OTHERS_CITABLE انجام فعالیت ورزشی باعث افزایش فعالیت سیستم سمپاتیک و کاهش فعالیت سیستم پاراسمپاتیک می گردد که این امر به افزایش ضربان قلب و افزایش فشار خون منجر می گردد. بعد از اتمام ورزش فعالیت سیستم پاراسمپاتیک غالب گشته (که بازگشت فعالیت پاراسمپاتیک نامیده می شود) و باعث برگشت شرایط سیستم قلبی-عروقی به حالت استراحت می گردد. بازگشت فعالیت پاراسمپاتیک به عنوان یک فاکتور محافظت کننده در برابر آریتمی قلبی عمل می کند. موسیقی یک محرک موثر در تعدیل احساسات و فعالیت سیستم آتونوم می باشد. با وجود اینکه شنیدن موسیقی بعد از اتمام ورزش متداول نیست، عمدتاً تأثیر شنیدن موسیقی در زمان ریکاوری (بعد از اتمام ورزش) بر فاکتورهای قلبی-عروقی  بررسی شده است. مشخص شده است که شنیدن موسیقی های آرامش بخش در زمان ریکاوری باعث تسریع  بازگشت فعالیت پاراسمپاتیک می گردد این در حالی است که موسیقی های محرک باعث تأخیر در آن می گردند. امروزه موسیقیهای محرک با ریتم تند به صورت گسترده ای جهت بهبود فعالیت فیزیکی به همراه ورزش استفاده می گردند. تحقیقات نشان داده است شنیدن موسیقی در حین ورزش باعث بهبود عملکرد فیزیکی بدن می گردد.  همچنین شنیدن موسیقی با ریتم تند در زمان ورزش ( در مقایسه با شنیدن موسیقی با ریتم کند ) باعث افزایش بیشتری در فعالیت جسمانی  ورزشکاران می گردد. گزارشهای متفاوتی در مورد اثر شنیدن موسیقی بر فاکتورهای قلبی-عروقی منتشر شده است.  نتایج برخی از تحقیقات نشان داده است که شنیدن موسیقی با ریتم تند هیچ گونه اثری بر تعداد ضربان قلب چه در زمان استراحت و چه در زمان ورزش و چه در زمان ریکاوری اعمال ندارد. این در حالی است که در سایر تحقیقات شنیدن موسیقی با ریتم تند در حالت استرات و همچنین در زمان ورزش باعث افزایش تعداد ضربان قلب گردیده است.  با توجه به اختلافاتی که در نتایج تحقیقات مختلف وجود دارد . در تحقیق حاضر اثر موسیقی با ریتم تند بر سرعت بازگشت فعالیت پاراسمپاتیک دانش آموزان مورد بررسی قرار خواهد گرفت. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-580-fa.pdf 2025-02-28 0 0 بازگشت پاراسمپاتیک ورزش موسیقی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-580-en.pdf 2025-02-28 0 0 Sajad Salari sajjad.salari@gmail.com 1 Department of Physiology, School of Medicine, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-6892-2544 Maryam Bagheri bagheri_ph@yahoo.com 2 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-4188-6288 Mansour Masoumi dr.masoumi@gmail.com 3 Department of Urology, School of Medicine, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-2609-6760

OTHERS_CITABLE انگل لیشمانیا تک‌یاخته ای از خانواده تریپانوزوماتیده هاست،که به دو شکل بدون تاژک (آماستیگوت) در ماکروفاژ پستانداران و واجد تاژک(پروماستیگوت) در روده میانی پشه خاکی(ناقل انگل) و محیط کشت دیده می‌شود.این انگل بعنوان عامل بیماری لیشمانیوزیس مطرح است که خود به سه نوع جلدی، جلدی مخاطی واحشایی طبقه بندی می‌شود. بنابراین با توجه به اهمیت بهداشتی لیشمانیوزیس  در کنار داروهای شیمیایی موجود لزوم تحقیقات دارویی در این خصوص برای تولید فراورده ای با کمترین عوارض جانبی و بیشترین اثر درمانی مطرح است. گیاهان و ترکیبات طبیعی بعنوان منشاء بیشتر ترکیبات دارویی، با قیمتی به صرفه تر و در دسترس تر از دارو های شیمیایی، توان لازم به‌منظور تحقیقات دارویی در این زمینه را دارا می‌باشند. همچنین از دیرباز گیاهان بعنوان منبعی برای درمان بیماری ها در طب سنتی مورد استفاده قرار میگرفتند که به گفته برخی محققان عوارض جانب کمتری بر بدن میگذارند. بنابراین با توجه گسترش بیماری های لیشمانیوز، بخصوص فرم جلدی آن و گزارشاتی مبنی بر درمان ناقص با دارو های موجود، این مطالعه طراحی گردید که در آن به بررسی اثر ضدلیشمانیای عصاره هیدروالکلی گیاه گل راعی دیهیمی (Hypericum scabrum) در شرایط آزمایشگاهی پرداخته خواهد شد. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-739-fa.pdf 2025-02-28 0 0 عصاره راعی دیهیمی پروماستیگوت لیشمانیا در محیط کشت http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-739-en.pdf 2025-02-28 0 0 Asad Mirzaei amirzaeii@yahoo.com 1 Zoonotic Diseases Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-4154-6603 Ali Kermanjani a.kermanjani@gmail.com 2 AUTHOR Elaheh Karimi elahehkarimi3913@gmail.com 3 Biotechnology and Medicinal Plants Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-0482-1554 zainab jamshidizad jamshidizad333@gmail.com 4 AUTHOR

OTHERS_CITABLE درد ادراک هوشیارانه ای است که از استرس محیطی ناشی شده است [1] درد یکی از گرفتاری های انسان اسـت کـه از بـدو تولـد تـا آخرین مرحله حیات وجود دارد و در رأس مسائل جسـمی و روانی قرار داشته و یک مشکل مهم بهداشتی به شمار می آید. [2] روش های دارویی و غیردارویی زیادی در سالهای اخیر برای کنترل درد معرفی شده اند ؛ عدم کفایت مسکنها برای کاهش درد و صرفه جویی در مصرف داروها از جمله عواملی هستند که باعث توجه پرستاران به درمان های تکمیلی و روش های غیردارویی تسکین درد شده است . [4] یکی از روش های غیر دارویی کــه در سال های اخیــر توجــه بیمــاران و مراقبــان بهداشتی را بـه خـود جلـب کـرده، درمان های تکمیلی یـا طـب مکمـل اسـت. طـب فشاری به عنوان شاخه ای از طـب مکمـل ، تحریک نقاط سوزن خور به وسیله یک فشـار نرم و مداوم و با استفاده از دست، انگشـتان و شست میباشد و شکل بیضرر و غیرتهاجمی طـب سوزنی محسـوب مـیشـود و کاربرد آن نیز بسیار آسانتر است . [6] ماساژ باعث ترشح مواد ضد درد مرکزی ( B آندروفین و آنکافلین ) از مغز میانی گشته ، این مواد با ورود به شاخ خلفی نخاع از ترشح و آزادسازی مواد P ( انتقال دهنده ای عصبی ) و مواد استرس زا جلوگیری می کنند. [15] نتایج مطالعات مختلف حاکی از تأثیر ماساژ نقطه هوکو با گرما و سرما بر درد نواحی مختلف بدن میباشد. [8] نقطـه هوگو ( LI4 ) مهمترین نقطه ضد درد بدن اسـت که در وسط نیمساز زاویه بین متاکـارپ اول و دوم دست قرار دارد. موقعیت این نقطه در جایی است که جریان انرژی بـه سـطح پوسـت نزدیکتر بوده و میتواند به راحتی و به آسانی با فشار، سوزن یا سرمای شدید تحریک شـود. [6]   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1495-fa.pdf 2025-02-28 0 0 تسکین غیردارویی ماساژدرمانی درد نقطه هوگو کتتر وریدی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1495-en.pdf 2025-02-28 0 0 Asad Imani imani.nursing@gmail.com 1 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR Arman Azadi arman7azadi@yahoo.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR AmirReza Moradi amyrrda086@gmail.com 3 School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran AUTHOR Razyeh Valadbeigi Razyehvaladbeigi@gmail.com 4 School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran AUTHOR Sara Nazarian Say.nazaryan1380@gmail.com 5 School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran AUTHOR

