OTHERS_CITABLE جمعیت جهان در حال پیر شدن است.طبق نتایج مطالعات در سال 2017، جمعیت افراد بالای 60 سال در دنیا، 962 میلیون نفر بوده، که 13 درصد از جمعیت کل جهان را تشکیل می داده است. پیش بینی می شود این میزان در سال 2050 به حدود 2 میلیارد نفر برسد. با افزایش سن، بخصوص در دوره ی سالمندی مجموعه مشکلات زیادی در زندگی افراد اتفاق می افتد، مشکلاتی از قبیل مرگ نزدیکان، از دست دادن قدرت، ضعف توانایی های جسمی، و نزدیک شدن به روزهای پایان زندگی، که قشارهای خاصی را بر افراد سالمند وارد می کند و این مشکلات توانایی انجام کارها و کیفیت زندگی سالمندان را تحت تاثیر قرار می دهند. مطالعات نشان می دهند بیشتر سالمندان بصورت همزمان از 2 بیماری یا بیشتر رنج می برند. این بیماری ها به سلامت سالمندان سراسر دنیا ضربه می زند. بیماری های مزمن شایع ترین نوع از بیماری های هستند که سالمندان دچار آنها می شوند. از میان بیماری های مزمن درد و بویژه دردهای عضلانی – اسکلتی مشکل بزرگی هستند که باعث ناتوانی سالمندان شده و کیفیت زندگی سالمندان را تحت تاثیر قرار می دهند. این مشکلات اگر مورد رسیدگی، مدیریت و درمان قرار نگیرند می توانند هزینه های جسمی، روحی و مالی زیادی را متوجه سالمندان کنند و کیفیت زندگی آنها را تحت تاثیر قرار دهند. با این وجود تعیین شیوع درد، کنترل و مدیریت دردهای مزمن موضوعاتی هستند که کمتر به آنها پرداخته شده است. برنامه ی مدیریت درد با استفاده از روش های مختلف دارویی و غیر دارویی و در نظر گرفتن جنبه های مختلف زندگی سالمندان می تواند این کمبود توجه به یکی از مشکلات اصلی سالمندان را جبران کند. با توجه به افزایش جمعیت سالمندان، دسترسی به اطلاعات دقیق، شفاف و جامع در زمینه درد مزمن و مدیریت آن، ضروری است. این در حالی است که اطلاعات موجود در این زمینه کافی نبوده و تحقیقات بیشتری در زمینه راهکارهای مناسب مدیریت درد که مبتنی بر نیازهای فردی سالمندان در جامعه باشد، مورد نیاز است. اجرای برنامه های مختلف مدیریت درد مزمن در سالمندان می تواند به صورت چشمگیری باعث افزایش کیفیت زندگی آنان شده و هزینه های مربوط به مدیریت درد مزمن در جامعه را نیز کاهش دهد. مطالعات کمی در مورد تاثیر اجرای برنامه ی مدیریت درد در سالمندان و تاثیر آن بر روی کیفیت زندگی و کنترل درد های مزمن سالمندان مرد وجود دارد. بنابراین هدف از این مطالعه تعیین تاثیر استفاده از مدیریت درد بر کیفیت زندگی و کنترل درد مزمن در سالمندان است. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-481-fa.pdf 2023-12-31 0 0 مدیریت درد کیفیت زندگی سالمند دردهای عضلانی - اسکلتی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-481-en.pdf 2023-12-31 0 0 Sadegh Arazi sadegh.arazi92@gmail.com 1 ایران- ایلام، انتهای بلوار پژوهش AUTHOR Arman Azadi arman7azadi@yahoo.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9713-5416 Afsaneh Raiesifar a.raiesifar@gmail.com 3 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-3286-2628 Yousef Veisani yousefveisani@gmail.com 4 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9131-3744

OTHERS_CITABLE بیماری های عفونی از دیرباز تا کنون به عنوان یکی از مشکلات بهداشتی جوامع بشری مطرح بوده و تلاش های زیادی در جهت درمان و کنترل آن ها صورت گرفته است.  با این حال بیماری های همه گیر ویروسی-عفونی در حال ظهور همچنان یک چالش بزرگ در قرن بیست و یکم هستند..  