: 10.15296/ijwhr.2017.06.##14. Moher D, Liberati A, Tetzlaff J, Altman DG; Prisma Group. Preferred##reporting items for systematic reviews and meta-analyses:##the PRISMA statement. J Clin Epidemiol. 2009;62(10):1006–12. doi:##10.1016/j.jclinepi.2009.06.005. [PubMed: 19631508].##15. Wells GA, Shea B, O’Connell D, Peterson J, Welch V, Losos M, et al. The##Newcastle-Ottawa Scale (NOS) for assessing the quality of nonrandomised##studies in meta-analyses. 2016, [cited 2016 Apr 25]. Available from: http:##//www.ohri.ca/programs/clinical_epidemiology/oxford.asp.##16. Higgins JP, Thompson SG, Deeks JJ, Altman DG. Measuring inconsistency##in meta-analyses. BMJ. 2003;327(7414):557–60. doi:##10.1136/bmj.327.7414.557. [PubMed: 12958120]. [PubMed Central:##PMC192859].##17. Ades AE, Lu G, Higgins JP. The interpretation of random-effects metaanalysis##in decision models. Med Decis Making. 2005;25(6):646–54.##doi: 10.1177/0272989X05282643. [PubMed: 16282215].##18. Sterne JAC, Harbord RM. Funnel plots in meta-analysis. Stata J.##2004;4:127–41.##19. Hartman TJ, Taylor PR, Alfthan G, Fagerstrom R, Virtamo J, Mark##SD, et al. Toenail selenium concentration and lung cancer in##male smokers (Finland). Cancer Cause Control. 2002;13(10):923–8. doi:##10.1023/a:1021912117067.##20. Ratnasinghe D, Tangrea JA, Forman MR, Hartman TJ, Gunter EW,##Qiao Y, et al. Serum tocopherols, selenium and lung cancer risk##among tin miners in China. Cancer Cause Control. 2000;11(2):129–35.##doi: 10.1023/a:1008977320811.##21. van den Brandt PA, Goldbohm RA, van’t Veer P, Bode P, Dorant E,##Hermus RJ, et al. A prospective cohort study on selenium status##and the risk of lung cancer. Cancer Res. 1993;53(20):4860–5. [PubMed:##8402674].##22. Knekt P, Marniemi J, Teppo L, Heliovaara M, Aromaa A. Is Low Selenium##Status a Risk Factor for Lung Cancer? Am J Epidemiol.##1998;148(10):975–82. doi: 10.1093/oxfordjournals.aje.a009574.##23. Goodman GE, Schaffer S, Bankson DD, Hughes MP, Omenn GS;##Carotene, et al. Predictors of serum selenium in cigarette smokers##and the lack of association with lung and prostate cancer risk. Cancer##Epidemiol Biomarkers Prev. 2001;10(10):1069–76. [PubMed: 11588133].##24. Garland M, Morris JS, Stampfer MJ, Colditz GA, Spate VL, Baskett CK,##et al. Prospective study of toenail selenium levels and cancer among##women. J Natl Cancer Inst. 1995;87(7):497–505. [PubMed: 7707436].##25. Elassal G, Samy H, Said M, Elbatrawy S. Significance of selenium##levels in non-small cell lung cancer patients: A comparative##study. Egypt J Chest Dis Tuberculosis. 2014;63(4):1019–23. doi:##10.1016/j.ejcdt.2014.07.012.## ##

study and survery the concentration of plumb and cadmium in foods بررسی میزان سرب در مواد غذایی پرمصرف شهر ایلام در سال97_1396 2 1 وجود فلزات سنگین در مواد غذایی در غلظت بالا خطرات جدی برای سلامتی انسان از جمله نارسایی کلیوی، علائم مسمومیت مزمن، آسیب های کبدی و غیره را به دنبال دارد. بنابراین تعیین مقادیر این فلزات در مواد غذایی از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا در مطالعه ی حاضر مقادیر سرب به عنوان یک فلز سنگین در مواد غذایی پر مصرف شهر ایلام در سال 97-1396 مورد ارزیابی قرار گرفته است. مواد و روش: نمونه ها مواد غذایی شامل سبزیجات، مرغ، ماهی، میگو، صیفی جات و برنج از 3 مرکز پر فروش عرضه ی مواد غذایی در سطح شهر ایلام به صورت تصادفی جمع آوری شدند و پس از آماده سازی نمونه ها مقدار سرب با بهره گیری از تکنیک هضم مرطوب و دستگاه  طیف سنج جذب اتمی (AAS) اندازه گیری شد. نتایج حاصل با استفاده از نرم افزار Excel مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و با استاندارد ملی ایران (ISIRI)، کمیته سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و سازمان بهداشت جهانیWHO) ) مقایسه گردید. یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که در تمامی نمونه ها میانگین غلظت سرب، با توجه به استاندارد ملی ایران بالاتر از محدوده استاندارد می باشد اما با توجه به استاندارد کمیته سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و سازمان بهداشت جهانی WHO)) میانگین غلظت سرب در تمامی نمونه ها به جز سبزیجات مصرفی مورد مطالعه بالاتر از میزان مجاز می باشد. در سبزیجات مصرفی نمونه برگ تربچه با مقدار 65/2 میکروگرم بر گرم، در محصولات گوشتی نمونه میگو با مقدار 64/3 میکروگرم بر گرم، در صیفی جات مصرفی نمونه سیب زمینی با مقدار 58/3 میکروگرم بر گرم و در برنج مصرفی برند عنبر بو با مقدار 16/2 میکروگرم بر گرم بیشترین غلظت سرب را در هر گروه به خود اختصاص داده اند. نتیجه گیری: این نتایج بالاترین میانگین غلظت سرب را برای نمونه های میگو و کمترین میانگین غلظت سرب را برای نمونه های برنج با برند محسن و نمونه های سبزیجات، نمونه تربچه نشان داده است. مطالعات بیشتری نیاز است تا منبع ورود سرب به مواد غذایی مشخص شود و اقدامات مورد نیاز جهت کاهش فلزات سنگین صورت گیرد. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/29 1397/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 نسیم نیکزاد nasim nikzad ایران Planfile720825@gmail.com حشمت اله نورمرادی Heshmatolah Nourmoradi گروه آموزشی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران ilam_nourmoradi@yahoo.com الهام پورکیان احمدآبادی elham porkian ahmad abadi ایران elhampourkian29941@gmail.com سرب مواد غذایی سبزیجات 1- Ki Somayeh Abbasi, Khaniki Gholamreza Jahed, Shariatifar Nabi, Nazmara Shahrokh, Akbarzadeh Arash, Contamination of chicken eggs supplied in Tehran by heavy metals and calculation of their daily intake. Journal of Health in the Field, 2017. 2(4).##2- Soylak Mustafa, Tuzen Mustafa, Narin Ibrahim, Sari Hayati, Comparison of Microwave, Dry and Wet Digestion Procedures for the Determination of Trace Metal. Journal of Food and Drug Analysis, 2004. 12(3)˓p: 254-58.##3- Bakircioglu Dilek, Kurtulus Yasemin Bakircioglu, Ucar Gokhan, Determination of some traces metal levels in cheese samples packaged in plastic and tin containers by ICP-OES after dry, wet and microwave digestion. Food and Chemical Toxicology, 2011. 49(1)˓ p: 202-07.##6 -Pilarczyk Renata, Wójcik Jerzy, Czerniak Paweł, Sablik Piotr, Pilarczyk Bogumiła, Tomza-Marciniak Agnieszka, Concentrations of toxic heavy metals and trace elements in raw milk of Simmental and Holstein-Friesian cows from organic farm. Environmental monitoring and assessment, 2013. 185(10)˓ p: 8383-92.##7- Ogwok Patrick, Bamuwamye Michael, Apili Grace, Musalima Juliet Hatoho, Health risk posed by lead, copper and iron via consumption of organ meats in Kampala City (Uganda). Journal of Environment Pollution and Human Health, 2014. 2(3)˓ p: 69-73.##10 -Bhattacharjee MT, Goswami MM. Heavy Metals (As, Cd & Pb) Toxicity & Detection of These Metals in Ground Water Sample: A Review on Different Techniques. International Journal of Engineering Science Invention. 2018;7(1):21-12.##15- Akinyele I, Shokunbi O. Comparative analysis of dry ashing and wet digestion methods for the determination of trace and heavy metals in food samples. Food chemistry. 2015;173:682-4##16- James P. Bennetta,U, Esteban Chiribogab, John Colemanb, Donald M. Waller, Heavy metals in wild rice from northern Wisconsin. The Science of the Total Environment. 264 (2000) 261-269.##17- M. Muchuweti, J.W. Birkett, E. Chinyanga, R. Zvauya, M.D. Scrimshaw, J.N. Lester, Heavy metal content of vegetables irrigated with mixtures of wastewater and sewage sludge in Zimbabwe: Implications for human health. Agriculture, Ecosystems and Environment 112 (2006) 41–48##18- Cemal Turan, Meltem Dural, Abdullah Oksuz, Bayram Ozturk , Levels of Heavy Metals in Some Commercial Fish Species Captured from the Black Sea and Mediterranean Coast of Turkey. Bull Environ Contam Toxicol (2009) 82:601–604##21- Syr-Song Chen, Yung-Wei Lin, Ya-Min Kao and Yang-Chih Shih, Trace elements and heavy metals in poultry and livestock meat in Taiwan. Food Additives & Contaminants. 2013;6(4):231-236.##26- Fazeli M, Abtahi B, Sabbagh KA. Assessing Pb, Ni and Zn accumulation in the tissues of Liza aurata in the south Caspian Sea. Iranian Scientific fisheries journal. 2005;14(1):78-65.##27- Pourang N, Dennis J, Ghourchian H. Tissue distribution and redistribution of trace elements in shrimp species with the emphasis on the roles of metallothionein. Ecotoxicology. 2004;13(6):519-33.##29- Demirbaş A. Proximate and heavy metal composition in chicken meat and tissues. Food chemistry. 1999;67(1):27-31.##30- Uluozlu OD, Tuzen M, Mendil D, Soylak M. Assessment of trace element contents of chicken products from Turkey. Journal of hazardous materials. 2009;163(2-3):982-7.##31- Zhuang P, Zou H, Shu W. Biotransfer of heavy metals along a soil-plant-insect-chicken food chain: Field study. Journal of Environmental Sciences. 2009;21(6):849-53.##32- Askary Sary A, Javahery Baboli M, Mahjob S, Velayatzadeh M. The comparison of heavy metals (Hg, Cd, Pb) in the muscle of Otolithes ruber in Abadan and Bandar Abbas Ports, the Persian Gulf. Iranian Scientific Fisheries Journal. 2012;21(3):99-106.##33- Patrick L. Lead Toxicity, a review of the literature. Part I: Exposure, Evaluation, and treatment. Alternative medicine review. 2006;11(1):2-22.##35- Pourang N, Dennis J, Ghourchian H. Tissue distribution and redistribution of trace elements in shrimp species with the emphasis on the roles of metallothionein. Ecotoxicology. 2004;13(6):519-33.##37- .Ziarati P, Arbabi S, Arbabi-Bidgoli S. Determination of lead and cadmium concentration in rice samples of agricultural areas in Gillan-Iran. Int. J. Farm &Alli. Sci.2013;2(11):268-271.##4- بهبهانی نیا آ، آزادی ا، صادقیان س. اثر آبیاری با پساب تصفیه خانه ها بر میزان تجمع فلزات سنگین در برخی از سبزیجات منطقه رودهن. مجله پژوهش های به زراعی _دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران.1389;2(2):173- 165.##5- صادقی م، مورکی ن، ابدالی س، رستمی ز. تعیین میزان فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، نیکل) در بافت های عضله و کبد ماهی طلال(Rastrelliger kanagurt ) در بندرعباس. مجله علمی پژوهشی زیست شناسی دریا _دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، پاییز 1390;3(11):29-23.