OTHERS_CITABLE آسیب­های ناشی از سوختگی در کودکان شایع است و اغلب پیامد­های تخریب کننده دارد؛ اگر چه این آسیب­ها به طور عمده قابل پیشگیری­اند، ولی داده­های دقیق و مناسب در رابطه با آنها کم و ناکافی هستند. سوختگی­ها از مهمترین حوادث و سوانح مرتبط با سلامت انسان هستند که به دلیل عوارض شدید و میزان مرگ و میر بالا بسیار مورد توجه می­باشند. مطالعات گزارش کرده­اند که سوختگی­ها عامل حدود 5 درصد از مجموع کل بیماران بیمارستانی در هر زمان می­باشند. سوختگی پنجمین علت مرگ ناشی از حوادث در آمریکاست. در ایران، سوختگی در کودکان نسبت به سایر گروه­های سنی شیوع بیشتری دارد. در مطالعه­ای که در تهران در سال 1381 انجام گرفت بیشترین میزان سوختگی در کودکان در سنین 5 و زیر 5 سال بود و میزان مرگ و میر کودکان 8/4 درصد گزارش شد که این میزان در افراد دچار سوختگی با کل سطح بدن [1](TBSA) بیشتر، بالاتر بوده است (1). کودکان کمتر از 5 سال به خاطر حس کنجکاوی نامحدود ذاتی برای کنکاش در محیط، شیوه واکنش، تحرک زیاد و عدم تجربه در درک خطرها مستعدترین گروه برای آسیب­های حرارتی بوده و بیان شده است که در کودکان آسیب­های کشنده بیشتر ناشی از سوختگی شعله و آسیب تنفسی همراه با آن است. نوع عامل ایجاد کننده سوختگی و همچنین درجه سوختگی از مهم ترین عوامل مطرح در سوختگی هستند (1). سوختگی­ها خود از لحاظ شدت به انواع مختلفی تقسیم بندی می­شوند. سوختگی­های سطحی با ضخامت نسبی[2]، اپیدرم و سطوح فوقانی درم را گرفتار می­کنند و به سادگی به وسیله نمای صورتی و مرطوبشان و تولید تاولهای اختصاصی و حساسیت فوق العاده به تحریک­ها (حتی جریان هوا) قابل تشخیص هستند. این زخم­ها به وسیله تماس مختصر پوست با مایعات داغ یا شعله آتش اتفاق افتاده و تا دو هفته پس از ایجاد سوختگی، به طور خود به خود بهبود پیدا می­کنند. در سوختگی­های درجه دوم سطحی، پوست تا حدودی حالت الاستیکی خود را حفظ کرده، ولیکن بافت­های زیرین به شدت متورم شده و فشار نسوج اطراف محل سوختگی به مقدار متوسطی افزایش پیدا می­کند. زخم های با ضخامت نسبی عمیق[3] به زخم­هایی گفته می شود که بهبودی آنها به بیش از سه هفته زمان نیاز داشته باشد. سوختگی­های عمیق درم هنگامی اتفاق می­افتد که عضو در مایعات داغ غوطه ور شده یا سوختگی به وسیله شعله های آتش اتفاق بیفتد. سوختگی­های با ضخامت کامل یا درجه سوم به طور معمول به راحتی قابل تشخیص هستند. این سوختگی­ها بیشتر به وسیله تماس با مواد شیمیایی غلیظ، الکتریسیته با ولتاژ بالا و یا تماس طولانی با آتش و مواد سوزاننده ایجاد می شود (2-4). تجزیه و تحلیل سوختگی و مشخص نمودن عامل ایجاد کننده آن خصوصاً از آنجایی که ممکن است به منظور درمان در سوختگی­های شیمیایی پادزهر نیاز باشد،  نقش مهمی را ایفا می­کند. سوختگی­ها را می توان براساس عوامل مختلفی از جمله حرارتی ، شیمیایی ، برق و تشعشعات گروه بندی کرد. علت ایجاد سوختگی باید شناخته شود زیرا در هر مورد پروتکل درمانی مختلفی اعمال می­شود. سوختگی­های حرارتی که عمدتا در اثر عواملی همچون تماس مستقیم با لنگ های با حرارت بالا ، تماس با اجسام داغ، مایعات گرم یا بخارات داغ رخ می­دهد معمولاً دیده می­شوند. مدت زمان تماس و درجه حرارت، میزان آسیب سلول را تعیین می­کند. سوختگی شیمیایی در اثر اسید یا نمک­های قلیایی و محلول­های آن­ها رخ می­دهد. علاوه بر این عوامل، سوختگی همچنین می­تواند به دلیل جریان الکتریکی، تابش، اشعه ماورا بنفش و اشعه لیزر ایجاد شود. سوختگی­های جدی ناشی از سلاح­های شیمیایی و ... ، مواد منفجره و مواد قابل احتراق می­تواند در طول جنگ رخ دهد (5).   Total Body Surface Areas .[1] . thickness partial Superficial [2] thickness partial Deep .[3] http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1414-fa.pdf 2025-02-28 0 0 سوختگی اتیولوژی درجه سوختگی کودکان http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1414-en.pdf 2025-02-28 0 0 Ismail Qaderi lioessi17@gmail.com 1 Medical Student, Faculty of Medicine, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran. AUTHOR Azar Babakhani azarbabakhany@yahoo.com 2 Department of Anatomical Sciences, School of Medicine, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5787-2967 narges jalilian nargesjalilian8021@gmail.com 3 Biochemistry laboratory expert, Faculty of Medicine, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7889-5754 parya Hashemi pr.hashemi@yahoo.com 4 Researcher, School of Medicine, PhD in Physiology, Department of Physiology, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran. AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-2813-0803

OTHERS_CITABLE باکتری های مقاوم در برابر آنتی بیوتیک تهدید  جدی برای سلامتی انسان ها هستند ، و برآورد ها نشان می دهد که احتمالا تا سال 2050  باعث مرگ سالانه  10 میلیون نفر در جهان شود بطوری که از مرگ ناشی از سرطان پیشی گیرد. از اینرو، افزایش شیوع پاتوژن های مقاوم به آنتی بیوتیک، یک تهدید عمده برای مراقبت های بهداشتی محسوب می شود. برای برطرف کردن مشکل مقاومت آنتی بیوتیکی، علاوه بر اینکه به استراتژیهای  جدید درمان نیاز داریم، بلکه لازم است درک بهتری نسبت به گستردگی باکتریهای مقاوم به دارو داشته باشیم و همچنین به بهبود ابزارهای تشخیصی که بتواند پزشکان را در انتخاب داروهای ضد میکروبی مناسب،  یاری نمایید، نیازمند هستیم.  ظاهرا  شناسایی سلول های باکتریایی در جمعیت می تواند فنوتیپ هتروژنسیتی به لحاظ حساسیت آنتی بیوتیکی نشان دهد، که منجر به مشکل شدن در طبقه بندی  باکتری ها به عنوان حساس یا مقاوم می شود. نمونه ای از این پدیده آنتی بیوتیک هترورزیستنس Antibiotic hetroresistance) )  است. آنتی بیوتیک هترورسیستنس توصیف کننده ی فنوتیپی است که در آن یک ایزوله باکتریایی، حاوی زیر گروه هایی با کاهش حساسیت آنتی بیوتیکی در مقایسه با جمعیت اصلی است. چنین جمعیتی هایی اغلب تشخیص شان دشوار است و باعث ایجاد نگرانی در  بالین می شوند، زیرا ممکن است  زمان در معرض  قرار گرفتن آنتی بیوتیک  را افزایش داده و باعث اشتباه در درمان شود. بنابراین هترورزیستنس بعنوان یک پدیده ای کم اهمیت داده شده ای که ممکن است سبب شکست درمانهای آنتی بیوتیکی شود و طبقه بندی اشتباه آنها بعنوان جدایه های حساسی که منجر به  درمان اشتباه و نادرست می گردد ، داری اهمیت هستند. کلبسیلا نمونیه یک باکتری گرم منفی است که اغلب با عفونت های بیمارستانی از جمله عفونت دستگاه ادراری(UTI)، نمونیه و عفونت جریان خون مرتبط است. هنگامی که مقاومت چند دارویی (MDR) بطور افزاینده ای در گونه ها بدلیل کسب صفات مقاومت متعدد از جمله بتالاکتامازها و ژنهای کارباپنماز گزارش شد، کولیستین بطور افزاینده ای برای درمان عفونت ها بدلیل ایزوله های مقاوم به چند دارو، استفاده شد. کولیستین و پلی میکسین B  گزینه های درمانی مهم برای درمان عفونت های ناشی ازکلبسیلا نمونیه مقاوم به چند دارو به ویژه در کشورهایی که شیوع کارباپنماز در آنها بالاست، هستند. کولیستین هترورزیستنس در کلبسیلا نمونیه در سویه های بشدت مقاوم بالینی قبلا توصیف شده بود که این پدیده با عوامل مرگ و میر مرتبط بود و بطور عمده با از دست دادن فعالیت کولیستن مرتبط بود. بنابراین شناسایی  کولیستین هترورزیستنس یکی از مشکلات  چالش برانگیز مهم برای آزمایشگاههای میکروبیولوژی است و معمولا تست های حساسیت را برای شناسایی سویه های هترورزیستنس با مشکل مواجه می کند و  این می تواند منجر به انتخاب ایزوله های مقاوم تر به درمان  شده و در نهایت،  افزایش مرگ و میر شود. لذا به بررسی درباره ی این موضوع با استفاده از روش متاآنالیز پرداخته می شود تا نتایج حاصل از مرور سیستماتیک و متا آنالیز این طرح، بتواند راهگشای مناسبی جهت بررسی بهتر  کولیستین هترورزیستنس در ایزوله های خانواده انتروباکتریاسه بخصوص ،کلبسیلا  نمونیه باشد. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1597-fa.pdf 2025-02-28 0 0 کلبسیلا نمونیه هترورزیستنس کولیستین http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1597-en.pdf 2025-02-28 0 0 Hasan Valadbeigi hasan.valadbeigi@gmail.com 1 University AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-0473-8742 Ebrahim Kouhsari ekouhsari1987@gmail.com 2 Clinical Microbiology Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5893-6483 Nourkhoda Sadeghifard sadeghifard@gmail.com 3 Clinical Microbiology Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-3956-3292 Leila Molaei leilamolaei_epi@yahoo.com 4 University AUTHOR Abbas Maleki abbasmaleki_ilam@yahoo.com 5 Clinical Microbiology Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-8159-6197