در سال های اخیر، شیوع بیماری ابولا (Ebola disease ) و سندرم تنفسی خاورمیانه منجر به خسارات زیادی به جوامع از نظر سلامت و اقتصاد شده اند. اکنون نیز براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت بیماری ویروسی کووید19 (COVID-19) (Coronavirus Disease  )، در 30 دسامبر 2019  در شهر ووهان کشور چین شروع شد و به سرعت افراد زیادی از مردم این کشور را درگیر خود کرد. این سازمان در 30 ژانویه سال  2020 از کرونا به عنوان یک نگرانی جهانی نام برد؛ که کنترل آن نیازمند یک واکنش بین المللی هماهنگ است. این ویروس ناشناخته و جدید توانست جهان پیشرفته کنونی را با تمام فنّاوری های فوق بشری را تهدید کند. چنانکه بعد از گذشت تقریباً دو ماه از شیوع کرونا، کشور چین گزارش کرد که در این کشور 75465 نفر به این بیماری مبتلا شده اند. در ایران نیز تاکنون حدود 75 هزار نفر درگیر بیماری کرونا شده اند.  دوره کمون این ویروس ناشناخته تقریباً دو هفته می باشد. از آنجایی که راه انتقال ویروس کرونا از طریق دستگاه تنفسی می باشد این ویروس در کمتر از یک ماه تقریباً تمامی کشورها را درگیر کرد. به منظور جلوگیری از سرایت این ویروس افراد مبتلا به بیماری با علائم بالینی سرفه، تنگی نفس، تب و لرز.  در قرنطینه قرار گرفتند؛ اما افراد مبتلا بدون علائم بیماری که در دوره کمون قرار داشتند، مهمترین ناقلین بیماری بودند.. این بیماری در افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیف تری هستند منجر به نومونیا و سندرم زجر تنفسی و نهایتا مرگ می شود. در این میان، افراد سالخورده با مشکلات زمینه ای (مثل آسم، دیابت و نارسایی قلبی) و افرادی که ضعف سیستم ایمنی دارند بیشتر در معرض عفونت با ویروس COVID-19 قرار دارند. علاوه بر این، به نظر می رسد با توجه به تغییرات ایمنی و فیزیولوژیکی در دوران بارداری، زنان باردار در معرض خطر بیشتری از عوارض COVID-19 و مرگ و میر ناشی از آن قرار دارند(9). در واقع دوره بارداری از مهمترین موقعیت هایی است که رفتارهای سالم بهداشتی در آن اهمیت ویژه ای پیدا می کنند، زیرا بارداری به عنوان یک بحران، مادر باردار را در شرایط استرس زا و پرتنشی قرار می دهد و همین امر می تواند سبک زندگی و خصوصیات جسمانی و روانی مادر را تحت تاثیر قرار دهد. از مهمترین نگرانی های فکری مادران در دوران بارداری، جستجوی راهی برای عبور ایمن از بارداری و زایمان بوده، بنابراین خود اقداماتی در زمینه رسیدن به پیامد مطلوب انجام می دهند. می توان گفت عملکرد، تصمیمات و رفتارهای مرتبط با سلامتی، به عنوان بخشی از سبک زندگی مادر در دوران بارداری، نه تنها بر سلامت و رشد و تکامل جنین تاثیرگذار است بلکه پیامدهای همیشگی بر زندگی مادران و فرزندانشان خواهد داشت. شیوع کووید-19 یکی از عواملی است که می تواند باعث افزایش سطح اضطراب و استرس در زنان باردار شود. بر اساس یافته های مطالعات، افزایش سطح نگرانی و استرس در طی حاملگی باعث افزایش مسمویت بارداری، افسردگی بارداری، میزان تهوع و استفراغ در دوران بارداری، زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد و حتی نمره آپگار پایین می گردد. طرح فاصله گذاری اجتماعی و برخی محدودیت های تردد و قرنطینه ای یکی از دلایل اصلی این موضوع است که میزان اضطراب و نگرانی را در اغلب مادران باردار در طی انتشار بیماری کووید-19 افزایش می دهد، لذا ضروری است که زنان باردار جهت غلبه بر این مشکلات، اطلاعات لازم در خصوص رفتارهای بهداشتی و رفتارهای مربوط به سلامت را دریافت کنند.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-952-fa.pdf 2024-08-31 0 0 رفتارهای جستجوکننده سلامت زنان باردار کووید 19 http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-952-en.pdf 2024-08-31 0 0 Nasibeh Sharifi nasibe.sharifi@yahoo.com 1 Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-0734-2463 Afsaneh Raiesifar a.raiesifar@gmail.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-3286-2628 zeynab reisifar raiesifar.z@gmail.com 3 AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-3614-2791 Tayebeh Rashidian t.rashidian@yahoo.com 4 Department of Obstetrics and Gynecology, School of Medicine, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4119-8757 azita Fath nejad kazemi afnkazemi@gmail.com 5 AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-3601-9892