##8- کریم گ، کیایی م، رکنی ن، روحانی م، مطلبی ع. وضعیت آلودگی مواد غذایی با منشا دامی و آبزیان به فلزات سنگین در کشور. فصلنامه علوم و صنایع غذایی _ایران. بهار 1391;9(34):35-25.##9- چراغی م، قبادی آ. ارزیابی فلزات سنگین (کادمیوم، نیکل، سرب و روی) در سبزی جعفری برداشت شده از برخی مزارع شهر همدان. طلوع بهداشت. 1393;13(4):143-129. ##11- سمرقندی م, کریم پور م, صدری غ. بررسی مقدار فلزات سنگین موجود در سبزیجات پرورشی با آب های آلوده به این فلزات در حومه شهر همدان در سال 1375. فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی سبزوار. بهار 1379;7(1):53-45.##12- شیرعلی پور ر, البرزی م, فتحی زاده ا. بررسی میزان فلزات سنگین، آفلاتوکسین و آلودگی میکروبی در محصول خرمای سایر. علوم غذایی و تغذیه. 2015;13(1):87-96.##13- ناظمی س, عسگری ع, راعی م. بررسی مقدار فلزات سنگین در سبزیجات پرورشی حومه شهر شاهرود. فصلنامه سلامت و محیط زیست. 2010;3(2):195-202##14- ناظمی س, خسروی ا. بررسی وضعیت فلزات سنگین در خاک، آب و گیاه اراضی سبزیکاری شاهرود. مجله دانش و تندرستی در علوم پایه پزشکی. 2010;5(4):27-31.##19- پورمقدس ح، شهریاری ع. غلظت کادمیم، سرب، کروم، نیکل و جیوه در سه گونه از ماهیان مصرفی شهر اصفهان. مجله تحقیقات نظام سلامت. بهار 1389;6(1):36-30.##20- نصراله زاده ساروی ح، پورغلام ر، پورنگ ن، رضایی م و همکاران. مطالعه تجمع برخی از فلزات سنگین در بافت خوراکی ماهی کپور (Cyprinus Carpio) و برآورد میزان سیبل خطر در حوزه ایرانی دریای خزر سال 1389. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. مرداد 1392;23(103):44-33.##22- دهقانی م، مسافری ف. اندازه گیری غلظت فلزات سنگین (کادمیم، آرسنیک و سرب) در برنج های ایرانی، پاکستانی و هندی مصرفی استان هرمزگان. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1394;25(134):367-363.##23- تحسینی ه، گویلیان ه. ارزیابی ریسک غذایی فلزات سنگین (کادمیوم، سرب، روی و مس) ناشی از مصرف محصولات زراعی توزیع شده در شهر سنندج. مجله علوم پزشکی زانکو. پاییز 1395;17(54):72-62. ##24- سینکاکریمی م، منصوری ب، آزادی ن و همکاران. ارزیابی فلزات سنگین در گوشت مرغ توزیع شده در شهر سنندج و محاسبه ریسک مصرف غذایی. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1395;26(146):138-128.##25 -امین م، صفاری خوزانی ه، مرضیه دستجردی و، یادگار فر ق. ارزیابی مقدار فلزات سنگین آرسنیک، کادمیم و سرب در کاشت سیب زمینی در زمین های کشاورزی جنوب شرقی اصفهان در سال 1395. 1396;13(4):484-478##28- گیویان راد م, صادقی ط, لاریجانی ک, حسینی س. تعیین فلزات سنگین کادمیوم و سرب در سبزی های خوراکی کاهو، نعناع و تره کشت شده در اراضی مختلف جنوب تهران. علوم غذایی و تغذیه. 1390;8(2):43-38.##34- نجم م, شکر زاده م, فخار م, شریف م, حسینی س, رحیمی اسبویی ب و همکاران. بررسی میزان غلظت فلزات سنگین در بافت های مختلف ماهی کلیکا و سه خاره دریای خزر. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازنداران. خرداد 1393 24;(113):192-85##36- ظفر زاده ع، رحیم زاده ه، تعیین غلظت فلزات سنگین کادمیم، سرب، روی و مس در خیار و گوجه فرنگی توزیع شده از میدان های میوه و تره بار گرگان و گنبد. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان. 1394;17(1):83-77. ##

The relationship between selenium and prostate cancer : meta-analysis and systematic review بررسی ارتباط سلنیوم و سرطان پروستات به روش متاآنالیز و مرور منظم 2 1 سرطان پروستات دومین سرطان معمول در میان مردان جهان است(1). ایرا ن با شیوع 5.1 از هر 100 نفر مرد در ردیف کشور های با کمترین شیوع سرطان پروستات قرار دارد(12).                                                                                                                                                                                           این بیماری میتواند عوارضی را در پی داشته باشد از جمله اینکه سلول‌های سرطانی ممکن است از پروستات گسترش  و به دیگر بخش‌ها بدن برسند،که  به ویژه به استخوانها و گره‌های لنفاوی متاستاز دهنداین بیماری ممکن است در آغاز نشانگانی را نشان ندهد.(11)    در مراحل پیشرفته تر می‌تواند مشکلاتی را در ادرار کردن، خون در ادرار یا درد در ناحیه لگن و کمر هنگام ادرار به وجود آورد.(2و15) علایم انسدادی معمولاً زودتر بروز می‌کند و شامل تکرر ادرار، احتباس ادرار، کاهش قطر و فشار جریان ادرار وقطره قطره شدن انتهای ادرار می‌باشد که مشابه علائم هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات است(7). متاستازهای استخوانی می‌توانند موجب درد شوند(9). یکی دیگر از علائمی که بعدها بروز پیدا می‌کنند شامل سطح پایین گلبول‌های قرمز است (6). سرطان پروستات در مراحل پیشرفته می تواند باعث بروز علایمی همچون: مشکل در ادرار کردن ،کاهش شدت خارج شدن ادرار ، خون در ادرار ، خون در منی ، درد عمومی در کمر، لگن یا ران ها، احساس ناراحتی در ماهیچه های لگنی ،  درد استخوان ها ، اختلال نعوظ ، انزال و ادرار همراه با درد که در صورت این علایم که نشانه ی پروگنوز بد بیماری است بنابراین باید اقدامات درمانی مناسب را انجام داد(3،5و16).  دلایل اصلی ابتلا به سرطان پروستات دقیقا مشخص نیست، عوامل بسیار زیادی وجود دارد که بر ابتلا به این سرطان تاثیر می گذارند(4) . مثلا ذبعضی مطالعات نشان میدهند که در اثر تغییراتی است که در DNA سلول‌های پروستاتی ایجاد میشود سلولهای سرطانی ایجاد می‌شوند. DNA، در ساختار ژن‌های انسان وجود دارد و کنترل‌کننده نحوه رفتار سلول‌هاست. DNA از والدینمان به ارث می‌رسد. درصد کوچکی از سرطان‌های پروستات (حدود 10.5 درصد) مرتبط با این تغییرات ارثی است(27). سرطان پروستات، همچنین با سطوح بالاتر هورمون مرتبط است. سطوح بالای هورمون مردانه یا آندروژن، نقش مهمی‌در افزایش ریسک سرطان پروستات در بعضی از مردان ایفا می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهند، مردانی که سطوح بالاتری از هورمونی با نام IGF-1 دارند، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان پروستات دارند(23،12). خطر مرگ در این بیماری کم بوده و حتی خیلی از مردان مبتلا به این بیماری به دلایل دیگری فوت کرده اند(8).در صورت نیاز به درمان از روش های درمانی چون: رادیوتراپی ، هورمون درمانی ، جراحی به منظور برداشتن غده پروستات ، منجمد کردن بافت پروستات ، شیمی درمانی میتوان استفاده کرد(10) .رژیم غذایی مناسب و ورزش و فعالیت بدنی و حفظ وزن میتواند در پیشگیری از سرطان پروستات موثر باشد(13).  مطالعات مختلف نقش عناصر معدنی در ایجاد سرطان پروستات را نشان میدهد. عواملی که مطالعات مختلف نشان داده اند که خطر ابتلاء به سرطان پروستات را افزایش می‌دهند : سن بالا، سابقه ی خانوادگی بیماری، و نژاد ، چاقی ، سابقه سرطان سینه در زنان خانواده ، سابقه ی بیماری های مقاربتی مانند سوزاک ، مصرف داروهای ضد التهاب. برای مثال این بیماری درحدود ۹۹درصد موارد در افراد بالای ۵۰ سال رخ می‌دهد. اگر یکی از خویشاوندان درجه اول به این بیماری مبتلا شده باشند، احتمال ابتلاء به بیماری دو تا سه برابر  می‌شود. این بیماری در ایالات متحده بیشتر در میان سیاه پوستان بروز پیدا می‌کند(14،19،21). دیگر عوامل دخیل در این بیماری شامل رژیم غذایی با سطوح بالای گوشت قرمزیا فراورده های لبنی و یا رژیم‌های غذایی که سبزی های خاصی را در خود ندارند ، میباشد(19). نقش آنتی بادی ویژه ی پروستات در غربالگری پروستات بحث برانگیز است(5). مطالعات مختلف نقش عناصر معدنی را در سرطان پروستات مطرح میکند(17-24). یکی از عنصر معدنی که به نظر میرسد در اتیولوژی سرطان پروستات نقش داشته باشد عنصر سلنیوم است که مطالعات زیادی در سطح جهانی برای پی بردن به نقش این عنصر در سرطان پروستات انجام شده است که به دلیل اهمیت این موضوع وتناقض در نتایج  و با توجه به اهمیت سرطان پروستات در جهان می توان در یک مقاله مروری متاآنالیزبه بررسی صحت این امر پرداخت تا شاید بتوان گامی در جهت تشخیص،پیشگیری ودرمان  این بیماری برداشت.   0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/29 1397/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 زینب ترده zeinab tardeh ایران z.tardeh@gmail.com سلنیوم سرطان پروستات ##1.Humphrey P, Schuz J. Cancers of the male reproductive organs. World Cancer Report Lyon: World Health Organization. 2014:453-64.##2.Siegel RL, Miller KD, Jemal A. Cancer statistics, 2016. CA: a cancer journal for clinicians. 2016;66(1):7-30.##3.Siegel R, Ward E, Brawley O, Jemal A. Cancer statistics, 2011. CA: a cancer journal for clinicians. 2011;61(4):212-36.##4.Grönberg H. Prostate cancer epidemiology. The Lancet. 2003;361(9360):859-64.##5.Miller AB. New data on prostate-cancer mortality after PSA screening. New England Journal of Medicine. 2012;366(11):1047-8.##6.Ornish D, Weidner G, Fair WR, Marlin R, Pettengill EB, Raisin CJ, et al. Intensive lifestyle changes may affect the progression of prostate cancer. The Journal of urology. 2005;174(3):1065-70.##7.Virtamo J, Valkeila E, Alfthan G, Punsar S, Huttunen JK, Karvonen MJ. Serum selenium and risk of cancer. A prospective follow‐up of nine years. Cancer. 1987;60(2):145-8.##8.Lippman SM, Klein EA, Goodman PJ, Lucia MS, Thompson IM, Ford LG, et al. Effect of selenium and vitamin E on risk of prostate cancer and other cancers: the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT). Jama. 2009;301(1):39-51.##9.van den Brandt PA, Zeegers MP, Bode P, Goldbohm RA. Toenail selenium levels and the subsequent risk of prostate cancer a prospective cohort study. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention. 2003;12(9):866-71.##10.Chan JM, Oh WK, Xie W, Regan MM, Stampfer MJ, King IB, et al. Plasma selenium, manganese superoxide dismutase, and intermediate-or high-risk prostate cancer. Journal of Clinical Oncology. 2009;27(22):3577-83.##11.Moher D, Liberati A, Tetzlaff J, Altman DG. Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: the PRISMA statement. Annals of internal medicine. 2009;151(4):264-9.##12.Vogt TM, Ziegler RG, Graubard BI, Swanson CA, Greenberg RS, Schoenberg JB, et al. Serum selenium and risk of prostate cancer in US blacks and whites. International journal of cancer. 2003;103(5):664-70.##13.Jain MG, Hislop GT, Howe GR, Ghadirian P. Plant foods, antioxidants, and prostate cancer risk: findings from case-control studies in Canada. Nutrition and cancer. 1999;34(2):173-84.##14.Lipsky K, Zigeuner R, Zischka M, Schips L, Pummer K, Rehak P, et al. Selenium levels of patients with newly diagnosed prostate cancer compared with control group. Urology. 2004;63(5):912-6.##15.Helzlsouer KJ, Huang H-Y, Alberg AJ, Hoffman S, Burke A, Norkus EP, et al. Association between α-tocopherol, γ-tocopherol, selenium, and subsequent prostate cancer. Journal of the National Cancer Institute. 2000;92(24):2018-23.##16.Goodman GE, Schaffer S, Bankson DD, Hughes MP, Omenn GS. Predictors of serum selenium in cigarette smokers and the lack of association with lung and prostate cancer risk. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention. 2001;10(10):1069-76.