OTHERS_CITABLE سقط جنین به ختم بارداری قبل از هفته بیستم بارداری و تولد جنین هایی با وزن کمتر از ۵۰۰ گرم اطلاق می گردد (۱و۲). سقط جنین یکی از معدود مشکلاتی است که زندگی زوجین را درگیر کرده و جز شایع ترین عوارض بارداری می باشد (۳). سقط جنین انواع مختلفی دارد: در یک حالت بعد از شروع بارداری، به دلایل جنینی یا مادری، محصول بارداری به طور خودبه خودی از رحم مادر خارج می شود که به آن سقط خودبه خودی می گویند. در حالتی دیگر در فرآیند بارداری مشکلی وجود ندارد ولی به دلایلی به طور ارادی خاتمه داده می شود. این نوع سقط جنین، مغایر با قوانین است که به آن سقط جنایی یا غیرقانونی نیز گفته می شود. هنگامی سقط جنین قانونی است که در بیمارستان و شرایط ایمن انجام شود و خطر مرگ تا حد زیادی کنترل می شود. پذیرش فردی معمولا به صورت ناایمن در محیطی انجام می شود که حداقل استاندارهای بهداشتی را ندارد (۴). سقط های غیر بهداشتی از مشکلات عمده زنان در دوره باروری آنها می باشد. این نوع از سقط عمدتا خارج از سیستم قانونی و توسط افرادی که اطلاعات و مهارت کافی در این زمینه ندارند و در محیط فاقد استانداردهای بهداشتی و پزشکی است انجام می گیرد (۵). در سال های اخیر شیوع سقط های خودبه خودی در زنان افزایش یافته است (۶و۷). سقط خودبه خودی که به از دست رفتن جنین قبل از هفته بیستم بارداری اطلاق می شود، از رایج ترین درگیری های بارداری محسوب می شود و در ۱۰-۲۰ درصد از بارداری ها رخ می دهد. سقط خودبه خودی ممکن است علل مختلف ژنتیکی و یا فیزیولوژیکی داشته باشد (۶و۸). بر طبق برآورد سازمان بهداشت جهانی از هر ۱۰ بارداری، یک مورد به طریق سقط جنین ناایمن خاتمه می یابد و از هر ۸ مورد مرگ و میر مادران، یک مورد ناشی از سقط جنین های ناایمن است(۹). در بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ به طور متوسط سالیانه ۵۵.۷ میلیون سقط در جهان به وقوع پیوسته که از این تعداد ۲۵.۱ میلیون سقط غیرایمن بوده و ۹۷ درصد آن در کشورهای در حال توسعه رخ داده است (۱۰). قابل ذکر است که حداقل ۸درصد علل مرگ و میر مادران در جهان به علت سقط غیرایمن است. سالیانه ۱۲۱ میلیون بارداری ناخواسته در جهان به وقوع پیوسته است که ۶۱ درصد آنها منتج به سقط شده است(۱۱). در ایران سقط تنها به منظور حفظ جان مادر تا قبل از چهار ماهگی بارداری مجاز شمرده می شود (۱۲). این نوع سقط که با عنوان سقط درمانی شناخته می شود از سال ۱۳۸۴ به صورت قانونی درآمده است(۱۳). آمار دقیقی از سقط جنین در ایران در دسترس نیست و بر اساس تحقیقات صورت گرفته آمار سقط غیرقانونی سالیانه حدود ۲۹۰ هزار و بیشترین محدوده سن سقط بین ۱۵ تا ۲۴ سال بوده است(۱۴). همچنین در مطالعه ای در تهران گزارش شد که سالیانه ۱۱۵۰۰ سقط در زنان متاهل به وقوع می پیوندد(۱۵). طبق مطالعات انجام شده از علل سقط جنین می توان حالات غیرطبیعی شکل رحم، اشکالات سیستم ایمنی، مشکلات هورمونی، نواقص آناتومیک و آندومتریوز، سن مادر، عوامل محیطی، عفونت ها، بیماری های مادر و اختلالات کروموزومی و ژنتیکی، اختلال اندوکرینی مانند: هیپوتیروییدی، دیابت، مصرف داروها، سیگار، الکل، کافین، اشعه، داروی ضدبارداری، ترومای فیزیکی، عوامل خونی و موارد ناشناخته را  نام برد (۱۶-۱۸). همچنین وقتی مادران با بارداری ناخواسته مواجه می شوند ناگزیر به انجام سقط می شوند (۱۹). صرف نظر از علل سقط، عوارض ناخوشایند و در برخی موارد خطرناک آن برای مادر غیرقابل انکار است. از این عوارض می توان به خونریزی، اختلالات انعقادی، عفونت رحم، شوک باکتریال، سپتی سمی، نارسایی حاد کلیه، پارامتریت و پریتونیت و حتی مرگ مادر اشاره نمود (۲۰). همچنین این عارضه بارداری منجر به اختلالات جسمی، افسردگی، اضطراب، اختلالات خواب و مشکلاتی در سلامت عمومی فرد می شود و عملکرد اجتماعی فرد و خانواده را کاهش می دهد (۲۱). پیامدهای سقط ناامن فقط متوجه خود فرد نمی شود بلکه کل سیستم مراقبت بهداشتی را متاثر می سازد زیرا بسیاری از منابع باید صرف درمان عوارض ناشی از سقط های غیر ایمن شود (۲۲). ۵۰-۶۰ درصد بارداری ها در ۲ یا ۳ هفته اول سقط می شوند به نحوی که حتی خود مادران باردار نیز متوجه نمی شوند. ۱۲-۱۵ درصد بارداری ها هم به پایان می رسد و زنان باردار متوجه سقط جنین خود می شوند. ناباروری و سقط مکرر جنین از مشکلات فردی و اجتماعی هستند که می تواند افراد مبتلا را در معرض فشارهای روانی گوناگون قرار دهد. بروز رفتارهای تکانشی و خشم های پراکنده، استرس، احساس بی ارزشی و بی کفایتی، اضطراب و تشویش به ویژه در درمان های طولانی و ناموفق، باورهای منفی نسبت به خود، نگرانی در مورد جذابیت های جنسی، احساس طردشدگی، نگرانی شدید و کاهش عزت نفس از جمله مشکلات روانی هستند که از سوی محققین گزارش شده اند و این مشکلات خود منجر به استرس و اضطراب در این افراد می گردند(۲۳). مرگ و میر مادران به دلیل عوارض بارداری و زایمان از مهمترین شاخص های نشان دهنده توسعه کشورها و متشکل از مجموعه عوامل مختلفی است که مداخله در هر مرحله می تواند از بروز مرگ های مشابه بعدی جلوگیری کند. سقط جنین از جمله مسایل فراگیر در جوامع بشری است که نه تنها نیازمند بررسی های همه جانبه از لحاظ پزشکی و بهداشتی است بلکه معلول علل بی شماری است که در حیطه های مختلف فقهی، حقوقی و اجتماعی قابل بررسی است. در دوران همه گیری کووید۱۹، تغییرات در سبک زندگی مانند فاصله گذاری و محدودیت های اجتماعی و اقتصادی، از دست دادن شغل و نبود حمایت های اجتماعی توسط دولت ها، ابتلای زن باردار به بیماری، محدود شدن انجام مراقبت های روتین دوران بارداری و یا حتی مرگ همسر به دلیل بیماری از عوامل تمایل به سقط ذکر شده است(۲۴). کووید۱۹ و به تبع آن سقط در دوره همه گیری یکی از مباحث چالش برانگیز است. یکی از مهمترین پیامد سقط های عمد و غیرایمن، ناتوانی های جسمی و مرگ و میر مادران است(۲۵). شیوع بیماری کووید۱۹ و تعداد موارد ابتلا و مرگ و میر ناشی از آن در سراسر جهان رو به افزایش است که در این بین نیز اضطراب در مورد کووید۱۹ شایع است و یکی از مواردی که باید کنترل شود، استرس و اضطراب ناشی از اپیدمی کرونا ویروس در زنان باردار برای جلوگیری از بروز عوارض ناخواسته است (۲۶). کووید۱۹ افراد دارای بیماری های زمینه ای و سیستم ایمنی ضعیف را بیشتر درگیر می کند. در این میان زنان باردار نیز به علت تغییرات فیزیولوژیکی دوران بارداری بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند (۲۷). در مورد ویروس و اثرات آن از جمله عوامل قطعی خطر بیماری و میزان مرگ و میر مادران باردار، جنین و نوزادان اطلاعات چندانی در دسترس نیست و موارد ناشناخته زیادی وجود دارد. با این وجود می توان با ارایه توصیه و آموزش ها در زمینه اقدامات پیشگیرانه برای زنان باردار و ایجاد  بسترها و تمهیدات لازم از سوی مسئولان بهداشتی و درمانی کشور برای نظارت و پیگیری منظم این گروه از افراد اقدام نمود. همچنین دسترسی زنان به مراکز بهداشتی درمانی و پایگاه های سلامت و مشاوره درباره تنظیم خانواده و تدوین آیین نامه های مبتنی بر اصول اخلاقی در دوره همه گیری کرونا جهت پیشگیری از سقط های غیرایمن و القایی ضروری است. لذا با توجه به اهمیت موضوع سقط به عنوان یک عامل تهدید کننده سلامتی مادران و با توجه به محدود بودن داده های مربوط به سقط و وضعیت سلامت مادر پس از سقط و همچنین نبود مطالعات کافی و گسترده در این زمینه در شهر خرم آباد و همینطور با استناد به ناشناخته بودن بیماری کووید۱۹ و عوارض حاصل از آن در بارداری، انجام مطالعه ای برای تعیین عوامل موثر بر سقط جنین در زنان باردار شهر خرم آباد در شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹ ضروری به نظر می رسد. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1702-fa.pdf 2025-02-28 0 0 سقط جنین مادر باردار ‌ کووید۱۹ همه گیری خرم آباد http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1702-en.pdf 2025-02-28 0 0 Shima Hashemi shimasepsix@yahoo.com 1 AUTHOR Khairollah Asadolahi masoud_1241@yahoo.co.uk 2 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7701-1558 Ashraf Direkvand Moghadam direkvandmoghadam@gmail.com 3 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-1789-4373 mir hadi mosavai mirhadimousavi33@yahoo.com 4 AUTHOR Kourosh Sayehmiri sayehmiri-k@medilam.ac.ir 5 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9742-770X