OTHERS_CITABLE بیماری کرونا ویروس جدید (COVID-19)، یک اپیدمی جدید است که تاکنون به بیشتر از 200 کشور به سراسر جهان گسترش پیدا کرده است. تعداد مبتلایان و فوت شدگان بر اثر این بیماری به بیش از یکصد و پنجاه هزار نفر در ایران رسیده است. قدرت انتقال بالا یکی از ویژگی های منحصر به فرد این ویروس است و همین امر سبب شده تا افراد زیادی به این بیماری مبتلا شوند.     کشورهای درگیر با این ویروس بسیاری از مشاغل و حرفه های خود را جهت کنترل این بیماری تعطیل کرده­اند، اما در این میان، مشاغل مربوط به حوزه بهداشت و درمان، نه تنها تعطیل نشده­اند بلکه مسئولیت­های بیشتری نیز برعهده گرفته­اند. پرستاران، به­عنوان بزرگترین خانواده این حوزه، تحت شیوه­های مراقبتی تعریف شده، در ارتباط مستقیم با بیماران هستند. همین امر سبب شده تا بسیاری از پرستاران و دیگر اعضای کادر درمانی به این بیماری مبتلا شده و جانشان را در این راه از دست بدهند. بار کاری اضافی و استرس بیش از حدی که این بیماری بر کادر درمان وارد ساخته سبب شده تا کیفیت زندگی و سلامت اجتماعی کادر درمان به شدت تحت تاثیر قرار گیرد. شیفت های سنگین، تعداد بیماران زیاد و همچنین احتمال بالای مبتلا شدنِ خود ارائه دهندگان مراقبت از جمله عواملی هستند که کیفیت زندگی کادر درمان را تحت تاثیر قرار داده و به تبع آن می تواند بر کیفیت مراقبت های ارائه شده نیز تاثیر بگذارد.      سازمان جهانی بهداشت کیفیت زندگی را به صورت پندار­های فرد از وضعیت زندگی خود با توجه فرهنگ و نظام ارزشی که در آن زندگی می کند تعریف کرده است. با یک نگاه اجمالی به زندگی این قشر، به سادگی می توان دریافت که شیوه زندگی شان نسبت به قبل از دوران همه گیری ِبیماری COVID-19، چه مقدار تغییر قابل توجه ای داشته است. حجم کاری بالا، مرگ و میر فراوان بیماران و در نهایت، دوری از خانواده به مدت طولانی، تاثیر بسزایی بر کیفیت زندگی کادر درمان داشته است.     کیفیت زندگی توسط عوامل متفاوتی مانند سن، شغل، محیط اجتماعی و ... تحت تاثیر قرار می­گیرد که در این میان شغل، یکی از مهم­ترین عواملی است که می تواند کیفیت زندگی فرد را تغییر دهد و سلامتی­اش را در همه ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی تهدید کند. بررسی ارتباط بین کیفیت زندگی و سلامت اجتماعی پرستارانی  که از بیماران مبتلا به کرونا مراقبت می­کنند می­تواند ارتباط میان دو متغیر مذکور و میزان تاثیرپذیری آن از شرایط پیش آمده را تبیین کند. بررسی این موضوع می­تواند در برنامه­ریزی­های آتی جهت بهبود کیفیت زندگی و سلامت اجتماعی کادر درمانی اتخاذ گردد. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1293-fa.pdf 2024-08-31 0 0 کیفیت زندگی سلامت اجتماع پرستار کووید19 http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1293-en.pdf 2024-08-31 0 0 Masoumeh Shohani msh282000@gmail.com 1 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-6865-3129 Ashraf Direkvand Moghadam direkvandmoghadam@gmail.com 2 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-1789-4373 Arvin Mahmoudi arwinmahmoudi48@gmail.com 3 AUTHOR