##17.Nomura AM, Lee J, Stemmermann GN, Combs GF. Serum selenium and subsequent risk of prostate cancer. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention. 2000;9(9):883-7.##18.Yoshizawa K, Willett WC, Morris SJ, Stampfer MJ, Spiegelman D, Rimm EB, et al. Study of prediagnostic selenium level in toenails and the risk of advanced prostate cancer. Journal of the National Cancer Institute. 1998;90(16):1219-24.##19.Brooks JD, Metter EJ, Chan DW, Sokoll LJ, Landis P, Nelson WG, et al. Plasma selenium level before diagnosis and the risk of prostate cancer development. The Journal of urology. 2001;166(6):2034-8.##20.Allen N, Morris J, Ngwenyama R, Key T. A case–control study of selenium in nails and prostate cancer risk in British men. British journal of cancer. 2004;90(7):1392-6.##21.Gill JK, Franke AA, Morris JS, Cooney RV, Wilkens LR, Le Marchand L, et al. Association of selenium, tocopherols, carotenoids, retinol, and 15-isoprostane F2t in serum or urine with prostate cancer risk: the multiethnic cohort. Cancer Causes & Control. 2009;20(7):1161-71.##22.Allen NE, Appleby PN, Roddam AW, Tjønneland A, Johnsen NF, Overvad K, et al. Plasma selenium concentration and prostate cancer risk: results from the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC). The American journal of clinical nutrition. 2008;88(6):1567-75.##23.Lee MM, Wang R-T, Hsing AW, Gu F-L, Wang T, Spitz M. Case-control study of diet and prostate cancer in China. Cancer Causes & Control. 1998;9(6):545-52.##24.Zhang Y, Coogan P, Palmer JR, Strom BL, Rosenberg L. Vitamin and mineral use and risk of prostate cancer: the case–control surveillance study. Cancer Causes & Control. 2009;20(5):691-8.##25.Kristal AR, Arnold KB, Neuhouser ML, Goodman P, Platz EA, Albanes D, et al. Diet, supplement use, and prostate cancer risk: results from the prostate cancer prevention trial. American journal of epidemiology. 2010;172(5):566-77.##26.Li H, Stampfer MJ, Giovannucci EL, Morris JS, Willett WC, Gaziano JM, et al. A prospective study of plasma selenium levels and prostate cancer risk. Journal of the National Cancer Institute. 2004;96(9):696-703.##27.Ghadirian P, Maisonneuve P, Perret C, Kennedy G, Boyle P, Krewski D, et al. A case-control study of toenail selenium and cancer of the breast, colon, and prostate. Cancer detection and prevention. 1999;24(4):305-13.##28.Pourmand G, Salem S, Moradi K, Nikoobakht MR, Tajik P, Mehrsai A. Serum selenium level and prostate cancer: a case-control study. Nutrition and cancer. 2008;60(2):171-6.##29.Knekt P, Aromaa A, Maatela J, Alfthan G, Aaran R-K, Hakama M, et al. Serum selenium and subsequent risk of cancer among Finnish men and women. Journal of the National Cancer Institute. 1990;82(10):864-8.##30.Coates RJ, Weiss NS, Daling JR, Morris JS, Labbe RF. Serum levels of selenium and retinol and the subsequent risk of cancer. American journal of epidemiology. 1988;128(3):515-23.##31.West DW, Slattery ML, Robison LM, French TK, Mahoney AW. Adult dietary intake and prostate cancer risk in Utah: a case-control study with special emphasis on aggressive tumors. Cancer Causes & Control. 1991;2(2):85-94.##32.Hardell L, Degerman A, Tomic R, Marklund S, Bergfors M. Levels of selenium in plasma and glutathione peroxidase in erythrocytes in patients with prostate cancer or benign hyperplasia. European journal of cancer prevention. 1995;4(1):91-6.##33.Outzen M, Tjønneland A, Larsen EH, Friis S, Larsen SB, Christensen J, et al. Selenium status and risk of prostate cancer in a Danish population. British Journal of Nutrition. 2016;115(09):1669-77.##34.Hartman TJ, Albanes D, Pietinen P, Hartman AM, Rautalahti M, Tangrea JA, et al. The association between baseline vitamin E, selenium, and prostate cancer in the alpha-tocopherol, beta-carotene cancer prevention study. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention. 1998;7(4):335-40.##35.Peters U, Littman AJ, Kristal AR, Patterson RE, Potter JD, White E. Vitamin E and selenium supplementation and risk of prostate cancer in the Vitamins and lifestyle (VITAL) study cohort. Cancer Causes & Control. 2008;19(1):75-87.##36.Peters U, Foster CB, Chatterjee N, Schatzkin A, Reding D, Andriole GL, et al. Serum selenium and risk of prostate cancer—a nested case-control study. The American journal of clinical nutrition. 2007;85(1):209-17.##37.Geybels MS, Verhage BA, van Schooten FJ, Goldbohm RA, van den Brandt PA. Advanced prostate cancer risk in relation to toenail selenium levels. Journal of the National Cancer Institute. 2013;105(18):1394-401.##38.Duffield-Lillico AJ, Reid ME, Turnbull BW, Combs GF, Slate EH, Fischbach LA, et al. Baseline characteristics and the effect of selenium supplementation on cancer incidence in a randomized clinical trial A summary report of the nutritional prevention of cancer trial. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention. 2002;11(7):630-9.##39.Kristal AR, Darke AK, Morris JS, Tangen CM, Goodman PJ, Thompson IM, et al. Baseline selenium status and effects of selenium and vitamin E supplementation on prostate cancer risk. Journal of the National Cancer Institute. 2014;106(3):djt456.##40.Albanes D, Till C, Klein EA, Goodman PJ, Mondul AM, Weinstein SJ, et al. Plasma tocopherols and risk of prostate cancer in the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT). Cancer Prevention Research. 2014;7(9):886-95.##41.WITHERINGTON R, JANOSKO JHE, BOROSSO DCС, FALK10 S, ROUNDER J. Decreased incidence of prostate cancer with selenium supplementation: results of a double-blind cancer prevention trial. British journal of urology. 1998;81:730-4.##42.Duffield‐Lillico A, Dalkin B, Reid M, Turnbull B, Slate E, Jacobs ET, et al. Selenium supplementation, baseline plasma selenium status and incidence of prostate cancer: an analysis of the complete treatment period of the Nutritional Prevention of Cancer Trial. BJU international. 2003;91(7):608-12.##43.Algotar AM, Stratton MS, Ahmann F, Ranger‐Moore J, Nagle RB, Thompson PA, et al. Phase 3 clinical trial investigating the effect of selenium supplementation in men at high‐risk for prostate cancer. The Prostate. 2013;73(3):328-35.##44.Dunn BK, Richmond ES, Minasian LM, Ryan AM, Ford LG. A nutrient approach to prostate cancer prevention: The Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT). Nutrition and cancer. 2010;62(7):896-918.##45.Marshall JR, Tangen CM, Sakr WA, Wood DP, Berry DL, Klein EA, et al. Phase III trial of selenium to prevent prostate cancer in men with high-grade prostatic intraepithelial neoplasia: SWOG S9917. Cancer Prevention Research. 2011;4(11):1761-9.##46.Etminan M, FitzGerald JM, Gleave M, Chambers K. Intake of selenium in the prevention of prostate cancer: a systematic review and meta-analysis. Cancer Causes & Control. 2005;16(9):1125-31.##47.Brinkman M, Reulen RC, Kellen E, Buntinx F, Zeegers MP. Are men with low selenium levels at increased risk of prostate cancer? European Journal of Cancer. 2006;42(15):2463-71.##48.Hurst R, Hooper L, Norat T, Lau R, Aune D, Greenwood DC, et al. Selenium and prostate cancer: systematic review and meta-analysis. The American journal of clinical nutrition. 2012;96(1):111-22.##49.Ramamoorthy V, Rubens M, Saxena A, Shehadeh N. Selenium and vitamin E for Prostate cancer—justifications for the SELECT Study. Asian Pac J Cancer Prev. 2015;16:2619-27.##50.Stratton J, Godwin M. The effect of supplemental vitamins and minerals on the development of prostate cancer: a systematic review and meta-analysis. Family practice. 2011:cmq115.##51. Jemal A, Siegel R, Ward E, et al. Cancer statistics, 2008. CA Cancer J Clin. 2008;58(2):71-96.##52. Harlan SR, Cooperberg MR, Elkin EP, et al. Time trends and characteristics of men choosing watchful waiting for initial treatment of localized prostate cancer: results from CaPSURE. JUrol. 2003;170(5): 1804-1807.##53.PotoskyAL,LeglerJ,AlbertsenPC,etal.Healthoutcomesafterprostatectomyorradiotherapyforprostate cancer:resultsfromtheProstateCancerOutcomesStudy.##J Natl Cancer Inst. 2000;92(19):1582-1592.##54. Stanford JL, Feng Z, Hamilton AS, et al. Urinary and sexual function after radical prostatectomy for clinicallylocalizedprostatecancer:theProstateCancerOutcomes Study. JAMA. 2000;283(3):354-360.##55. Cooperberg MR, Broering JM, Kantoff PW, Carroll PR. Contemporary trends in low risk prostate cancer: risk assessment and treatment. J Urol. 2007;178 (3 pt 2):S14-S19.##56. HoffmanRM,GillilandFD,PensonDF,StoneSN,Hunt WC,PotoskyAL.Cross-sectionalandlongitudinalcomparisons of health-related quality of life between patients with prostate carcinoma and matched controls.Cancer. 2004;101(9):2011-2019.##57. The Alpha-Tocopherol, Beta Carotene Cancer Prevention Study Group. The effect of vitamin E and beta caroteneontheincidenceoflungcancerandothercancers in male smokers. N Engl J Med. 1994;330(15): 1029-1035.##58. Clark LC, Combs GF Jr, Turnbull BW, et al; Nutritional Prevention of Cancer Study Group. Effects of selenium supplementation for cancer prevention in patientswithcarcinomaoftheskin:arandomizedcontrolled trial. JAMA. 1996;276(24):1957-1963.##59. Duffield-Lillico AJ, Dalkin BL, Reid ME, et al; Nutritional Prevention of Cancer Study Group. Selenium supplementation, baseline plasma selenium status and incidence of prostate cancer: an analysis of the complete treatment period of the Nutritional Prevention of Cancer Trial. BJU Int. 2003;91(7):608-612.##60. Heinonen OP, Albanes D, Virtamo J, et al. Prostate cancer and supplementation with alphatocopherol and beta-carotene: incidence and mortality in a controlled trial. J Natl Cancer Inst. 1998;90(6): 440-446.##61. Blot WJ, Li JY, Taylor PR, et al. Nutrition intervention trials in Linxian, China: supplementation with speSELENIUM AND VITAMIN E FOR CANCER PREVENTION##cificvitamin/mineralcombinations,cancerincidence,and disease-specificmortalityinthegeneralpopulation. JNatl Cancer Inst. 1993;85(18):1483-1492.