OTHERS_CITABLE مقدمه و هدف: تبعیت از رژیم دارویی بخش مهمی از درمان دیابت نوع2 و خودمدیریتی است. بخوبی مستند شده است که بهبود تبعیت از رژیم دارویی می تواند هموگلوبین گلیکوزیله را کاهش دهد. و هدف اصلی از این مطالعه بررسی تاثیر برنامه توانمندسازی مبتنی بر تئوری خودتنظیمی بر تبعیت از رژیم دارویی در بیماران روستایی مبتلا ب دیابت نوع 2  شهرستان ایلام خواهد بود. مواد و روش ها: این مطالعه به صورت مداخله ای انجام خواهد شد. جامعه آماری این مطالعه، شامل بیماران 59-30 ساله مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت روستایی شهرستان ایلام می باشند. روش نمونه گیری در این مطالعه، خوشه ای چند مرحله ای خواهد بود. محتوی آموزشی توانمندسازی با توجه به مبانی و مفاهیم تئوری خودتنظیمی طراحی می شود و 12 جلسه آموزشی طی 4 هفته (هر هفته 3 جلسه) بصورت یک روز در میان و هرجلسه با مدت زمان 45 دقیقه در قالب آموزش حضوری با استفاده از روش های رایج اموزشی از قبیل: پرسش و پاسخ، سخنرانی، تهیه کلیپ و غیره توسط محقق برای گروه مداخله اجرا خواهد شد و گروه کنترل هیچ آموزشی از سوی گروه تحقیق دریافت نخواهند کرد.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1873-fa.pdf 2024-11-30 0 0 دانش دیابت نوع 2 خودتنظیمی تبعیت از رژیم‌دارویی توانمندسازی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1873-en.pdf 2024-11-30 0 0 zeinab elyasi elyasi.zainab@gmail.com 1 AUTHOR Mohsen Jalilian jalilian91@yahoo.com 2 Department of Public Health and Health Education, School of Health, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-8138-9526 Nasrin Ghyasi ghnazi93@gmail.com 3 Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-3954-2045 Ali Khorshidi ali_482002@yahoo.com 4 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-7685-0410

OTHERS_CITABLE بیماری‌های التهابی روده ((IBD)Inflammatory bowel disease) به بیماری‌هایی گفته می‌شود که سبب التهاب جدار روده بزرگ و روده باریک می‌گردند.   . شایع‌ترین این بیماری‌ها، بیماری کرون و کولیت السراتیو می باشد.نشان داده شده است که، حضور پروتئوباکترهای مضر، به ویژه خانواده انتروباکتریاسه، به عنوان تقویت کننده پاسخ التهابی می باشند که در بیماری IBD نیزمشاهده شده است. . بنابراین، به نظر می‌رسد که پاسخ التهابی میزبان می‌تواند به علت عدم تعادل میکروبیوتای روده باشد که به احتمال زیاد ناشی از حضور خانواده انتروباکتریاسه ها مانند اشریشیا و شیگلا است که منجر به تداوم حالت التهابی IBD می‌شود. مطالعات نشان داده اند که عوامل ضد میکروبی ها تا حدودی در درمان IBD تاثیر دارند. آنتی بیوتیک ها همچنین ممکن است در حفظ بهبودی و پیشگیری از عود این بیماری پس از عمل نقش داشته باشند.در واقع آنتی بیوتیک ها ممکن است با کاهش غلظت باکتری ها در مجرای روده و تغییر ترکیب میکروبیوتای روده به نفع باکتری های مفید بر روند IBD تأثیر بگذارند. بعضی از آنتی بیوتیک ها مانند تجویز سیپروفلوکساسین می توانند باکتری های خاصی را که فرض می شود در پاتوژنز IBD نقش دارند، هدف قرار دهند. در واقع،  سیپروفلوکساسین یکی از رایج ترین آنتی بیوتیک های مورد استفاده در بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) است. یکی از مشکلات عمده در بحث آنتی بیوتیک ها، مقاومت به آن ها می باشد که باعث شکست درمان می شود. در چند سال اخیر، یک مقاومت در حال ظهور به سیپروفلوکساسین در بین انتروباکتریاسه ها مشاهده شده است. هدف اصلی این  مطالعه بررسی مقاومت به سیپروفلوکساسین در بین باکتری های خانواده انتروباکتریاسه جدا شده از بیماران IBD می باشد که با پیش آگهی از این موضوع ممکن است اطلاعات مفید در اختیار پزشکان قرار گیرد.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1917-fa.pdf 2025-02-28 0 0 انتروباکتریتاسه سیپروفلوکساسین بیماری التهابی روده http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1917-en.pdf 2025-02-28 0 0 Hossein Kazemian h.kazemian@outlook.com 1 Department of Microbiology, School of Medicine, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4590-396X hamidreza houri hr.houri@gmail.com 2 Faculty of Medicine AUTHOR vahab hassan kaviar vahab.kaviar@gmail.com 3 medical microbiology reaserch center AUTHOR

OTHERS_CITABLE سلامت خودابراز یا self-rated health یک شاخص مهم و کاربردی در پژوهش های سلامت است می توان پیآمدهای سلامت را پیش بینی نمود. سلامت خودابراز یکی از شـاخص هـای رایج و علمی سنجش سلامتی برای پایش تغییـرات و انـدازه گیـری سلامت کلی جمعیت های مختلف است. به عبارت دیگر فرد به صورت ذهنی سلامت خود را ارزیـابی مـی کنـد. سلامت خود ابراز در بسیاری از کشورها مورد سنجش قرار گرفته است و در این مطالعات سعی شده است تاثیر فاکتورهای دخیل در آن و تاثیر این فاکتورها به هم دیگر مشخص شود. از این رو تحقیق های فراوان حاکی از تاثیر گذاری فاکتورهایی از قبیل وضعیت های جمعیت شناختی افراد (سن، جنس، نژاد، مذهب)، اجتماعی – اقتصادی، سبک زندگی، فرهنگی، تحصیلی و سطح سواد در درک شخصی از وضعیت های بهداشتی افراد است. از طرفی مطالعات مختلفی نشان داده اند که سلامت خودابراز، متأثر از عواملی مانند اجتمـاعی، اقتصادی، روانــی، محیطــی، شــیوه زنــدگی، فرهنگــی، ســابقه خــانوادگی، جمعیت شناختی و شاخص های بالینی است. ایران به عنوان یکی از کشورهای در حال توسعه از نظر وضعیت های بهداشتی و سلامت عمومی در وضعیت قابل قبولی است. با این حال هنوز با استاندارهای جهانی فاصله دارد و خود نیازمند طراحی و توسعه زیرساخت های تحقیقاتی و ریشه یاب برای شناسایی عوامل مخدوش کننده بهداشتی (از ابعات جسمی و روحی) است. مطالعات محدودی در ایران در مورد سلامت خود ابراز انجام شده و رابطه ان با متغیر های دموگرافیک و اقتصادی اجتماعی تعیین شده است. استان ایلام به دلیل شرایط خاص جغرافیایی و کمبود برخی از امکانات رفاهی و توسعه ای، بالا بودن میزان بیکاری و عوارض ناشی از جنگ تحمیلی بیشتر در معرض استرس و اضطراب است که این مسئله منجر به شیوع بالای اختلالات روانی و کاهش کیفیت زندگی خواهد شد. از طرف دیگر عدم توسعه یافتگی استان و کمبود امکانات منجر شده است که بسیاری از افراد دسترسی قابل قبولی به خدمات بهداشتی و درمانی نداشته باشند که همه این موارد منجر به کاهش سطح کیفیت زندگی و به تبع سلامت خواهد شد. با وجود سرچ گسترده، تا کنون مطالعه ای با منظور بررسی وضعیت سلامت خود ابراز در این استان اجرا نشده است. از این رو بر آن شدیم مطالعه ای به منظور بررسی سلامت خود ابراز در جمعیت عمومی شهر ایلام و عوامل موثر بر آن را انجام دهیم. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1851-fa.pdf 2025-02-28 0 0 سلامت خود ابراز ایلام http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1851-en.pdf 2025-02-28 0 0 Reza Pakzad rezapakzad2010@yahoo.com 1 AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-8133-3664 Hojatollah Kakaei hojatkakaei@gmail.com 2 AUTHOR Iraj Pakzad pakzad_i2006@yahoo.com 3 Clinical Microbiology Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-3046-4506 mohen nadri mohsennadri37@gmail.com 4 AUTHOR leyla zarei l.zarei701004@gmail.com 5 AUTHOR fatemeh heydari ftm.heydari2018@gmail.com 6 AUTHOR