OTHERS_CITABLE این مطالعه بصورت  نیمه تجربی بر روی مادرانی که نوزادان آنها در بخش مراقبت ویژه نوزادان بیمارستان طالقانی شهر ایلام  بستری شده پس از اخذ مجوز از معاونت محترم آموزشی و پژوهشی انجام خواهد گرفت. و تعداد 82 نفر(بر اساس فرمول حجم و نمونه) که شرایط ورود به مطالعه را دارند تعیین خواهد شد. مادرانی که معیارهای ورود را دارند  به روش در دسترس انتخاب و به روش بلوک تصادفی و سپس قرعه کشی در دو گروه قرار خواهند گرفت سپس محقق روش کار را توضیح می‌ دهد و رضایت کتبی از مادران گرفته می شود.    ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه دموگرافیک مادران و نوزادان و چک لیست مشارکت مادران دارای نوزاد بستری در بخش ویژه نوزادان و پرسشنامه استاندارد اضطراب اشپیل برگر جهت بررسی میزان اضطراب مادر قبل از مداخله و پس از آن در زمان ترخیص نوزاد می باشد. پس از اخذ رضایت نامه کتبی ، محقق با طرح سوال از مادران و بررسی سوابق پزشکی نوزادان ، پرسشنامه جمعیت شناختی مادران و نوزادان را تکمیل می کند. سپس پرسشنامه اضطراب نیز در اختیار آنها قرار می گیرد، همچنین چک لیست مشارکت مادران جهت تعیین میزان مشارکت مادران در مراقبت از نوزاد خود قبل از مداخله و همچنین تدوین برنامه آموزشی براساس نیازهای آموزشی توسط مادران تکمیل می شود. محتوای آموزشی بر اساس اولویت های مورد نیاز مادران  و با استفاده از منابع معتبر موجود و مطالعات مشابه تهیه می شود و پس از تأیید روایی توسط  10 نفر از اساتید هیئت علمی (متخصصین اطفال و اعضا هیئت علمی دانشکده پرستاری و مامایی)  مورد استفاده قرار خواهد گرفت.  از روز دوم بستری نوزاد برای گروه آموزش چهره به چهره برنامه توانمندسازی مادران بصورت ارائه چهره به چهره در کنار تخت نوزاد، طی3 جلسه به مدت 1 ساعت در طی 3 روز متوالی در طول مدت مطالعه انجام می شود و همچنین کتابچه آموزشی که حاوی تمام محتوای آموزشی با تصاویر جذاب است جهت مطالعه بیشتر در اختیار آنان قرار می‌گیرد و برای گروه آموزش مجازی برنامه توانمندسازی بصورت فیلم آموزشی مولتی مدیا مشابه با محتوای کتابچه آموزشی از طریق الکترونیکی( واتساپ، تلگرام ، سروش و سایر شبکه های مجازی داخلی) به مدت 3 جلسه در ساعات مشخصی از روز که از قبل به اطلاع مادران رسیده است برای آنان ارسال می شود. همچنین از آنان خواسته می‌شود که درصورت دریافت و مشاهده محتوای آموزشی از طریق مجازی بازخورد مناسب دهند. آموزش روز سوم و چهارم ادامه دارد و روز پنجم و ششم مجدداً چک لیست مشارکت توسط مادران  تکمیل می شود. پرسشنامه اضطراب نیز در زمان ترخیص نوزاد توسط مادران تکمیل می شود. فرم های پرسشنامه‌ای قبل و بعد از پایان مطالعه داده ها با استفاده از روش های آماری، آمار توصیفی (فراوانی، میانگین) و آمار استنباطی (کای دو، تی مستقل، تی زوجی) ،ks و آنالیز کوواریانس توسط نرم افزار spss ورژن 26 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1503-fa.pdf 2024-08-31 0 0 توانمندسازی مشارکت بخش مراقبتهای ویژه نوزادان اضطراب نوزاد آموزش چهره به چهره آموزش مجازی http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1503-en.pdf 2024-08-31 0 0 Hamid Taghinejad hamid2005mordad@yahoo.com 1 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2741-9317 Hadis Nazari nazarihadis2014@gmail.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-0603-4423 Kourosh Sayehmiri sayehmiri-k@medilam.ac.ir 3 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9742-770X seyedeh mahtab naghib zadeh naghibzadehmahtab64@gmail.com 4 AUTHOR