##62. Fleshner N, Fair WR, Huryk R, Heston WD. Vitamin E inhibits the high-fat diet promoted growth of established human prostate LNCaP tumors in nude mice.##JUrol. 1999;161(5):1651-1654.##63. IpC,ThompsonHJ,ZhuZ,GantherHE.Invitroand in vivo studies of methylseleninic acid: evidence that a monomethylatedseleniummetaboliteiscriticalforcancer chemoprevention. Cancer Res. 2000;60(11): 2882-2886.##64. Jiang C, Wang Z, Ganther H, Lu J. Caspases as key executorsofmethylselenium-inducedapoptosis(anoikis)ofDU-145prostatecancercells. CancerRes.2001; 61(7):3062-3070.##65. MenterDG,SabichiAL,LippmanSM.Seleniumeffects on prostate cell growth. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2000;9(11):1171-1182.##66. RedmanC,ScottJA,BainesAT,etal.Inhibitoryeffect ofselenomethionineonthegrowthofthreeselectedhuman tumor cell lines. Cancer Lett. 1998;125(1-2): 103-110.##67. TaylorPR,AlbanesD.Selenium,vitaminE,andprostate cancer–ready for prime time? J Natl Cancer Inst. 1998;90(16):1184-1185.##68. YoshizawaK,WillettWC,MorrisSJ,etal.Studyof prediagnostic selenium level in toenails and the risk of advanced prostate cancer. J Natl Cancer Inst. 1998; 90(16):1219-1224.##69. ZhongW,OberleyTD.Redox-mediatedeffectsof selenium on apoptosis and cell cycle in the LNCaP human prostate cancer cell line. Cancer Res. 2001; 61(19):7071-7078.##70.LippmanSM,GoodmanPJ,KleinEA,etal.DesigningtheSeleniumandVitaminECancerPreventionTrial (SELECT). J Natl Cancer Inst. 2005;97(2):94-102.a biasadjusted modeling approach. Cancer Prev Res. 2008; 1(3):174-18 ##

Comparison the effect of tele- nursing and discharge planing on self-efficacy among patients caregivers with stroke hospitalized in governmental hospitals of Ilam and Dezful during 2016-17 مقایسه تاثیر برنامه ترخیص و پیگیری تلفنی پرستار بر خودکارآمدی مراقبین بیماران دچار سکته مغزی بستری در بیمارستان های دولتی شهرهای ایلام و دزفول در سال 96-95 2 1 مراقبت کنندگان از بیماران مبتلا به سکته مغزی با چالش‌های متفاوتی روبرو هستند.  خودکارآمدی مراقب، درجه‌ای از احساس تسلط مراقب در مورد توانایی‌اش برای انجام فعالیت‌های مورد نیاز مددجو است. هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثر بخشی اجرای دو روش برنامه ترخیص و پیگیری تلفنی توسط پرستار بر روی خودکارآمدی مراقبین بیماران دچار سکته مغزی انجام گردید. روش انجام کار: این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی می‌باشد. 105 مراقب بیمار مبتلا به سکته مغزی با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی به سه گروه 35 نفره (گروه کنترل، برنامه ترخیص و پیگیری تلفنی) تخصیص یافتند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر بود. در گروه پیگیری تلفنی پرستار آموزش چهره به چهره به مدت 20 دقیقه  به همراه یک پمفلت آموزشی سکته مغزی داده و پیگیری تلفنی به مدت چهار هفته (پنج بار) انجام شد. در گروه برنامه ترخیص 40 دقیقه آموزش چهره به چهره به همراه کتابچه آموزشی مراقبت های بیماران مبتلا به سکته مغزی در اختیار مراقبین بیماران قرار داده شد. پرسشنامه قبل و یک ماه بعد از مداخله توسط کلیه مراقبین تکمیل شد. داده ها با نرم افزار SPSS نسخه 21 در سطح اطمینان 95% آنالیز شدند. نتایج: نتایج نشان می‌دهد که تفاوتی بین میانگین نمره خود کارآمدی در گروه کنترل قبل و بعد مداخله وجود ندارد (495/0=P). اما میانگین نمره خود کارآمدی در گروه پیگیری تلفنی قبل از مداخله 79/8±77/63 و بعد از مداخله به مقدار 17/7±43/68 افزایش یافته و میانگین نمره خود کارآمدی در گروه برنامه ترخیص قبل از مداخله 77/8±69/58 و بعد از مداخله به مقدار 72/6±54/63 افزایش یافته و این افزایش از نظر آماری معنی دار بود ( 001/0=P). بین سه گروه از نظر میانگین نمره خودکارآمدی قبل از مداخله تفاوت آماری معنی داری وجود داشت (043/0=P). که این تفاوت ناشی از تفاوت بین گروه پیگیری تلفنی و برنامه ترخیص بود (037/0=P). بین سه گروه بعد از اجرای مداخله نیز تفاوت آماری معنی داری وجود داشت (0001/0=P). که این تفاوت ناشی از تفاوت بین گروه های کنترل و پیگیری تلفنی (0001/0=p) و گروه های پیگیری تلفنی و برنامه ترخیص (023/0=p) بود. اما بین گروه کنترل و برنامه ترخیص تفاوت آماری معنی داری نبود (086/0=p).   نتیجه‌گیری نهایی: درمجموع با توجه به اینکه پیگیری تلفنی پرستار اختلاف میانگین خودکارآمدی بیشتری با گروه کنترل نسبت به برنامه ترخیص ایجاد کرده، نشان دهنده اثربخشی بیشتر پیگیری تلفنی پرستار در ارتقاء خودکارآمدی مراقبین بیماران دچار سکته مغزی می باشد. لذا پرستاران با استفاده از پیگیری تلفنی می توانند نقش ارزشمندی در ارتقاء خودکارآمدی مراقبین و در نهایت بهبود کیفیت زندگی بیماران و مراقبین آنان داشته باشند. 2 Background: Caregivers of patients with strok face with different challenges. Caregivers' self-efficacy is a degree of the caregiver’s mastery sense over his/her capacity to carry out his activities required by the patients. Purpose: The present study was conducted in order to compare the effect of nurse-led telephone follow-up and discharge planing on self-efficacy among caregivers of patients suffering from stroke. Material & Method: The present study was a quasi-experimental clinical trial. The study sample consisted of 105 caregivers of stroke patients, who were selected by a convenience sampling method and were randomly assigned into 3 groups of 35 (control group, discharge program, and telephone follow-up). The required data were collected using a demographic information questionnaire and Sherer General Self-efficacy Scale. The Nursing Telephone Nurses Group trained face-to-face for 20 minutes with an educational stroke pamphlet and followed up for four weeks (five times). In the discharge program, 40 minutes of face-to-face training, along with a manual for caring for patients with stroke, were provided to caregivers of patients. The questionnaires were completed by the caregivers before and one month after the experiment. The collected data were analyzed using SPSS 21.0 at a confidence interval of 95%. Results: The results of the present study showed that there was no significant difference between the self-efficacy mean scores before and after the study in the control group (p=0.495). In the telephone follow-up group; however, the self-efficacy mean score before the intervention was 63.077±8.79 which increased to 68.43±7.17 after the study. In the discharge group, the self-efficacy mean score increased from 58.69±8.77 to 63.54±6.72 after the study, and these increases were statistically significant (p<0.001). there was a significant difference among the three groups with regard to their self-efficacy mean scores before the study (p=0.043), and this difference can be attributed to the difference between the telephone follow-up group and the discharge programs (p=0.037). Also, there was a significant difference among the three groups after the study (p<0.0001), which can be attributed to the difference between the control group and the telephone follow-up group (p≤0.0001) and the telephone follow-up group and the discharge group( p=0.023). However, there was no significant difference between the control and discharge groups (p=0.086). 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/09/29 1397/7/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 اعظم نیکان Azam Nikan ایران nikan.azam@gmail.com حمید تقی نژاد Hamid Taghinejad گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران hamid2005mordad@yahoo.com معصومه اطاقی Masoumeh Otaghi گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران masoome.otaghi@gmail.com stroke self-efficacy caregiver tele-nursing discharge planing سکته مغزی خود کارآمدی مراقب پیگیری تلفنی برنامه ترخیص. 1. Brunner L, Smeltzer S, Bare B, Hinkle J, Cheever K. Brunner & Suddarth's textbook of medicalsurgical nursing. 13, ed: Lippincott Williams & Wilkins; 2014.## 2. Canabio M. Handbook Patient Education. 3th Ed. Translator Nasiriyani Kh, Khaje Aminian MR, Habibi AR, Imani M. Tehran: Salemi Publishing, Jamee Negar; 2015.##3. Mousavi M, Alikhani M. Nursing Clinical Skills. Tehran: Shahre Ab; 2015. ##4. Khodam R. Pocket Guide to the Use of Iranian Generic Druges. Tehran: Dibaj; 2016.## ##

The Effect of the Continuous Care Model on Blood Pressure in Patients with Type II Diabetes بررسی تاثیر مدل مراقبت پیگیر بر فشار خون بیماران مبتلا به دیابت 2 1 فشار خون، دیابت، مدل، مراقبت پی‌گیر، آموزش بیمار مقدمه: فشار خون بالا می‌تواند باعث پیشرفت سایر عوارض دیابت و بویژه عوارض قلبی- عروقی و نفروپاتی شود. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر مدل مراقبت پی‌گیر بر کنترل فشار خون بیماران دیابتی صورت پذیرفت. روش‌ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی با طرح سری‌های زمانی در دو گروه تجربی و شاهد، پس از جورشدن متغیرهای ضروری، بیماران با تخصیص تصادفی در دو گروه تقسیم شدند. مدل مراقبت پی‌گیر که دارای چهار قدم اساسی: آشنا‌سازی، حساس‌سازی، اجرا و ارزشیابی بود، اجرا شد. در ابتدا و در فواصل یک ماهه، فشار خون بیماران سه بار اندازه‌گیری شد. افراد گروه تجربی ده جلسه دو ساعته آموزش گروهی در رابطه با خودمراقبتی دیابت دریافت کردند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS به صورت آنالیز واریانس در اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شد. نتایج: میانگین میزان فشار خون سیستولیک در میان دو گروه مطالعه، بعد از انجام مداخله، با آنالیز واریانس در اندازه‌گیری‌های مکرر تفاوت معنی‌دار در زمان‌های مختلف نشان نداد ولی در مورد فشار خون دیاستولیک، تفاوت معنی‌دار بود. نتیجه‌گیری: بکارگیری الگوی مراقبت پی‌گیر در کنترل فشار خون دیاستولیک گروه آزمون بطور معنی‌داری مؤثر بود. از آنجا که بیماری فشار خون بالا در بیماران دیابتی شایع است و اغلب حادثه‌خیز می‌باشد، پیشنهاد می‌گردد از این مدل برای کنترل مستمر فشار خون استفاده شود. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/09/292018/07/29 1397/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 رضا صید محمدی reza Seyedmohammadi ایران Reza.seyedmohammadi75@gmail.com معصومه اطاقی Masoumeh Otaghi گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران masoome.otaghi@gmail.com فشار خون دیابت مدل مراقبت پی‌گیر آموزش بیمار مقدمه: فشار خون بالا می‌تواند باعث پیشرفت سایر عوارض دیابت و بویژه عوارض قلبی- عروقی و نفروپاتی شود. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر مدل مراقبت پی‌گیر بر کنترل فشار خون بیماران دیابتی صورت پذیرفت. روش‌ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی با طرح سری‌های زمانی در دو گروه تجربی و شاهد، بر روی 74 بیمار دیابتی، د پس از جورشدن متغیرهای ضروری، بیماران با تخصیص تصادفی در دو گروه تقسیم شدند. مدل مراقبت پی‌گیر که دارای چهار قدم اساسی: آشنا‌سازی، حساس‌سازی، اجرا و ارزشیابی بود، اجرا شد. در ابتدا و در فواصل یک ماهه، فشار خون بیماران سه بار اندازه‌گیری شد. افراد گروه تجربی ده جلسه دو ساعته آموزش گروهی در رابطه با خودمراقبتی دیابت دریافت کردند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS به صورت آنالیز واریانس در اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شد. نتایج: میانگین میزان فشار خون سیستولیک در میان دو گروه مطالعه، بعد از انجام مداخله، با آنالیز واریانس در اندازه‌گیری‌های مکرر تفاوت معنی‌دار در زمان‌های مختلف نشان نداد ولی در مورد فشار خون دیاستولیک، تفاوت معنی‌دار بود. نتیجه‌گیری: بکارگیری الگوی مراقبت پی‌گیر در کنترل فشار خون دیاستولیک گروه آزمون بطور معنی‌داری مؤثر بود. از آنجا که بیماری فشار خون بالا در بیماران دیابتی شایع است و اغلب حادثه‌خیز می‌باشد، پیشنهاد می‌گردد از این مدل برای کنترل مستمر فشار خون استفاده شود.##واژه‌های کلیدی: فشار خون، دیابت، مدل، مراقبت پی‌گیر، آموزش بیمار.##Address: Fazlollah Ahmadi, Associate professor, Nursing Department, Tarbiat Modares University, Jalal Al##Ahmad Ave. Tehran, Iran. Email: fazlollaha@yahoo.com##Iranian Journal of Medical Education 2006; 6(2): 87-94.##Downloaded from ijme.mui.ac.ir at 12:38 +0330 on Saturday January 23rd 2021##97 / (2)6 ؛ مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی / پاییز و زمستان 1385 http://journals.mui.ac.ir##Downloaded from ijme.mui.ac.ir at 12:38 +0330 on Saturday January 23rd 2021__ ##

The Effect of Training Intervention on Nurse’s Performance in Execution of Drug and Food Delivery via Nasogastric Tube بررسی تاثیر آموزش چهره به چهره بر عملکرد پرستاران در اجرای دستورات دارویی و غذایی از طریق لوله بینی معده ای 2 1 مقدمه بیماری های قلبی عروقی شایع ترین علت مرگ و از کار افتادگی در دنیا هستند. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت تا سال 2020 میزان ابتلا به این بیماری ها در زنان و مردان به ترتیب 120 و 137 درصد افزایش خواهد یافت. بیش از 50 درصد عوامل موثر بر بیماریهای قلبی، عوامل روانی تشکیل می دهند. از طرفی این عوامل می تواند اثرات مضری بر امیدواری این افراد بگذارد. لذا این مطالعه با هدف بررسی میزان امیدواری بیماران قلبی عروقی با استفاده از آموزش چهره به چهره انجام گرفت. روش کار این پژوهش بصورت نیمه تجربی بر روی 50 نفر از بیماران قلبی -عروقی بستری در بیمارستان شهید محمدی بندرعباس در سال 1395 انجام گرفت. نمونه گیری به روش غیر احتمالی انجام و افراد بیمار بصورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه امیدواری اشنایدر جمع آوری شد. هر کدام از شرکت کنندگان پس از تکمیل پرسشنامه های امیدواری و همچنین پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک تحت آموزش قرار گرفتند. برنامه آموزشی در این پژوهش بصورت ترکیبی از آموزش انفرادی، پرسش و پاسخ، بحث و گفتگو و در اختیار قرار دادن جزوه آموزشی بود. این برنامه طی 5 جلسه 45 دقیقه ای در طول بستری و در زمانی که بیمار در شرایط مناسب روحی و جسمی قرار داشت و در یک محیط آرام توسط پژوهشگر برگزار شد. به منظور تعیین اثر بخشی برنامه آموزشی بر امیدواری، بعد از آموزش  مجددا پرسشنامه ها در اختیار شرکت کننده قرار گرفت و داده ها جمع آوری شدند. اطلاعات با استفاده از نرم افزار  SPSS  نسخه 16  و در سطح معنی داری05/0 p< مورد تجزیه، تحلیل و تفسیر قرار گرفت. یافته‌ها میانگین و انحراف معیار شرکت کنندگان قبل و بعد از آموزش به ترتیب 10/22± 37/36 و 7/87 ± 45/94  بود. که پس از تجزیه و تحلیل داده ها، از نظر آماری تفاوت معناداری بین نمره امیدواری بیماران، قبل و بعد از آموزش مشاهده شد.( 001 /0> p) نتیجه‌ گیری آموزش چهره به چهره توسط پرستار می تواند سبب افزایش امیدواری در بیمارن قلبی عروقی شود. لذا می توان از این مداخله جهت ارتقاء امید به زندگی در افراد مبتلا به بیماری قلبی عروقی سود جست. 2 Introduction: The safety of a patient who receives nutritional support by tube feeding depends on nursing care and proper implementation of method and detection by the nurse in case of potential damage threatening the patient. Serious and fatal complications can occur if these considerations are not enacted correctly. Aim: The study was conducted to determine the effect of training intervention on nurse’s performance in execution of drug and food orders using a Nasogastric Tube (NGT). Materials and Methods: The present quasi-experimental study was carried out with experimental and control groups by observing 240 cases of executing drug and food orders. The sample consisted of 60 nurses (30 in each group). The experimental group was divided into three groups containing 10 nurses each. Training session of about one and a half-hour was held for each of the three groups. Nurse’s performance was observed by the researchers using an active participation method. Then, data were analysed using SPSS version 21.0 with descriptive (mean and standard deviation) and analytical (independent t-test) statistical tests. Results: Findings showed that there was no statistically significant difference between nurse’s performances before intervention. Training implementation improved the performance level of nurses in the experimental group from 10.05±1.47 before intervention to 13.40±1.94 after intervention (p=0.01). Conclusion: With respect to the effectiveness of training intervention based on training in small groups, implementation of this intervention is recommended to improve the performance of nurses. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/09/292018/07/292018/07/29 1397/5/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 اسما ترجمان asma tarjoman گروه جراحی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران asmatarjoman72@gmail.com 1. Surrena H. Handbook for Brunner and Suddarth's textbook of medical-surgical nursing: Lippincott Williams & Wilkins; 2010. 2. Linjakumpu T, Hartikainen S, Klaukka T, Veijola J, Kivelä S-L, Isoaho R. Use of medications and polypharmacy are increasing among the elderly. Journal of clinical epidemiology. 2002;55(8):809-17. 3. Mota MLS, Barbosa IV, Studart RMB, Melo EM, Lima FET, Mariano FA. Evaluation of intensivist-nurses knowledge concerning medication administration through nasogastric and enteral tubes. Revista latino-americana de enfermagem. 2010;18(5):888-94. 4. Phillips NM, Endacott R. Medication administration via enteral tubes: a survey of nurses’ practices. Journal of advanced nursing. 2011;67(12):2586-92. 5. Heydrich J, Heineck I, Bueno D. Observation of preparation and administration of drugs by nursing assistants in patients with enteral feeding tube. Brazilian Journal of Pharmaceutical Sciences. 2009;45(1):117-20. 6. Van den Bemt P, Cusell M, Overbeeke P, Trommelen M, Van Dooren D, Ophorst W, et al. Quality improvement of oral medication administration in patients with enteral feeding tubes. Quality and Safety in Health Care. 2006;15(1):44-7.##7. Dashti-Khavidaki S, Badri S, Eftekharzadeh S-Z, Keshtkar A, Khalili H. The role of clinical pharmacist to improve medication##30##administration through enteral feeding tubes by nurses. International journal of clinical pharmacy. 2012;34(5):757-64. 8. Seifert CF, Johnston BA. A nationwide survey of long-term care facilities to determine the characteristics of medication administration through enteral feeding catheters. Nutrition in clinical practice. 2005;20(3):354-62. 9. Belknap DC, Seifert C, Petermann M. Administration of medications through enteral feeding catheters. American Journal of Critical Care. 1997;6(5):382-92. 10. Matsuba CS, De Gutiérrez MG, Whitaker IY. Development and evaluation of standardized protocol to prevent nasoenteral tube obstruction in cardiac patients requiring enteral nutrition with restricted fluid volumes. Journal of clinical nursing. 2007;16(10):1872-7. 11. Williams NT. Medication administration through enteral feeding tubes. American journal of health-system pharmacy. 2008;65(24). 12. Marshall AP, West SH. Enteral feeding in the critically ill: are nursing practices contributing to hypocaloric feeding? Intensive and Critical Care Nursing. 2006;22(2):95-105. 13. Zhu L-L, Xu L-C, Wang H-Q, Jin J-F, Wang H-F, Zhou Q. Appropriateness of administration of nasogastric medication and preliminary intervention. Therapeutics & Clinical Risk Management. 2012;8.##31##14. Hazrati-Marangloo A, Radfar M, Mohammadpour Y, Sheikhi N. THE EFFECTIVENESS OF SMALL GROUP TEACHING ON THE NURSES’PERFORMANCE OF FOOD-DRUG ADMINISTRATION THROUGH ENTERNAL FEEDING TUBE IN INTENSIVE CARE UNIT PATIENTS HOSPITALIZED IN IMAM KHOMEINI HOSPITAL IN 2014. Journal of Urmia Nursing And Midwifery Faculty. 2016;14(2):128-35. 15. Safari M, Salsali M, GHOFRANIPOUR F. The effect of nurse's education with method Group discussion on the quality of nursing care in patients with Myocardial infarction. ANNALS OF MILITARY AND HEALTH SCIENCES RESEARCH. 2004;2(4):437-41. 16. Fischer RL, Jacobs SL, Herbert WN. Small-group discussion versus lecture format for third-year students in obstetrics and gynecology. Obstetrics & Gynecology. 2004;104(2):349-53. 17. Sanasuttipun W, Tungjairob V, Musiksukont S, Lerthamatewe W. ChanwatanaB. Effectiveness of Small Group Discussion on Critical Thinking, Selfdirected Learning, and Learning Satisfaction of Thai Nursing Students. J Nurs Sci. 2009;27(3):8-16. 18. Guenter P. Safe practices for enteral nutrition in critically ill patients. Critical care nursing clinics of North America. 2010;22(2):197-208.##19. Emami S, Hamishehkar H, Mahmoodpoor A, Mashayekhi S, Asgharian P. Errors of oral medication administration in a patient with enteral feeding tube. Journal of research in pharmacy practice. 2012;1(1):37.##32##20. Leape LL, Cullen DJ, Clapp MD, Burdick E, Demonaco HJ, Erickson JI, et al. Pharmacist participation on physician rounds and adverse drug events in the intensive care unit. Jama. 1999;282(3):267-70. 21. Bizhani M, Kouhpayeh SA, Abadi R, Tavacool Z.##ٍEffective factors on the Incidence of medication errors from the nursing staff perspective in various department of Fasa Hospital. Journal of Fasa University of Medical Sciences. 2013;3(1):88-93. 22. Boogar R. Role of workload, sleep, mental health and individual factors in occurrence of nursing errors. Journal of Gorgan University of Medical Sciences. 2013;15(3):103-9.## ##