OTHERS_CITABLE حدود 1% از کل موارد ابتلای جدید به سرطان را سرطان تیروئید به خود اختصاص می دهد که شایع ترین بدخیمی غدد درون ریز است(1). ید درمانی یکی از روش های درمانی اصلی برای بیماران مبتلا به سرطان تیروئید می باشد (2). این روش درمانی یک درمان ایمن و نسبتاً ارزان است که به طور گسترده در طول دهه ها استفاده شده است (3). ید رادیواکتیو یک رادیونوکلئید ساطع کننده بتا/گاما است که عمدتاً در غده تیروئید تجمع می یابد. اگرچه، اهداف درمانی با پرتوهای بتای این رادیونوکلئید محقق می گردد. ولی سایر بافت ها در معرض تابش گاما قرار گرفته و آسیب می بینند (4، 5). اعضای خانواده، همکاران و کارکنان بیمارستان که زمان زیادی را در نزدیکی بیمار می گذرانند، نیز تحت تابش این پرتوهای گاما قرار می گیرند (4). این مخاطرات پرتوگیری برای سایر افراد که توسط بیماران ایجاد می شود، به مقدار اکتیویته تجویز شده، نیمه عمر موثر ید رادیواکتیو در بدن بیمار، فاصله از بیمار و زمان تابش گیری بستگی دارد (4، 6). پرتوگیری خارجی منبع اصلی مخاطرات پرتویی برای مراقبین و اعضای خانواده بیماران تحت درمان با ید رادیواکتیو است (I-131). یک مخاطره پرتوگیری داخلی ناشی از روش های دفع رادیونوکلئید از بدن بیمار یا بازدم ید رادیواکتیو نیز برای مراقبین و اعضای خانواده وجود دارد. ید رادیواکتیو تجویز شده عمدتاً از طریق ادرار دفع می شود. مقادیر کمتری از این رادیونوکلئید از طریق بزاق، عرق، شیر مادر برای مادران شیرده و مدفوع دفع می گردد (4، 7). با کوتاه کردن زمان تماس با بیمار در چند روز اول پس از درمان، احتمال آلودگی توسط این ترشحات/دفعیات رادیواکتیو را می توان به میزان قابل توجهی کاهش داد (7). پرتوگیری داخلی بسیار کمتر از پرتوگیری خارجی است، اما از آنها نمی توان چشم پوشی کرد (8). درمان با ید رادیواکتیو بر اساس روش‌های بستری یا سرپایی (بسته به معیارها و دستورالعمل‌های خاص هر کشور) انجام می‌شود (1). در کشورهای در حال توسعه، سیستم های مراقبت های بهداشتی به دلیل رشد جمعیت و در نتیجه افزایش تعداد بیماران، با محدودیت تعداد تخت، پرسنل بهداشتی- درمانی و امکانات مواجه هستند (9). بنابراین، روش درمان سرپایی جایگزین مناسبی است که می تواند به جای روش های بستری در برخی از بیماران واجد شرایط استفاده شود. امروزه علاوه بر روش سنتی بستری، از روش سرپایی به عنوان روشی رایج برای درمان بیماران استفاده می شود که مقرون به صرفه تر نیز می باشد(1). معیار ترخیص بیمارانی که مقادیر درمانی ید رادیواکتیو دریافت می کنند، در مقررات فدرال کمیسیون تنظیم مقررات هسته ای ایالات متحده، راهنمای نظارتی 8.39 (U.S. NRC 1997) ذکر شده است. بر اساس این دستورالعمل، زمانی که میزان دوز محیطی در فاصله 1 متری از بیمار کمتر از mSv  70 در ساعت و مقدار ماده رادیواکتیو باقیمانده در بدن بیمار کمتر از GBq 1.22 باشد، بیماران را می توان ترخیص نمود (6، 10). این محدودیت ها بر اساس مقدار دوز مجاز توصیه شده برای مراقبین و بستگان بیماران تعیین شده است. سازمان‌های بین‌المللی و انجمن‌های پزشکی هسته‌ای برخی محدودیت‌های دوز و توصیه‌هایی را برای محافظت از اعضای خانواده بیماران پیشنهاد کرده‌اند. برای بستگان غیر مراقب، کودکان و زنان باردار که با بیمار زندگی می کنند، یک محدودیت دوز mSv 1  در سال توسط کمیسیون بین المللی حفاظت در برابر تشعشع (ICRP) توصیه شده است (2، 4، 8، 11). برای مراقبان بزرگسال و بستگانی که با بیمار زندگی می کنند تا زمانی که دوز آنها از mSv 5 برای پنج سال متوالی تجاوز نکند، مقادیر دوزهای دریافتی بالاتر نیز قابل قبول است (3، 8). شورای ملی حفاظت و اندازه گیری تشعشع (NCRP) و انجمن بین المللی انرژی اتمی (IAEA) نیز محدودیت های دوز مشابهی را توصیه کرده اند (8، 11). محدودیت دوز‌های مبتنی بر سن تقریباً مشابهی نیز توسط کمیسیون اروپا (EC) به شرح زیر پیشنهاد شده است: mSv 1 برای کودکان از جمله کودکان متولد نشده، mSv 3 برای مراقبان بزرگسال تا 60 سال و mSv 15 برای مراقبان بزرگسال بالای 60 سال (4، 6، 7، 11). علیرغم تمامی مطالعات و اقدامات انجام شده در این زمینه، ایمنی پرتویی همچنان یکی از دغدغه های اصلی بیماران و مراقبین آنها می باشد. حمایتی که بیماران از بستگان دریافت می کنند، تأثیر بسزایی در بهبودی آنها دارد. به دلیل نگرانی مردم در مورد مسائل ایمنی تشعشع، بیماران ممکن است حمایت کافی از مراقبین خود دریافت نکنند. در این مواقع، اطمینان از این که بیمار ترد نشده و حمایت مناسب از مراقبین دریافت می‌کند، ضروری است. از سوی دیگر، پرتوگیری های غیرضروری مراقبین نیز باید تا حد امکان محدود یا کاسته شود (2). اگرچه تحقیقات زیادی در مورد ارزیابی دوزهای دریافتی اعضای خانواده بیماران تحت درمان با I-131 وجود دارد، ولی هیچ متاآنالیزی در این زمینه وجود ندارد. در واقع اینکه آیا اعضای خانواده بیماران تحت درمان با I-131 تحت تابش دوزهای پایین تر از مقدار دوز مجاز هستند یا نه، هنوز یک سوال بی پاسخ است. بنابراین در این مطالعه، دوزهای دریافتی اعضای خانواده بیماران تحت درمان با I-131 با استفاده از مرور سیستماتیک و متاآنالیز مورد بررسی قرار می گیرد. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2286-fa.pdf 2023-04-22 0 0 پرتوگیری اعضای خانواده سرطان تیروئید درمان با ید رادیواکتیو (I-131) روش درمان سرپایی روش درمان بستری در بیمارستان http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2286-en.pdf 2023-04-22 0 0 Seyed Salman Zakariaee salman_zakariaee@yahoo.com 1 Department of Medical Physics, School of Medicine, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-2537-3375 Negar Naderi negarnaderi71@yahoo.com 2 Ilam University of Medical Sciences AUTHOR Aza Ismail Abdi aza.ismail@epu.edu.iq 3 Erbil Polytechnic University AUTHOR Kataion Nadhim Khorshed katayonnazim@gmail.com 4 Hawler Medical University, Hawler, Iraq AUTHOR Ronak Taher Ali runak.tahr@hmu.edu.krd 5 Hawler Medical University, Hawler, Iraq AUTHOR