OTHERS_CITABLE بیماری­های قلبی­ عروقی از بیماری­های شایع در قرن 21 شناخته شده و عامل اصلی بیش از نیمی از مرگ­ و­میرها در کشورهای توسعه ­یافته است.گسترش استفاده از روش­های نوین تشخیصی نظیر آنژیوگرافی، مرگ ­و­میر این بیماری­ها رو تا حدود 50% کاهش داده است.آنژیوگرافی عروق کرونر یک روش بررسی تهاجمی است و در تشخیص بیماری­های عروق کرونری استفاده می­شود. با توجه به تهاجمی بودن پروسیجر آنژیوگرافی، احتمال بروز عوارضی مانند هماتوم و خونریزی، ترومبوز شریانی، و آمبولی به دلیل ترومای وارد شده به دیواره عروق وجود دارد. بنابراین مراقبت پرستاری در بیماران تحت آنژیوگرافی در راستای پیشگیری و کشف عوارض اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت. در این راستا پرستاران در تمامی مراحل قبل ،حین و پس از آنژیوگرافی ایفای نقش می­کنند . آموزش به بیمار جزء مسؤلیت های حرفه ای پرستاران به شمار می آید.روش هـای متعددی در امر آموزش به بیمار وجود دارد که آموزش فردی یا چهـره به چهـره یکی از آن هااسـت.یکی دیگر از انواع روش های آموزشی که در تسهیل و پیشرفت سلامت و ایجاد محیط مناسب برای یادگیری تاثیر دارد، آموزش همتا است. تأثیــر مثبــت ایــن رویکــرد آموزشــی در بعضــی مطالعــات تأییــد شــده اســت.خودمراقبتی در مراقبت از بیماران قلبی جایگاه مهمی دارد.عدم آگاهی بیماران از چگونگی انجام آنژیوگرافی و مراقبت­ های لازم قبل و بلافاصله  بعد از انجام آن سبب نارضایتی آنان و عدم رعایت مراقبت­های لازم و در نتیجه منجر به افزایش عوارض برای بیماران می­شود با این حال تا کنون تاثیر آموزش از طریق پرستار و همتا در زمینه خود­مراقبتی  بعد از آنژیوپلاستی صورت نگرفته است. پژوهش هــای متعــددی جهت بررسی تاثیر آموزش بر میزان توان خودمراقبتی بیماران انجــام شــده است.لذا جهت پیشبرد و دستیابی به اهداف آموزشی و پیشگیری از بستری شدن مکرر بیمار بررسی و مقایسه این دو روش آموزشی ضروت پیدا کرد.این پژوهش با هدف مقایسه تاثیر آموزش به دو روش همتا و پرستار بر میزان توان خودمراقبتی بیماران بعد آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی صورت می­گیرد. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1800-fa.pdf 2024-08-31 0 0 خودمراقبتی آنژیوپلاستی آموزش بیمار کت لب http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1800-en.pdf 2024-08-31 0 0 matineh mobarakian mousavi matin98.mobarakian@gmail.com 1 AUTHOR Masoumeh Otaghi masoome.otaghi@gmail.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-4199-4967 Hamid Taghinejad hamid2005mordad@yahoo.com 3 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2741-9317 Rasool Mohammadi Mohammadi.rasool@lums.ac.ir 4 Department of Biostatistics and Epidemiology AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-4507-5079

OTHERS_CITABLE ترکیبات دارویی و محصولات مراقبت فردی(PPCPs)، ریزآلاینده های نوظهوری هستند که در چند دهه اخیر با توجه به پیشرفت آنالیزهای دستگاهی، شناسایی آنها در منابع مختلف آبی اماکن پذیر شده و با توجه به اثرات جانبی خطرناکی که روی سلامت انسان و حیات وحش دارند، مورد توجه متخصصان محیط زیست قرار گرفته اند. استامینوفن (ACT)، یا پاراستامول با فرمول شیمیایی C8H9NO2 یک آلاینده آلی مقاوم است و با توجه به اینکه یک داروی فروش آزاد OTC)) می باشد، به طور گسترده در جهان جهت تسکین درد، داروی ضد تب و ضدالتهاب مورد استفاده قرار می گیرد بطوریکه سالانه حدود 105×45/1 تن از آن وارد محیط می شود. براساس مطالعات انجام شده، فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته  به عنوان فناوری های قدرتمندی برای تجزیه آلاینده های آلی سمی به نمک های معدنی بی خطر، دی اکسید کربن و آب عمل می کنند. در سال های اخیر،AOP های مبتنی بر رادیکال سولفات  به دلیل قابلیت بالا در تخریب آلاینده های نوظهور بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. در میان روش های فعال سازی رادیکال سولفات، فعال سازی مبتنی بر کربن مقرون به صرفه تر بوده، با محیط زیست سازگاری بیشتری داشته و قابلیت های فیزیکوشیمیایی بالاتری دارد.  