The relationship between health literacy and general health status in patients with type 2 diabetes بررسی ارتباط سواد سلامت با وضعیت رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو 2 1 افراد دارای سواد سلامت پایین، درباره وضعیت سلامت خود آگاهی کمتری دارند، خدمات پیشگیری کمتری را دریافت می کنند و بیماری های مزمن در آنها کمتر کنترل می شود، لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط سواد سلامت با وضعیت سلامت عمومی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد. مواد و روش ها: در پژوهش توصیفی-همبستگی حاضر، تعداد 250 نفر از بیماران مبتلا به دیابت نوع دو شهر ایلام به روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. ابزارهای مورد استفاده پرسشنامه سواد سلامت بزرگسالان (TOFHLA) و پرسشنامه سلامت عمومی GHQ28 بود. تجزیه و تحلیل داده ها، توسط  نرم افزار SPSS نسخه ی 20 و  با استفاده از آزمونهای آماری t-test (برای متغیرهای دو گروهی) و  ANOVA ( برای متغیرهای بیشتر از دو گروه) و آزمون همبستگی انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که 80(32%) درصد از بیماران دیابتی مورد مطالعه سواد ناکافی، 102(40.8) درصد دارای سلامت مرزی و 68(%27.2) درصد دارای سلامت کافی بودند. همچنین یافته ها نشان داد که میانگین و انحراف معیار سواد سلامت بیماران در بعد محاسبات  31.38±6.40 ، در بعد خواندن 34.93±7.45  و در حیطه کلی سواد سلامت 6.30±11.61 بود. بین سواد سلامت بیماران و سلامت عمومی آنها ارتباط آماری معنی داری مشاهده شد(p). نتیجه گیری: با توجه به اینکه سواد سلامت و سلامت عمومی بیشتر بیماران مورد پژوهش در سطح مرزی و متوسط قرار داشت لازم است که پژوهش های در جهت ارتقاء وضعیت سواد سلامت و سلامت عمومی بیماران به کار گرفته شود. 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/09/292018/07/292018/07/292018/08/29 1397/6/7 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 زینب خدارحمی zaynab khodarahmi ایران zeynab.khodarahmi@gmail.com معصومه اطاقی Masoumeh Otaghi گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران masoome.otaghi@gmail.com سواد سلامت دیابت سلامت عمومی 1. Kindig DA, Panzer AM, Nielsen-Bohlman L. Health Literacy:: A Prescription to End Confusion: National Academies Press; 2004.##2. Sihota S, Lennard L. Health literacy: being able to make the most of health: National Consumer Council; 2004.##3. Reisi M, Javadzade SH, Mostafavi F, Sharifirad G, Radjati F, Hasanzade A. Relationship between health literacy, health status, and healthy behaviors among older adults in Isfahan, Iran. Journal of Education and Health Promotion. 2012;1(1):31.##4. Peerson A, Saunders M. Health literacy revisited: what do we mean and why does it matter? Health promotion international. 2009;24(3):285-96.##5. Chew LD, Bradley KA, Boyko EJ. Brief questions to identify patients with inadequate health literacy. health. 2004;11:12.##6. Schillinger D, Grumbach K, Piette J, Wang F, Osmond D, Daher C, et al. Association of health literacy with diabetes outcomes. Jama. 2002;288(4):475-82.##7. Williams MV, Baker DW, Parker RM, Nurss JR. Relationship of functional health literacy to patients' knowledge of their chronic disease: a study of patients with hypertension and diabetes. Archives of internal medicine. 1998;158(2):166-72.##8. Kalichman SC, Rompa D. Functional health literacy is associated with health status and health-related knowledge in people living with HIV-AIDS. Journal of acquired immune deficiency syndromes (1999). 2000;25(4):337-44.##9. Kalichman SC, Benotsch E, Suarez T, Catz S, Miller J, Rompa D. Health literacy and health-related knowledge among persons living with HIV/AIDS. American journal of preventive medicine. 2000;18(4):325-31.##10. Khosravi A, Ahmadzadeh K, Arastoopoor S, Tahmasbi R. Health Literacy Levels of Diabetic Patients Referred to Shiraz Health Centers and Its Effective Factors. ﺖﺳا دازآ تﻻﺎﻘﻣ جرد مﺪﻋ ﺎﻳ و جرد، یرﺎﺘﺳاﺮﻳو رد ﻪﻠﺠﻣ. 2015:205.##11. Esmaeili Shahmirzadi S, Shojaeizadeh D, Azam K, Salehi L, Tol A, Moradian Sorkhkolaei M. The impact of chronic diseases on the quality of life among the elderly people in the east of Tehran. Journal of Payavard Salamat. 2012;6(3):225-35.##12. Delamater AM, de Wit M, McDarby V, Malik J, Acerini CL. Psychological care of children and adolescents with type 1 diabetes. Pediatric diabetes. 2014;15(S20):232-44.##13. Moayedi F, Zare S, Nikbakht A. Anxiety and depression in diabetic patient referred to Bandar Abbas diabetes clinic. Bimonthly Journal of Hormozgan University of Medical Sciences. 2015;18(1):65-71.##14. Seyedoshohadaee M, Kaghanizade M, Nezami M, Hamedani B, Barasteh S. The Relationship Between Health Literacy And General Health In Patients With Type 2 Diabetes. Iranian Journal of Diabetes and Metabolism. 2016;15(5):312-9.##15. Mohan V, Sandeep S, Deepa R, Shah B, Varghese C. Epidemiology of type 2 diabetes: Indian scenario. Indian Journal of medical Research. 2007;125(3):217.##16. Varvani Farahani P, Hekmat pou D, Rezvanfar MR, Talaei A. Comparing The Effect Of Multimedia Education With Live Successful Experiments On Quality Of Life In Type 2 Diabetic Patients. Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders. [Applicable]. 2016;15(5):320-9.##17. Arbabi HAM, Ali%A Nooshirvani, Sajedeh%A Arbab, Azadeh. The Relationship Between Health Literacy and General Health in Patients with Type II Diabetes Referring to Diabetes Clinic of Zabol in 2016. Journal of Diabetes Nursing. [Research]. 2017;5(1):30-41.##18. Rezaee Esfahrood z, Haerian ardekani A, Rahmanian M, Ghaffari Targhi M. A Survey on Health Literacy of Referred Diabetic Patients to Yazd Diabetes Research Center. Tolooebehdasht. [Research]. 2016;15(3):176-86.##19. TAVOUSI M, HAERI MA, RAFIEFAR S, SOLIMANIAN A, SARBANDI F, ARDESTANI M, et al. HEALTH LITERACY IN IRAN: FINDINGS FROM A NATIONAL STUDY. 2016.##20. Mollakhalili H, Papi A, Zare-Farashbandi F, Sharifirad G, HasanZadeh A. A survey on health literacy of inpatient's educational hospitals of Isfahan University of Medical Sciences in 2012. Journal of Education and Health Promotion. 2014;3(1):66.##21. Tehrani Banihashemi S-A, Amirkhani MA, Haghdoost AA, Alavian S-M, Asgharifard H, Baradaran H, et al. Health literacy and the Influencing Factors: A study in five provinces of Iran. Strides in Development of Medical Education. 2007;4(1):1-9.##22. Mozafari M, Borji M. Assessing the health literacy level of parents in School children ilam in 2015. Journal of Nursing Education. 2017;5(6):53-61.##23. Seyedoshohadaee M, Kaghanizade M, Nezami M, Hamedani B, Barasteh S. The Relationship Between Health Literacy And General Health In Patients With Type 2 Diabetes. Iranian Journal of Diabetes and Lipid Disorders. [Research]. 2016;15(5):312-9.##24. Karimi S, Keyvanara M, Hosseini M, Jafarian M, Khorasani E. Health literacy, health status, health services utilization and their relationships in adults in Isfahan. Health Inf Manage. 2013;10(6):862-75.## ##

Investigating the Effect of Performing the Quiet Time Protocol on the Sleep Quality of Cardiac Patients بررسی تاثیر اجرای پروتکل زمان آرام بر کیفیت خواب بیماران قلبی 2 1 یکی از نیازهای اصلی و مهم برای بهبودی بیماران خواب می باشد(1). به طوری که در رده نیازهای مازلو، جزء اولین دسته نیازها می باشد(2) که برای حفظ و نگه داری انرژی، ترمیم و رشد بافت های بدن، رفاه جسمی و وضعیت ظاهری لازم می باشد(1, 3). اگرچه بیماران بستری در بخش های مراقبت ویژه، به میزان خواب بیشتری نیاز دارند اما در معرض خطر بالاتری از نظر کاهش کیفیت خواب و کمبود خواب دارند و چرخه طبیعی خواب و بیداری آنها دارای مشکل می باشد (4). نتایج مطالعات مختلف نشان داده شده است که بیماران بستری در بخش های مراقبب های ویژه از اختلالات خواب رنج می برند(4-6). از علل این امر می توان به عوامل داخلی مربوط به شخص بیمار مانند کاهش تحرک، استرس، به هم خوردن عادت های غذایی و تهوع و استفراغ و عوامل خارجی مانند فاکتورهای متعدد روانی و فیزیکی حاکم بر بخش مانند مانیتورینگ و صداهای موجود در بخش های بیمارستان، روشنایی چراغ ها، درجه حرارت محیط، باز و یا بسته شدن درها و پنجره ها و سرفه و یا ناله ی سایر بیماران اشاره کرد(1, 5, 7, 8). از طرفی کمبود خواب به عنوان یکی از عوامل موثر بر بیماری های قلبی عروقی شناخته شده و در مطالعات صورت گرفته قبلی ارتباط بین اختلالات خواب و بیماری های کرونری قلبی به دست آمده است(9, 10). در واقع کیفیت پایین خواب به عنوان یک وضعیت استرس زا، با ترشح اپی نفرین و نوراپی نفرین باعث افزایش ضربان قلب، افزایش تعداد تنفس، افزایش میزان نیاز میوکارد قلب به اکسیژن و در نهایت منجر به تشدید ایسکمی و انفارکتوس قلبی می شود(11). بنابراین باید پرستاران توجه بیشتری نسبت به نیازهای مربوط به خواب و استراحت بیماران در بخش های ویژه داشته باشند(1). به طور کلی روش های بهبود کیفیت خواب شامل روش های دارویی و غیر دارویی می باشد. به دلیل هزینه زیاد و عوارض بالای روش های دارویی و وابستگی به این دارو ها می توان از روش های غیر دارویی برای بهبود کیفیت خواب این بیماران استفاده کرد. از روش های غیر دارویی برای بهبود کیفیت خواب بیماران می توان به درمان های مکمل مانند رایحه درمانی(12, 13)، آرام سازی عضلات(14-16)، موسیقی درمانی(17-19)، استفاده از الگوهای مراقبتی پرستاری(20, 21) چشم بند(22-24) و پروتکل زمان آرام خواب(6, 25) اشاره کرد.  