OTHERS_CITABLE الکتروتراپی از روش های نوین فیزیوتراپی است که از طریق تحریک الکتریکی به بهبود آسیب‌ها و کاهش درد کمک می¬کند. الکتروتراپی برای بهبود گردش خون، کاهش درد، افزایش میزان جذب مواد غذایی و دارویی در بدن، تسریع در بهبودی انواع آسیب¬های عضلانی و اسکلتی، تقویت ماهیچه¬ها، ترمیم بافت¬ها و تقویت و رشد استخوان‌ها استفاده می‌شود.الکتروتراپی و آب‌درمانی در این دستگاه مکمل یکدیگربوده و باعث می‌شود پروسه درمانیبه‌سرعت انجام شود.خواص آب‌درمانی بسیار زیاد می‌باشد که موردتوجه بسیاری از مراکز علمی و پزشکی دنیا است.همان‌گونه که می‌دانیم آبگرم باعث می‌شود منافذ پوستی باز شود و آب سرد سبب می‌شوداین منافذ بسته شود. در اینجا علاوه بر مکانیسم کاهش درد در آب گرمو فیزیوتراپی مخصوص در آب که آب به‌عنوانانتقال‌دهنده الکتریسیته جهت فیزیوتراپی استفاده می‌شود. و نیزاز آنبه‌عنوان بخشی از پروسه انتقال دارو استفاده می‌شود.در دستگاه الکتروهیدروتراپی با استفاده از داروهای قطبی و میدان الکتریکی،(همان‌گونه که میدانید از این روش در آبکاری فلزی جهت ایجاد لایه میکرومتری، فلزی بر روی فلز دیگر استفاده می‌شود. مانند ایجاد روکش طلا بروی قطعات الکتریکی.یا کروم بر روی قاشق و وسایل آشپزخانه و...) داروها به سمت پوست بیمار هدایتمی‌شوند. در این روش کار، دارو در پوشش نازکی بر روی پوست بیمار قرار می‌گیرند. سیستم الکتروهیدروتراپی میدان الکتریکی بر بافت موردنظرآند یا کاتد ایجاد می‌کند http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2043-fa.pdf 2025-02-28 0 0 دستگاه الکترو هیدروتراپی فیزوتراپی در آب غشای سلولی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2043-en.pdf 2025-02-28 0 0 Yasin Hatami yasin69.2402@gmail.com 1 AUTHOR Morteza Shams shamsimorteza55@gmail.com 2 Zoonotic Diseases Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7124-4908 Badri Shokrizadeh Badri.25286@gmail.com 3 AUTHOR Hori Ghanei Alvar ghaneihuri@yahoo.com 4 Biotechnology and Medicinal Plants Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4536-6041

OTHERS_CITABLE صدمات ناشی از تماس مستقیم با منابع گرمایی، شیمیایی، الکتریکی یا تابشی سوختگی نامیده می شود. آسیب های ناشی از سوختگی از مشکلات درمانی کشورهای در حال توسعه است و طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی مرگ و میر و معلولیت زیادی به دنبال دارد. یکی از اصول مراقبت در سوختگی، جلوگیری از عفونت زخم با به کار بردن تکنیک های صحیح دبریدمان و پانسمان زخم ها می باشد. دبریدمان انواع جراحی، آنزیمی و مکانیکی دارد. انجام دبریدمان زخم، خطر عفونت را با کاهش ترشحات زخم، کاهش می دهد، به رشد بافت های سالم کمک می کند.  اما عوارضی مانند خونریزی، تحریک، آسیب به بافت سالم و درد ایجاد می کند. لذا آموزش صحیح روش دبریدمان به دانشجویان پرستاری اهمیت زیادی دارد. مطالعات نشان داده است که آموزش تلفیقی و استفاده همزمان از چند روش آموزشی می تواند در کمک به فرآیندهای بالینی و آموزش دانشجویان بسیار موثر باشد. یکی از این ابزارها استفاده از بسته آموزشی است. بسته آموزشی یک مجموعه آموختاری سیستمی است که شامل بخش های سه گانه تکنولوژی آموزشی (نرم افزار، سخت افزار و فرایند مشکل گشایی) بوده و تولید و استفاده از آن اقدامی عملیاتی دراجرای موفق برنامه های آموزشی است(1) این مطالعه با هدف کلی تعیین تاثیر بسته آموزشی دبریدمان مکانیکی زخم های سوختگی بر دانش و عملکرد دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی ایلام در سال 1402 انجام می گردد.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2152-fa.pdf 2025-02-28 0 0 بسته آموزشی دبریدمان مکانیکی دانش عملکرد http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2152-en.pdf 2025-02-28 0 0 manizhe otaghi Manizhe.otaghi@gmail.com 1 Ilam University of Medical Sciences AUTHOR Arman Azadi arman7azadi@yahoo.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9713-5416 Hamid Taghinejad hamid2005mordad@yahoo.com 3 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2741-9317 MohamadReza Bastami m.r_bastami@yahoo.com 4 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-5769-1071 Yousef Veisani yousefveisani@gmail.com 5 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9131-3744

OTHERS_CITABLE پرسنل مراقبت‌های بهداشتی اغلب در طول کار خود با موقعیت‌های اخلاقی دشواری مواجه می‌شوند و این مسائل طیف گسترده‌ای از حوزه‌های عمل بالینی را پوشش می‌دهد. رفتار اخلاقی در کارکنان بهداشتی، جواهری در تاج خدمات سلامت است.اخلاق حرفه ای بخشی الزامی از کار پرستاران شاغل در بخش های بالینی محسوب میگردد و آنها روزانه  با چالش های در برخورد با بیماران روبه رو هستند.در راستایی این مباحث اخلاقی انگیزه تحصیلی و تعهد به رشته نیز از مسائل مهم رشته های علوم پزشکی می باشد که از دوران دانشجویی شکل میگیرد.یکی از مباحث مهم و پر اهمیت در بحث حرفه های پزشکی رعایت حقوق بیمار است که مستلزم داشتن اخلاق و تعهد حرفه ای در دانشجویان رشته های پزشکی است. حقوق بیماران انتظاراتی است که بیماران از مؤسسات خدمات بهداشتی و درمانی دارند (1) حقوق بیماران بخشی از  حریم خصوصی است و حفظ حریم خصوصی  در بخش سلامت یک مشکل واقعی به شمار می آید .حمایت از بیمار نه تنها در محدوده ارائه خدمات پزشکی یا اجرای خدمات پزشکی، بلکه از منظر قانونی نیز ضروری است(2)میتوان گفت حریم خصوصی و محرمانه بودن از  اجزای اصلی مراقبت از بیمار است. توجه به مسأله حقوق بیمار و از آن مهم تر رعایت این حقوق و ارتباط آتن با تعهد و اخلاق حرفه ای غیرقابل انکار است. در این راستا دانشجویان مشغول به تحصیل در بیمارستانهای آموزشی نیز به دلیل نقش قابل توجهشان در زمان مراقبت از بیماران باید مد نظر قرار بگیرند. ارتباط مستقیم با بیماران و به کارگیری مطالب آموخته شده در دوران دانشجویی در زمان بعد از استخدام و کار حرف های ، اهمیت پرداختن به مسائل مربوط به حقوق بیمار و اخلاق حرفه ای در آنان را نمایان می سازد. هدف مطالعه حاضر بررسی ارتباط بین اخلاق و تعهد حرفه ای به همراه میزان انگیزش تحصیلی و ارتباز آن با میژان پایبندی و رعایت حقوق بیمار در دانشجویان علوم پزشکی است تا با توجه به تاثیراتی که این گروه در ارتباط حرفه ای با بیمار دارند  نتایج حاصل از آن بتواند منجر به برنامه ریزی بهتری برای توسعه حقوق بیمار و آگاهی از حقوق بیمار در دانشجویان و برنامه ریزان حوزه علوم پزشکی گردد.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2214-fa.pdf 2025-02-28 0 0 واژگان کلیدی:تعهد حرفه ای-اخلاق حرفه ای – انگیزش تحصیلی-حقوق بیمار-منشور حقوق بیمار http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2214-en.pdf 2025-02-28 0 0 Razhan Chehreh hashemieh_chehreh@yahoo.com 1 Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9093-3423 Sara Mohamadnejad saranursing68@yahoo.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-6835-0037 zolikha karamolahi mohamad20101@gmail.com 3 Golestan University of Medical Sciences, Development and Clinical Research Unit AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-5875-3300