از جمله ساختارهای مبتنی برکربن، می توان نانو کامپوزیت نیترید کربن گرافیتی- (g-C3N4) را نام برد. هرچند عوامل مختلفی از جمله مساحت سطح پایین و عدم وجود حفره، کارایی g-C3N4 را کاهش می دهند؛ همچنین به وجودآمدن مراکزی برای به دام افتادن الکترون ها و بازده کوانتومی پایین در اثر ایجاد سریع فرآیندهای نوآرایی برای جفت الکترون- حفره در کاهش کارایی g-C3N4 مؤثر می باشد. بنابراین بایستی با روش های مختلف این ترکیبات را اصلاح نموده و کارایی آنها را بهبود بخشید. یکی از روش های مناسب جهت اصلاح این ترکیبات، عامل دار کردن آنها با فلزات مناسب است. تحقیقات نشان داده است Cu به عنوان یک کاتالیزور کارآمد عمل می کند؛ همچنین g-C3N4 قادر به ترکیب با Fe (II) و Fe (III) می باشد. استفاده از فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته به صورت تلفیقی با نانوذرات کربن نیترید سنتزی و فلزدار شده با آهن و مس رویکردی نوین در کاهش بار آلی و تخریب آلایندهای نوظهور را پیشنهاد می دهد. با توجه به مطالب ذکر شده هدف از این مطالعه سنتز نانوکامپوزیت       g-C3N4/CU و g-C3N4/Fe  به منظور ارزیابی آن در فعال سازی پرسولفات به عنوان اکسیدکننده و حذف استامینوفن به عنوان نمونه ای از آلاینده های نوظهور می باشد.     http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1713-fa.pdf 2024-08-31 0 0 استامینوفن اکسیداسیون پیشرفته رادیکال سولفات فتوکاتالیست نیترید کربن گرافیتی مس و آهن http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1713-en.pdf 2024-08-31 0 0 Seyyed Abbas Mirzaee mirzaee.seyyed@gmail.com 1 Department of Environmental Health, School of Health, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-6100-7431 Heshmatolah Nourmoradi ilam_nourmoradi@yahoo.com 2 Department of Environmental Health, School of Health, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-2699-6144 Ali Nikoonahad nikoonahad_ali_n@yahoo.com 3 Department of Environmental Health, School of Health, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2749-0404 Ehsan Aghayani ehssanaghayani@gmail.com 4 AUTHOR Mahtab Alvandi Sedeh mahtab.alvandisede@gmail.com 5 AUTHOR

OTHERS_CITABLE مرگ مادر در طول دوره حاملگی یا حین زایمان و تا 42 روز بعد از خاتمه حاملگی ( بدون توجه به طول و جایگاه بارداری ) به هر علتی ،که بخاطر بارداری تشدید شده باشد یا مربوط به اقدام های پزشکی مامایی در بارداری باشد ، به جز حوادث مرگ مادر (Maternal mortality) می گویند1)،2( .که از مهم ترین شاخص های توسعه هر جامعه است ، زیرا از یک سو نشان دهنده تاثیر مراقبت های بارداری و از سوی دیگر بیانگر اوضاع اقتصادی و اجتماعی هر جامعه است همچنین این شاخص ، بیانگر وضعیت سواد زنان ، دسترسی به فوریت های مامایی و زایمان ، هزینه های خدمات درمانی ، وجود شبکه های ارتباطی و سطح درآمد خانواده ها می باشد )3(. به همین دلیل ، میانگین میزان مرگ و میر مادران بر اثر عوارض بارداری در کشورهای در حال توسعه 200 و در کشورهای توسعه یافته 20 در صدهزار تولد زنده است زیرا در کشورهای توسعه یافته دسترسی زنان به خدمات مورد نیاز  دوران بارداری و بهبود این خدمات ، مرگ مادر را به پدیده نادر تبدیل نموده است در حالی که بروز عوارض دوران بارداری و زایمان در کشورهای در حال توسعه اغلب به مرگ مادر می انجامد.(4) و تخمین زده شده است در جهان ،در هر دقیقه یک زن و در هر روز ، 1600 زن در اثر عوارض بارداری می میرند که کشور های آسیایی با نسبت مرگ و میر مادران باردار 30 در 100 هزار تولد زنده در مقایسه با دیگر کشورها از وضعیت متوسطی برخوردار هستند )2( .