با توجه به نقش عوامل محیطی در اختلالات خواب بیماران بستری در بخش های مراقبت های ویژه، لازم است که پروتکل مناسبی جهت بهبود خواب این بیماران به کار گرفته شود(26, 27). پروتکل زمان آرام(QT) یک روش می باشد که در آن پرستاران از رویکردهای غیرتهاجمی، بدون عارضه، ساده و بدون هزینه نظیر برنامه ای تنظیم شده در قالب آرام سازی محیط هم از نظر فیزیکی و هم از نظر روانی، در جهت بهبود کیفیت خواب بیماران استفاده می شود(6, 28). با توجه به اهمیت کیفیت خواب در بیماران بستری در بخش های مراقبت های ویژه پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر اجرای پروتکل زمان آرام خواب بر کیفیت خواب بیماران بستری در بخش های مراقبت های ویژه شهر ایلام انجام خواهد شد.   2 Abstract Sleep is one of the major requirements for patients' recovery. Given the role played by environmental factors in patients' sleep disorders in an intensive care unit (ICU), it is necessary to use an appropriate protocol to improve these patients' sleep. Aim: the present study investigated the effect of quiet time protocol (QT) on the sleep quality of cardiac patients in the city of Ilam. Materials and methods: The present clinical trial was performed in 2015, using cardiac patients in Ilam. The patients were divided into two groups (1) experimental and 2) control groups. Data were collected using a demographic questionnaire (Epworth Sleepiness Scale (ESS) and St. Mary's Hospital Sleep Questionnaire (SMHSQ). The quiet time protocol was carried out with the experimental group from 11 p.m. to 5 a.m. for three consecutive nights. Data analysis was performed using descriptive statistics (mean and standard deviation), Fisher's exact test (to compare the two groups in terms of number of days of hospitalization in the ICU before treatment) and independent t-test (to compare the patients' age difference and sleep hours at home). Results: The findings showed that sleep quality was low in patients before quiet time protocol (QT). There was no significant difference between sleep quality of the experimental group and the control group on the first night (p> 0.05), but on the third night, there was an improvement in patient's sleep quality in the experimental group (p <0.05). Conclusion: Given that the quiet sleep protocol improves the quality of patients' sleep, the implementation of this protocol is recommended to patients receiving nursing care 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/09/292018/07/292018/07/292018/08/292017/09/18 1396/6/27 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 پریسا صانعی Parisa Saneie ایران sanei71@gmail.com معصومه اطاقی Masoumeh Otaghi گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران masoome.otaghi@gmail.com Quiet sleep Nursing intervention cardiovascular disease. خواب بیماران قلبی 1. Dehghani K, Fahim Raouf Fahim Raouf Z, Vaezi AA. The Effect of Eyemasks and Earplugs Use on Sleep Quality of Patients Suffering from Myocardial Infarction in CCU. SSU_Journals. 2015;23(7):700-8.##2. Fontana CJ, Pittiglio LI. Sleep deprivation among critical care patients. Critical care nursing quarterly. 2010;33(1):75-81.##3. Weissenberger-Leduc M, Zmaritz M. Nursing care for the elderly with hip fracture in an acute care hospital. Wiener Medizinische Wochenschrift. 2013;163(19-20):468-75.##4. Elliott R ,McKinley S, Cistulli P. The quality and duration of sleep in the intensive care setting: an integrative review. International journal of nursing studies. 2011;48(3):384-400.##5. Warren A, Soulsby C, Quasim T, Kinsella J, McPeake J. 299: INTENSIVE CARE UNIT LENGTH OF STAY IS ASSOCIATED WITH INSOMNIA IN CRITICAL ILLNESS SURVIVORS. Critical care medicine. 2015;43(12):76.##6. CHAMANZARI H, HESARI MM, MALEKZADEH J, SHAKERI MT, HOJAT SK, HOSSEINI SM, et al. EFFECT OF IMPLEMENTATION OF QUIET TIME PROTOCOL ON SLEEP QUALITY OF PATIENTS IN INTENSIVE CARE UNIT. 2016.##7. Taylor D, Gehrman P, Dautovich ND, Lichstein KL, McCrae CS. Handbook of Insomnia: Springer; 2014.##8. Xie H, Kang J, Mills GH. Clinical review: The impact of noise on patients' sleep and the effectiveness of noise reduction strategies in intensive care units. Critical Care. 2009;13(2):1.##65##9. BaHammam A. Sleep in acute care units. Sleep and Breathing. 2006;10(1):6-15.##10. Schiza SE, Simantirakis E, Bouloukaki I, Mermigkis C, Arfanakis D, Chrysostomakis S ,et al. Sleep patterns in patients with acute coronary syndromes. Sleep Medicine. 2010;11(2):149-53.##11. Kozick C. What nurses need to know about sleep. Colorado nurse (1985). 2013;113(4):4.-##12. Sanatkaran A, Bahari F, Ansari A, Atashi N. The Effect of Red Rose Essential Oil and Lavender Aromatherapy on the Frequency of Lucid Dreaming, Recalling Dreams and Sleep Quality in Female Students. Mediterranean Journal of Social Sciences. 2016;7(3 S3):83.##13. Dadkhah A, Abbasi S, Dehghanizade S, Mazidi M. Comparison of the effects of aromatherapy with lavender essential oil and musictherapy on sleep quality of burned patients. Complementary Medicine Journal of faculty of Nursing & Midwifery. 2016;6(2):1511-21.##14. Demiralp M, Oflaz F, Komurcu S. Effects of relaxation training on sleep quality and fatigue in patients with breast cancer undergoing adjuvant chemotherapy. Journal of clinical nursing. 2010;19(7‐8):1073-83.##15. Rambod M, Pourali-Mohammadi N, Pasyar N, Rafii F, Sharif F. The effect of Benson's relaxation technique on the quality of sleep of Iranian hemodialysis patients: A randomized trial. Complementary therapies in medicine. 2013;21(6):577-84.##66##16. Richardson S. Effects of relaxation and imagery on the sleep of critically ill adults. Dimensions of critical care nursing. 2003;22(4):182-90.##17. Dehkhoda F, Vinayak S, Vinayak R. Clinical trial of effect of music-therapy on sleep quality in blood cancer patients. Nordic Journal of Music Therapy. 2016;25(sup1):124-5.##18. Patterson EC. Effect of Lullaby Music versus Rain Sounds on Inducing Sleep in the First 20 Minutes of Daycare Naptime. 2016.##19. Wang Q, Chair SY, Wong EML, Li X. The Effects of Music Intervention on Sleep Quality in Community-Dwelling Elderly. The Journal of Alternative and Complementary Medicine. 2016.##20. Otaghi M, Bastami M, Borji M, Tayebi A, Azami M. The Effect of Continuous Care Model on the Sleep Quality of Hemodialysis Patients. Nephrourol Mon. [Research Article].In Press(In Press):e35467.##21. Sadeghi H., Azizzadeh Foruzi M ,.Haghdoost A. A., Mohammad Alizade S. Effect of implementing continuous care model on sleep quality of hemodialysis patients. Iranian Journal of Critical Care Nursing. [Research]. 2010;3(1):5-6.##22. Hu R-f, Jiang X-y, Zeng Y-m, Chen X-y, Zhang Y-h. Effects of earplugs and eye masks on nocturnal sleep, melatonin and cortisol in a simulated intensive care unit environment. Critical Care. 2010;14(2):1.##67##23. Yazdannik AR, Zareie A, Hasanpour M, Kashefi P. The effect of earplugs and eye mask on patients’ perceived sleep quality in intensive care unit. Iranian journal of nursing and midwifery research. 2014;19(6):673.##24. Wenham T, Pittard A. Intensive care unit environment. Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain. 2009;9(6):178-83.##25. Gardner G, Collins C, Osborne S, Henderson A, Eastwood M. Creating a therapeutic environment: A non-randomised controlled trial of a quiet time intervention for patients in acute care. International journal of nursing studies. 2009;46(6):778-86.##26. Li SY, Wang TJ, Vivienne Wu SF, Liang SY, Tung HH. Efficacy of controlling night‐time noise and activities to improve patients’ sleep quality in a surgical intensive care unit. Journal of clinical nursing. 2011;20(3‐4):396-407.##27. Dennis CM, Lee R, Woodard EK, Szalaj JJ, Walker CA. Benefits of quiet time for neuro-intensive care patients. Journal of Neuroscience Nursing. 2010;42(4):217-24.##28. Maidl CA, Leske JS, Garcia AE. The influence of “quiet time” for patients in critical care. Clinical nursing research. 2014;23 ( 5 :) 544 - 59 .##29. Hamid CAM, Hesari-Moghadam%A Javad, Malekzadeh%A Mohammad Taghi, Shakeri%A Seyed Kaveh, Hojat%A Seyede Maryam, Hosseini%A Toktam, Kianian. Effect of implementation of Quiet Time Protocol on sleep##68##quality of patients in Intensive Care Unit .Medical-Surgical Nursing Journal. [Research]. 2016;5(1):49-56.##30. Zeighami R, Jalilolghadr S. Investigating the Effect of “Citrus Aurantium” Aroma on Sleep Quality of Patients Hospitalized in the Coronary Care Unit (CCU). Complementary Medicine Journal of faculty of Nursing & Midwifery. 2014;4(1):720-33.##31. Shafiee Z, Babaee S, Nazari A, Atashi V. The effect of massage therapy on sleep quality of patients after coronary artery bypass graft operation. Iranian Journal of Cardiovascular Nursing. 2013 ; 2 ( 2 :) 22 - 9 .##32. Otaghi M, Bastami M, Borji M, Tayebi A, Azami M. The Effect of Continuous Care Model on the Sleep Quality of Hemodialysis Patients. Nephrourol Mon. [Research Article]. 2016;8(3):e35467.##33. Wang TJ, Lee SC, Tsay SL, Tung HH. Factors influencing heart failure patients’ sleep quality. Journal of advanced nursing. 2010;66(8):1730-40.##34. آضاؾتٝ ,ْ یٛؾفی ف, قطیفی غ. ثطضؾی ویفیت ذٛاه ٚ ػٛا ٛٔحط ثط آ زض ثی بٕضا ثؿتطی زض ثرف##ٞبی ظ ب٘ ٚ رطاحی ػ ٕٛ یٔ. زٔ ّٝ زا ک٘یسٜ پعقیی زا ک٘ بٍٜ ػ ّٛ پعقیی کٟٔس. 2014 ; 57 ( 6 :) 762 -##9 .##35. Neyse F, Daneshmandi M, Sadeghi Sharme M, Ebadi A. The effect of earplugs on sleep quality in patients with acute coronary syndrome. Journal of Critical Care Nursing. 2011;4(3):127-34.##69##36. Chen H-M, Clark AP, Tsai L-M, Chao Y-FC. Self-reported sleep disturbance of patients with heart failure in Taiwan. Nursing research. 2009;58(1):63-71.##37. Das V, Boelle P-Y, Galbois A, Guidet B, Maury E, Carbonell N, et al. Cirrhotic patients in the medical intensive care unit: early prognosis and long-term survival. Critical care medicine. 2010;38(11):2108-16.##38. NEISEH F, DANESHMANDI M, SADEGHI SM, EBADI A. The Effects of Ear and eye Protect Device Application on Quality of Sleep of CCU patients with acute coronary syndrome (hospital military). 2011 .##39. Mashayekhi F, Arab M, Abazari F, Rafati F, Rafiei H. The Effects of Earplug on Perception of Sleep in Patients of Coronary Care Unit (Ccu) Educations. Middle East J of Nurs. 2013;7(5):3-8.##40. Jones C, Dawson D. Eye masks and earplugs improve patient's perception of sleep. Nursing in critical care. 2012;17(5):247-54## ##