OTHERS_CITABLE خلاصه ضرورت اجرای طرح: بروسلا یک پاتوژن درون سلولی اختیاری است که باعث بیماری تب شدید در انسان می شود که به بروسلوز معروف است. بروسلوز یک بیماری عفونی مشترک بین انسان و دام است که در حال ظهور است. نه تنها سلامت مردم را به طور جدی تهدید می کند بلکه زیان های اقتصادی هنگفتی به صنعت دامپروری وارد می کند. در انسان، بروسلوز اغلب علائم متعدد و یک دوره طولانی بیماری را نشان می دهد. بنابراین اغلب اشتباه تشخیص داده می شود و باعث افزایش هزینه های درمان و اتلاف منابع پزشکی می شود. جنس بروسلا عمدتاً شامل 12 گونه است که عبارتند از Brucella melitensis، B. abortus، B. suis، B. ovis، B. canis، B. inopinata، B. neotomae، B. microti، B. vulpis، B. ceti،  B. papionisو B. pinnipedialis. گونه اصلی بیماری زا در سراسر جهان B. melitensis است که باعث ایجاد بروسلوز گوسفند و بز و ایجاد شدیدترین بروسلوز در انسان می شود. این بیماری هنوز در بسیاری از مناطق جهان مانند آمریکای لاتین، خاورمیانه، آفریقا و آسیا بومی است و سالانه حدود 500000 نفر در سراسر جهان به آن مبتلا می شوند. علیرغم این واقعیت که بروسلوز قابل درمان با آنتی بیوتیک است، بدن انسان را به طور جدی ضعیف می کند و بسیاری از بیماران نیاز به بهبودی طولانی مدت دارند. توجه به این نکته ضروری است که در 5 تا 40 درصد موارد آنتی بیوتیک درمانی منجر به عود بیماری می شود که نیاز به درمان طولانی مدت با استفاده از ترکیبات مختلف آنتی بیوتیک ها وجود دارد. این واقعیت و همچنین فقدان یک واکسن مجاز ضد بروسلوز برای انسان، یک مشکل جدی برای مناطق اندمیک بروسلوز است در حال حاضر هیچ واکسن بروسلایی برای انسان وجود ندارد و واکسن های طراحی شده برای حیوانات عوارض جانبی زیادی از جمله عفونت را نشان می دهند. واکسن‌های mRNA به دلیل قدرت بالا، ظرفیت توسعه سریع و پتانسیل ساخت کم‌هزینه و تجویز ایمن، جایگزین امیدوارکننده‌ای برای  واکسن های رایج هستند. در این باکتری پروتئین های سطحی مهم و حیاتی برای اتصال و ورود به سلول ها وجود دارد که می توانند اهداف مناسبی برای طراحی واکسن mRNA کارآمد باشند.17 پروتئین سطحی برای ساخت واکسن انتخاب شد.از جمله، VirB5, VirB2, Cyclic β-1-2-glucans (CβG), BtpA, bvrS, bvrR, OM25, OM31, OMP10,outer membrane protein, immunogenic protein, FrpB, FlgE, flgK, BRUME 26 kDa periplasmic immunogenic protein, Dihydrolipoyllysine, Ribosome-recycling factor. . http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2347-fa.pdf 2025-01-20 0 0 بروسلا ملی تنسیس mRNA واکسن پروتئین های سطحی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2347-en.pdf 2025-01-20 0 0 maryam asadi nezhad maryamasadynezhad@gmail.com 1 AUTHOR Behrooz Sadeghi Kalani behroz.sadeghi@gmail.com 2 AUTHOR yasaman zeinivand yas25man895@gmail.com 3 AUTHOR

OTHERS_CITABLE میزان بروز خودکشی در استان ایلام در سال 1400، حدود هفده در صد هزار نفر بود که بیش از سه برابر میزان کشوری است. این میزان در برخی از بخش ها  مانند هلیلان حدود 35  در صدهزارنفر بود. متاسفانه استان ایلام دارای بیشترین میزان بروز خودکشی در کشور هست و بیشترین علت خودکشی اختلافات خانوادگی ذکرشده است. الگوی خودکشی در استان ایلام متفاوت از الگوی خودکشی در جهان و ایران هست به‌طوری‌که احتمال مرگ در اقدام کنندگان به خودکشی در استان ایلام حدود دو برابر آمار جهانی هست. همچنین در آمارهای جهانی میزان بروز خودکشی در مردان بیشتر از زنان هست، اما در استان ایلام برعکس این موضوع صادق هست. استان ایلام یکی از استانهای  است که همواره رتبه اول تا سوم خودکشی در کشور را دارا می باشد و متاسفانه در طی 5 سال گذشته روند خودکشی در استان ایلام یک روند صعودی داشته است(گزارش سایه میری ).برای پیشگیری از خودکشی وکاهش روند آن، نیاز به انجام مداخله در مدارس، دانشگاه ها و جامعه می باشد. در حال حاضر افرادی که اقدام به خودکشی می نمایند و افرادی که در معرض خطر خودکشی هستند مورد حمایت قرار نمی گیرند و مداخله موثر و برنامه ریزی شده ای در مورد آنها انجام نمی شود. حدود 22% درصد افرادی  که اقدام به خودکشی می نمایند افرادی هستند که قبلا حداقل یک بار اقدام به خودکشی نموده اند، بنابرین نیاز است که این افراد و خانواده آنها مورد مشاوره روانشناسی وروانپزشکی قرار گیرد تا از اقدام جدید خودکشی در آن ها و خانواده هایشان جلوگیری شود. یکی از مهم ترین راه های پیشگیری از خودکشی شناسایی افرادی است که دارای افکار خودکشی ،افسردگی و اضطراب شدید هستند، بنابراین برای پیشگیری از خودکشی باید افرادی که دارای افکار خودکشی، افسردگی و اضطراب شدید هستند شناسایی شوند و عواملی که می توانند بر روی افکار خودکشی، افسردگی و اضطراب تاثیر گذار هستند شناسایی و درمان نماییم. با توجه به بالا بودن هزینه های مشاوره روانشناسی و روانپزشکی و پایین بودن درآمد اکثر افراد اقدام کننده به خودکشی و افراد در معرض خطر خودکشی، بایداز طریق دانشگاه علوم پزشکی  افراد در معرض خطر مورد حمایت درمانی قرار بگیرند تا از اقدام به خودکشی مجدددر آنها جلوگیری شود. از این رو مطالعه ای به منظور طراحی و اجرای برنامه جامع مداخله و پیشگیری از خودکشی در استان ایلام در سال 1402   تا 1405طراحی کرده ایم. هدف از این مطالعه کاهش میزان خودکشی موفق به میزان 10% و اقدام به خودکشی به میزان 15% در پایان برنامه است. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2471-fa.pdf 2025-02-28 0 0 افسردگی اضطراب استرس خودکشی مقطعی ایلام http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2471-en.pdf 2025-02-28 0 0 Reza Pakzad rezapakzad2010@yahoo.com 1 AUTHOR Kourosh Sayehmiri sayehmiri-k@medilam.ac.ir 2 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9742-770X mandana sarokhani sarokhani_m@yahoo.com 3 AUTHOR Reza Valizadeh dr_rezavalizadeh@yahoo.com 4 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-5912-4898 Noorollah Yadegari yadegari4970@gmail.com 5 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-9503-3259 Marzieh Rostamkhani dr.rostamkhani@yahoo.com 6 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-6414-8333 Abbas Maleki abbasmaleki_ilam@yahoo.com 7 Clinical Microbiology Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-8159-6197

OTHERS_CITABLE ایمنی درمانی سرطان در درمان تومورهای انسانی در دهه­های گذشته پیشرفت چشمگیری داشته است. واکسن­های سرطان درمانی برای تحریک ایمنی ضد توموری با ایجاد پاسخ در برابر آنتی ژن­های تومور استفاده شده است. اگرچه مطالعات پیش بالینی نتایج امیدوارکننده­ای را نشان داده­اند و حداقل یک محصول برای استفاده بالینی تایید شده است، واکسن­های سرطان هنوز اثربخشی محدودی دارند. تجویز آنتی بادی­های ضد نقطه بازرسی در ترکیب با واکسن­های سرطان به عنوان یک استراتژی بالقوه برای بهبود نتایج بالینی پیشنهاد می­شود. در میان ضد چک پوینت‌ها، آنتی‌بادی‌های مونوکلونال علیه CD127، OX40 و CD40 در تجویز ترکیبی با واکسن‌های سرطان بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند و تأثیر هم­افزایی بر پیامدهای بیماری در مطالعات حیوانی و انسانی نشان داده‌اند. این ترکیب باعث سرکوب رگرسیون تومور، بهبود بقا و ارتقای اثربخشی واکسن‌های سرطان از طریق مکانیسم‌های متعددی مانند افزایش تولید، فعال‌سازی و گسترش سلول‌های (CD8+) T علاوه بر تولید سیتوکین‌های محدودکننده تومور شده است. توجه داشته باشید، در صورت تأثیرگذاری تجویز همزمان واکسن‌های ضد نقطه بازرسی (checkpoint) و سرطان در مقایسه با واکسن منفرد، ممکن است مزایایی برای استفاده بالینی در بیماران سرطانی ارائه دهد. در این مطالعه، هدف مروری بر اهمیت و پتانسیل درمانی آنتی‌بادی‌های ترکیبی آگونیست/آنتاگونیست نقطه بازرسی و واکسن‌های سرطان برای تومورهای انسانی است.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2840-fa.pdf 2025-02-28 0 0 واکسن سرطان ایست بازرسی؛ ایمونوتراپی؛ CD127 OX40 http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2840-en.pdf 2025-02-28 0 0 Hori GhaneiAlvar ghaneihuri@yahoo.com 1 Biotechnology and Medicinal Plants Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4536-6041 Sajad Najafi Sajadnajafi@gmail.com 2 Shahid Beheshti University of Medical Sciences AUTHOR MohammadAmin khalilzad m.aminkz75@gmail.com 3 Shahid Beheshti University of Medical Sciences AUTHOR Jamal Majidpoor Jmajipoor@gmail.com 4 Gonabad University of Medical Sciences AUTHOR MohammadAmin Rashidi Rashidy.mohamadami@gmail.com 5 Shahid Beheshti University of Medical Sciences AUTHOR shahab falahi shahabivan@gmail.com 6 Iran University of Medical Sciences AUTHOR