با توجه به اهمیت مرگ و میر مادران و به عنوان بخشی از اهداف توسعه پایدار ، نسبت جهانی مرگ مادران می بایست تا سال 2030 به میزان دو سوم آن در سال 2010 ( 289000 مورد ) کاهش داده شود )11،4.( آمار مرگ ومیر در ایران در سال 2017 براساس آمار سازمان جهانی بهداشت 16 نفر در 100 هزار تولد زنده گزارش شده است و کاهش مرگ و میر مادران در ایران تا سال 2020 به زیر 15 مورد در هر 100 هزار تولد زنده ، به عنوان یکی از هدف های مهم در برنامه توسعه ششم عنوان شده است )11(  .وبا توجه به اینکه مرگ یک مادر ، مرگ یک نفر نیست، بلکه مرگ و ناتوانی خانواده و جامعه است به طور ی که اگر مادر بمیرد ، احتمال مرگ کودک تا پنج سالگی دو تا سه برابر می شود )2( .و بخاطر اهمیت بسیار زیاد شاخص مرگ مادران در ایران و متعهد بودن این کشور برای کاهش آن ، نظام مراقبت مرگ مادان در ایران تدوین و جهت اجرای آن ، دستوالعمل وزارتی صادر شده است که همه دانشگاه های علوم پزشکی کشور ملزم به انجام آن شده اند . در این راستا ، موارد مرگ مادری در اسرع وقت به معاونت بهداشتی و اداره سلامت مادران دانشگاه ذیربط گزارش می شود . کمیته استانی مرگ مادر پس از دریافت گزارش ، ضمن بررسی علت مرگ و تایید آن ، عوامل قابل اجتناب از مرگ را شناسایی و بازخوراند لازم را ، به منظور تهیه راه کارهای عملی جهت پیش گیری از مرگ های مشابه ارایه می کند؛ مورد تایید شده مرگ مادر نیز به اداره سلامت وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی گزارش می گردد . در نهایت، کمیته کشوری بررسی مرگ مادر پس از بررسی ، مورد گزارش شده را به عنوان مورد مرگ مادر ، تایید و ثبت می نماید (12) . این مطالعه با هدف تعیین فراوانی و عوامل موثر بر میزان مرگ و میر مادران باردار در استان ایلام صورت میگیرد و با توجه به اینکه مرگ مادر جزءمرگ های قابل پیشگیری  هست و شناخت عوامل موثر بر مرگ و میر مادران می تواند در کاهش میزان مرگ  و میر تاثیر گذارد http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1878-fa.pdf 2023-02-27 0 0 مرگ مادران زایمان مراقبت دوران بارداری استان ایلام http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-1878-en.pdf 2023-02-27 0 0 maryam piri pirimar76@gmail.com 1 School of Health AUTHOR Sanaz Azami aazamisanaz@gmail.com 2 Department of Medical Education, Educational Development Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-7665-345X

OTHERS_CITABLE کشور ایران یکی از 10 منطقه زلزله خیز جهان است و از نظر وقوع بلایای طبیعی مقام ششم جهان را دارا می باشد. بررسی مشکلات مختلفی که پس از بروز زلزله برای مردم آسیب دیده بوجود می آید از اهمیت زیادی برخوردار است. یکی از مهمترین مشکلات پس از بروز زلزله چگونگی تأمین و توزیع مواد غذایی در بین مردم آسیب دیده است زیرا به دلیل تخریب شهرها و از بین رفتن مراکز تولید، ذخیره و عرضه مواد غذایی، تأمین و توزیع مواد غذایی با هرج و مرج و بی نظمی شدید همراه می گردد که می تواند مشکلات تغذیه ای زیادی از جمله سوء تغذیه را به دنبال داشته باشد(1). وضعیت تغذیه نامناسب عملکرد سیستم ایمنی بدن را مختل می کند و در نتیجه منجر به مرگ و میر بیشتر در اثر بیماری های عفونی مانند سل، اسهال یا مالاریا می شود. عدم درمان تغذیه ای و مراقبت های پزشکی در این شرایط حتی می تواند در نهایت منجر به مرگ شود (2). در نتیجه در بین مردم اضطراب و نگرانی شد یدی ایجاد می گردد . بنابراین یکی از مهمرین وظایف مسئولین برنامه ریزی دقیق برای تأمین نیازمندیهای تغذیه ای مردم آسیب دیده است و هر قدر که این برنامه ریزی دقیق تر و روشن تر باشد، پس از وقوع حادثه با مشکلات کمتری مواجه خواهیم شد(3). علیرغم مطالعات اولیه انجام شده، تا کنون مقاله