Evaluating the Effect of Using Training CDs on the Patients with Type II Diabetes1 بررسی میزان آموزش به بیماران دیابتی نوع دو با استفاده از سی دی های آموزشی1 2 1 دیابت شیرین نوع دوکه سابق بر این آن را دیابت شیرین غیروابسته به انسولین (NIDDM) یا دیابت بزرگسالان می‌نامیدند، نوعی اختلال در سوخت و ساز بدن است که با بالا بودن گلوکز خون در شرایط مقاومت در مقابل انسولین و کمبود نسبی انسولین شناسایی می‌شود(1). نشانه‌های کلاسیک این بیماری عبارتند از احساس تشنگی مفرط، تکرر ادرار، واحساس گرسنگی مفرط. ۹۰٪ افراد مبتلا به دیابتبه دیابت نوع ۲ دچار هستند و ۱۰۰٪ دیگر به ترتیب مبتلا به دیابت شیرین نوع ۱ و دیابت بارداریمی‌باشند. گفته می‌شود که چاقی دلیل عمده دیابت نوع ۲۲ در افرادی است که به لحاظ ژنتیکی مستعد ابتلا به این بیماری هستند. از دیگر دلایل آن می‌توان به عدم تحرک، فشار خون بالا، داشتن HDL خون پایین و یا تری گلیسیرید بالا اشاره کرد(2-1). در شروع بیماری می‌توان با افزایش ورزش و اصلاح رژیم غذایی دیابت نوع 2 را کنترل کرد. نرخ ابتلا به دیابت به طرز قابل توجهی در ۵۰ سال اخیر به موازات چاقی افزایش یافته است. تا سال ۲۰۱۰ تقریباً حدود ۲۸۵  میلیون نفر مبتلا به این بیماری بودند و این درحالیست که تعداد آنها در سال ۱۹۸۵ حدود ۳۰  میلیون نفر بوده است. عوارض ناشی از قند خون بالا می‌تواند شامل بیماری قلبی، سکته‌ها، ریتینوپاتی دیابتیکه بر بینایی اثر می‌گذارد، نارسایی کلیوی که در آن فرد ممکن است نیاز به دیالیز داشته باشد، و گردش ضعیف خون در دست و پا که ممکن است منجر به قطع عضو شود. عارضه حاد کتواسیدوزیکی از ویژگی‌های نوع ۱دیابت است که شیوع چندانی ندارد(4-3).  دیابت نوع ۲ را می‌توان از طریق تغذیه مناسب و ورزش منظم به تاخیر انداخت یا از بروز آن جلوگیری کرد(6-5). نظارت متمرکز بر سبک زندگی می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری را به بیشتر از نصف کاهش دهد(7). ورزش کردن بدون توجه به وزن اولیه فرد و کاهش بعدی وزن او فایده مند است(9-8). دیابت یکی از بیماری های شایع در کشورها به شمار می رود و دارای عوارض کوتاه مدت و بلند مدت می باشد و بر روی دیگر سیستم های بدن(مغز، قلب، کلیه) اثرات منفی می گذارد(1). میزان شیوع دیابت در ایران بالاست و از هر 20 ایرانی یک نفر به دیابت مبتلاست اما مشکل اینجاست که بیشتر افراد نمی دانند که بیماراند و همین باعث بروز صدمات جبران ناپذیر می شود 2 With a variety of short-term and long-term com-plications, diabetes is one of the most common diseases in the world and has negative effects on different body systems (e.g., brain, heart, kidneys) (1). The prevalence of diabetes is high in Iran and one per 20 of the Iranian people suffers from diabetes. However, the most important problem is that most people do not know they are sick and this causes irreparable consequences (1). Although diabetes is a common disease, some provisions can be thought to prevent its progress and in some cases prevent its occurrence. One of these cases is training diabetic patients. Training can be done through different ways such as using pamphlets, leaflets, photographs, videos, and training classes about the disease for patients. With regard to the evolution of technology and new instruments, better and more effective methods are implemented for training in the world (2, 3). In this study, patients with diabetes were trained through instructional videos. First, patients with type II diabetes referred to the clinic were identi-fied. Then, the date and time of their next visit to the clinic were arranged. Moreover, the objectives of the study were explained to the participants. The samples were divided into two groups: case and control groups. Initially, the two groups were given a test battery including demographic in-formation (i.e., age, gender, height, weight, mari-tal status, location, and history of disease) and 10 questions on their knowledge and attitudes about diabetes, in which the 5-point Likert-type scale was used (Completely know = 5, Partly know = 4, Not sure = 3, Slightly know = 2, and Do not know = 1). Overall, the total score of the ques-tionnaire was 50 points and it was classified into four categories including the low score category (10- 20 points), the lower-middle score category (21-30 points), the upper-middle score category (31-40 points), and high score category (41-50 points). The sample size based on the following statistical formula was at least 44 patients in each group: Z1 is a 95% confidence interval (i.e., 1/96). Z2 is the power of a test (0/84 for 80% power). S is an estimate of the standard deviation of the health literacy score of the two groups. d is the minimum mean difference between the two groups and shows the difference is significant while S is considered to be 0/6. The questionnaire was completed by the case and control groups. Only the case group was given the training CDs containing information on rec-ognizing diabetes, its causes and complications, diet, physical activities and other methods to con- Taghinejad & Tavan: Evaluating the Effect of Using Training CDs on the Patients … Available at: http://ijph.tums.ac.ir 302 trol diabetes, and required actions at the onset of diabetes. After going to the clinic again, the pa-tients completed the same questionnaire. Fur-thermore, the control group also completed the same questionnaire on their next visit to the clinic. Before the intervention (i.e., the instructional videos), the scores of the two groups were almost similar and close to each other. In terms of classi-fications, scores of the case group were as fol-lows: 68% had low score, 24% received the low-er-middle score, and 8% achieved the upper-middle high score, respectively. In the control group, scores were classified as follows: 65% had low score, 25% received the lower-middle score, and 10% achieved the upper-middle score. Moreover, the mean and standard deviation of the case group was 8.6 ± 21.7 and those of the control group were 8.69 ± 22.3. The scores of both groups had increased after the intervention. Although the control group experienced no train-ing, their scores were higher due to conducting the instructions of the experts. However, their scores were not statistically significant (P-value=0.03). However, the training (with instruc-tional videos) was carried out for the case group and their scores were higher in the next test and statistically significant (P-value = 0.03). After the second visit, the classification of scores of both groups was as follows: in the case group, 34% had low score, 46% received the lower-middle score, and 20% achieved the upper-middle score and in the control group, 25% had low score, 55% received the lower-middle score, and 20% achieved the upper-middle score. The mean and standard deviation of the case and control groups were10.9 ±27.5 and 9.8±.33.8, respectively. However, the striking thing is that the overall information on type II diabetes were presented to the patients, but none of them achieved high scores (41-50 points). One of the reasons is that the patients did not exactly pay attention to the questions while responding or to the instructional videos while watching. Most of the study partici-pants were people over 50 yr and maybe this is one of the reasons that the training was not done efficiently. Finally, if some training for effective prevention or treatment of the disease is conducted through instructional videos, it will bring about better re-sults for patients. Thus, it is necessary for the practitioners to act with sensitivity about this subject for example by preparing appropriate programs and lectures or making some series about diabetes on the national radio and televi-sion broadcasts to grant facts because the intui-tive teaching method might be much more fruit-ful than other training methods. Conflict of Interests The authors declare that there is no conflict of interest. Acknowledgements This study was approved by Ilam University of Medical Sciences. The cooperation and financial assistance of the Research Deputy of Ilam Uni-versity of Medical Sciences is gratefully appreciat-ed. Moreover, we would like to deeply thank the healthcare centers affiliated to Ilam University of Medical Sciences and the chancellors and the hospital security officers of education and treat-ment centers of Shahid Mustafa Khomeini for contributing to data collection procedures 0 0 2015/01/212015/03/272015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/07/292015/12/12016/04/262017/05/302017/09/292017/12/312017/09/292017/05/262018/09/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/07/292018/09/292018/07/292018/07/292018/08/292017/09/182017/06/10 1396/3/20 2015/02/212015/07/42015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292015/09/292016/01/102016/08/72017/06/202018/01/222018/02/132018/02/132018/08/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/292018/09/29 1397/7/7 حمید تقی نژاد Hamid Taghinejad گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران hamid2005mordad@yahoo.com علی شریفی Ali Sharifi گروه آموزشی داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران sharifi.ali34@yahoo.com حامد توان Hamed Tavan دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران hamedtavan@gmail.com دیابت سی دی بیمار 1. Metzger BE, Coustan DR. Summary and Recommendations of the Fourth International Workshop-Conference on Gestational Diabetes Mellitus: The organizing committee. Diabetes ##2. Esakoff TF, Cheng YW, Caughey AB Screening for gestational diabetes: Different cut-offs for different ethnicities? Am J Obstet Gynecol 2005;193: 1040##3. Thorpe LE, Berger D, Ellis JA, Bettegowda VR, Brown G, Matte T, et al. Trends and racial/ethnic disparities in gestational diabetes among pregnant women in New York City,1990–2001. Am J Public Health 2005; 95(9): 1536-1539. ##4. American Diabetes Association ,Standards of medical care for patients with diabetes mellitus. Diabetes Care 2003;26 (Suppl 1) : 33-50. ##5. American Diabetes Association, Gestational diabetes mellitus. Diabetes Care 2004 ; 27( Suppl 1) : 88-90. ##6. Berger H, Crane J, Farine D. SOGC Clinical practice guidelines. Screening for gestational diabetes mellitus. J Obstet Gynaecol Can 2002; 121: 1-10. ##7- Larijani B, Hossein-Nezhad A, Vassigh AR. Effect of varying threshold and selective versus universal strategies on the cost in gestational diabetes mellitus. Arch Iran Med 2004; 7(4): 267-271.##6## ##