OTHERS_CITABLE سودوموناس آئروژینوزا به‌عنوان یک باسیل گرم منفی ، یک پاتوژن فرصت‌طلب مهم انسانی است که باعث عفونت‌های شدید در بیماران مبتلا به سوختگی، زخم‌های شدید، ذات ‌الریه و بیماران بدحالی که نیاز به لوله‌گذاری (پنومونی مرتبط با ونتیلاتور) یا سوندگذاری (عفونت‌های مجاری ادراری) دارند می شود.  میزان مقاومت سودوموناس آئروژینوزا در بسیاری از نقاط جهان در حال افزایش است. مطالعات اخیر حضور گسترده سویه های پرخطر مقاوم به دارو (XDR) را در محیط های مراقبت های بهداشتی گزارش کرده اند. چندین استراتژی در حال پیشرفت برای کنترل و درمان سودوموناس آئروژینوزا ، از جمله ایمونوتراپی، فاژ درمانی، و واکسیناسیون در حال بررسی هستند. واکسیناسیون احتمالا بهترین استراتژی برای غلبه بر عوارض مرتبط با درمان با سودوموناس آئروژینوزا (MDR)است. چندین واکسن علیه سودوموناس آئروژینوزا وارد آزمایش‌های بالینی شده‌اند، اما هیچ‌یک برای استفاده انسانی تأیید نشده‌اند. تحقیقات در مورد ساخت واکسن در طول سالها پیشرفت کرده است. با این حال، بسیاری از روش‌های جدید مانند واکسن‌های مبتنی بر پپتید و واکسن‌های DNA فرصت‌های امیدوارکننده‌ای را برای توسعه واکسن های مقیاس پذیر و سریع نشان دادند.با این وجود، واکسن‌های مبتنی بر پپتید شاخص ایمنی‌زایی پایینی را نشان دادند، در حالی که pDNA خطر جهش‌زایی را در هنگام استفاده در واکسن‌های DNA نشان داد. با این حال، واکسن‌های mRNA مؤثرتر از واکسن‌های DNA هستند، زیرا مشخص شد که واکسن‌های mRNA به طور بالقوه می‌توانند نگرانی‌های ایمنی و کارایی را برطرف کنند . واکسن های mRNA را می توان به روشی بدون سلول تولید کرد که امکان تولید سریع، مقیاس پذیر و مقرون به صرفه را فراهم می کند. علاوه بر این، یک واکسن mRNA می‌تواند چندین آنتی‌ژن را رمزگذاری کند و پاسخ ایمنی را در برابر پاتوژن‌ها تقویت کند. در این باکتری پروتئین های سطحی مهم و حیاتی برای اتصال و ورود به سلول ها وجود دارد که می توانند اهداف مناسبی برای طراحی واکسن mRNA موثر باشند.از جمله این پروتئین ها OprF، OprI، FliC، FliD، PilA است. بنابراین هدف از این مطالعه طراحی یک mRNA واکسن چند اپی توپی بر علیه پروتئین های سطحی باکتری سودوموناس آئروژینوزا است. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2346-fa.pdf 2025-01-21 0 0 سودوموناس آئروژِینوزا mRNA واکسن پروتئین سطحی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2346-en.pdf 2025-01-21 0 0 maryam asadi nezhad maryamasadynezhad@gmail.com 1 AUTHOR Behrooz Sadeghi Kalani behroz.sadeghi@gmail.com 2 AUTHOR yasaman zeinivand YAS25MAN895@gmail.com 3 AUTHOR said khoshnod saeed.khoshnood22@gmail.com 4 AUTHOR

OTHERS_CITABLE   بیماری سل بزرگترین علت مرگ ناشی از بیماریهای عفونی تک عاملی (حتی بیشتر از ایدز، مالاریا،سرخک) در جهان است(1, 2). تقریبایک سوم جمعیت جهان با مایکوباکتریوم توبرکلوزیس آلوده شده اند وحدود 10% از آنها در معرض خطر ابتلا به بیماری فعال در طول زندگی خود هستند(3).در سال 2015به میزان 8/1میلیون نفر در اثر بیماری سل جان خود را از دست داده اند(4). عامل سل مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است ، سل در85% موارد به شکل ریوی ودر 15% موارد به شکل خارج ریوی تظاهر می کند (5-8).علائم سل عبارتند از:سرفه های مزمن،تعریق شبانه،خلط خونی  وکاهش وزن که در مطالعات متعددی مورد بررسی قرار گرفته اند. .ورود این باکتری به بدن عموما در دوران کودکی اتفاق می افتد .در سالهای بعد از آن هر عامل منجر به نقص ایمنی سلولی ، باعث فعال شدن عفونت نهفته و ایجاد بیماری می شود.از این عوامل می توان سوء تغذیه،ابتلا به سرطان ها،عفونت باHIV و انواع بیماریهای متابولیسمی تضعیف کننده دستگاه ایمنی را نام برد(5, 7, 9). دیابت نوع 2 یک اختلال متابولیکی است که با سطوح بالای قند خون مشخص می شود که می تواند به اعصاب آسیب برساند (10).دیابت همیشه در بررسی های مختلف به عنوان یکی از مهم ترین عوامل عود سل ریوی مطرح شده است(9).دیابت کنترل نشده با تضعیف سیستم ایمنی موجب تکثیر باسیل سل وایجاد بیماری میشود(11).دیابت به عنوان یکی از ریسک فاکتورهای شناخته شده در بروز سل فعال و خطر جدی در فعال کردن سل نهفته می باشد .به نظر می رسد همزمانی ابتلا به دیابت وسل منجر به نتایج منفی در روند درمان بیماران مسلول دیابتیک نسبت به درمان بیماران مسلول غیر دیابتیک می شود.شیوع دیابت در بیماران مبتلا به سل از 9/1% تا 49% گزارش شده است(12). شیوع سل در آسیای میانه در سال 2010 حدود 2/15 میلیون نفر برآورد شده که این میزان در سال 2030به سه برابر افزایش خواهد یافت(8).از طرفی با افزایش 250 میلیونی دیابت ملیتوس در جهان وپیش بینی 2 برابر شدن آن در 20 سال آینده وبا توجه به ارتباط دو بیماری سازمان بهداشت را در کنترل سل دچار نگرانی و بد گمانی نموده است(6). هم ابتلایی سل ریوی و دیابت نوع 2 یک تهدید سلامت جهانی محسوب میشود وارتباط بین دیابت وسل ونقش هم افزایی آنها در ایجاد بیماری های انسانی برای قرن ها شناخته شده است  (13).در ایران میزان شیوع دیابت نوع2 در مردان84/9 و در زنان 68/10 درصد برآورد شده است(14) .میزان شیوع سل در سال 2010 به میزان 17 مورد در هر 100000نفر جمعیت عمومی بود(15).سل مقاوم به درمان در بیماران دیابتی بر اساس مطالعات مختلف نسبت به افراد غیر دیابتی بیشتر است(16). افزایش حساسیت به سل در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 به چندین عامل وابسته است، از جمله اثرات مستقیم مربوط به هیپرگلیسمی و مقاومت به انسولین و اثرات غیرمستقیم مربوط به عملکرد ماکروفاژها و لنفوسیت هاست(17).همه گیری دیابت موجب ایجاد چالش های مهمی برای کنترل بیماری سل میشود(18).مطالعات انجام شده شیوع دیابت را در بیماران مبتلا به سل متفاوت گزارش کرده اند ،در مطالعه ای که Bridsonو همکاران در سال 2015 دراسترالیا انجام داده اند شیوع دیابت در بیماران مسلول 23درصد بود(19).همچنین در مطالعه ای که توسط Kelly E Dooley و همکاران در سال 2009 انجام شده بود وجود ارتباط قوی بین سل و دیابت را تایید می کند(13).شیوع دیابت در بیماران سلی درایران 23-17درصدگزارش شده است(1, 20).        با توجه به  جستجویی که در پایگاههای اطلاعاتی انجام شد به این نتیجه دست یافتیم که تحقیقی با عنوان شیوع دیابت در بیماران سل ریوی در استان مازندران  انجام نشده است  و پژوهشگر بر آن شد مطالعه ای با هدف تعیین شیوع بیماری دیابت نوع 2 در بیماران سل ریوی دارای پرونده در مراکز بهداشتی درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مازندران و بابل از سال 1392تا 1396 انجام دهد.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-3023-fa.pdf 2025-02-28 0 0 دیابت نوع دو سل ریوی شیوع مازندران ایران http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-3023-en.pdf 2025-02-28 0 0 Khairollah Asadolahi masoud_1241@yahoo.co.uk 1 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR Kourosh Sayehmiri sayehmiri-k@medilam.ac.ir 2 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR javad habibzadekashi javad.habibizade12@gmail.com 3 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR

OTHERS_CITABLE طرح پایان یافته است http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2934-fa.pdf 2025-02-28 0 0 کلر باقی مانده آلودگی میکروبی آب شرب http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2934-en.pdf 2025-02-28 0 0 javad zabihirad rad2745@yahoo.com 1 Ilam Medical Sciences AUTHOR zeinab Afrand jaber@yahoo.com 2 Ilam Medical Sciences AUTHOR yahya mahdian rad2@yahoo.com 3 Ilam Medical Sciences AUTHOR