مروری جامعی برای بررسی وضعیت تغذیه ای در بازماندگان ناشی از زلزله انجام نشده است. با توجه به روند روبـه افـزایش وضعیت تغذیه ای نامناسب در بازماندگان زلزله و همچنین به خاطر اهمیت پیامدهای پس از آن مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز حاضر قصد دارد به بررسی بررسی وضعیت تغذیه ای در بازماندگان ناشی از زلزله بپردازد تـا وسـعت و اهمیت این مسئله را مشخص نماید http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2151-fa.pdf 2024-08-31 0 0 زلزله وضعیت تغعذیه ای بلایای طبیعی بازماندگان http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2151-en.pdf 2024-08-31 0 0 Ali Sahebi Ali.sahebi.phd@gmail.com 1 AUTHOR marayam kheiry m.kheiry@yahoo.com 2 AUTHOR

OTHERS_CITABLE مطالعات مرور نظام مند یکی از قوی ترین انواع مطالعات هستند که در آنها تمام مطالعات انجام شده در زمینه هدف مطالعه جمع آوری شده و نتایج حاصل از آنها با یکدیگر مقایسه و در نهایت یک نتیجه گیری دقیق در مورد موضوع مورد بررسی صورت می گیرد. با توجه بررسی متون صورت گرفته توسط تیم تحقیق، این مطالعه اولین مطالعه ساختار یافته، به منظور ارزیابی جامع تحقیقات صورت گرفته در زمینه بررسی حضور انواع مختلف میکروپلاستیک ها در هوای داخل ساختمان و در نتیجه ارائه راهکاری موثر در کاهش مواجهه با این آلاینده ها به عنوان یک مطالعه مروری نظام مند می باشد.    http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2172-fa.pdf 2024-08-31 0 0 مرور سیستماتیک- میکروپلاستیک- هوای داخل ساختمان- آلودگی هوا http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2172-en.pdf 2024-08-31 0 0 Seyyed Abbas Mirzaee mirzaee.seyyed@gmail.com 1 Department of Environmental Health, School of Health, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-6100-7431 Zahra Noorimotlagh noorimotlagh.zahra@gmail.com 2 Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-9376-9019

OTHERS_CITABLE بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی، بیماری­های تنفسی، سومین علت مرگ و میر در کل دنیا محسوب می­شوند. شناسایی اختلالات تنفسی و تشخیص آنها باید در سریع­ترین زمان ممکن آغاز گردد. پرستاران به علت حضور در خط مقدم مراقبت از بیماران می­بایست از دانش و مهارت کافی در زمینه شناسایی و تشخیص اختلالات تنفسی برخوردار باشند تا از وقوع عوارض مرگبار این اختلالات جلوگیری کنند. این مهم از طریق آموزش­های مناسب و کافی تأمین می­گردد.    آموزش پرستاری نیز با تأکید بر دستیابی دانشجویان به شایستگی و کارآیی در حیطه­های مختلف و رفع نیازهای مراقبتی مددجو از روش­های گوناگون سنتی آموزش استفاده می­کند. پژوهش­های انجام شده در ایران نشان می­دهند که 72% مربیان پرستاری از روش­های غیرفعال تدریس استفاده می­کنند  و این در حالی است که 92% از دانشجویان پرستاری کاربرد روش­های فعال و نوین آموزشی را به روش­های سنتی و غیرفعال ترجیح داده و تمایل زیادی نسبت به استفاده از آن­ها نشان می­دهند.    در مسیر فرایند یاد دهی- یادگیری عوامل مختلفی هستند که بر موفقیت یا شکست تحصیلی دانشجویان مؤثر هستند.  خودکارآمدی، یکی از مهم­ترین عواملی که به­صورت فردی عملکرد آن­ها را تحت تأثیر قرار می­دهد. خودکارآمدی، سازه اصلی تئوری اجتماعی و شناختی بندورا است و به برداشت افراد از توانایی­های خود برای انجام کار و فعالیت اشاره دارد. بر اساس تئوری بندورا، خوداندیشی یکی از توانایی­های منحصربه­فرد در انسان است که به­وسیله آن انسان رفتار خود را ارزیابی و تغییر می­دهد و این خودارزیابی­ها دربرگیرنده دریافت­های خودکارآمدی است.    از آنجا که در سراسر دانشکده­های پرستاری ایران، دانشجویان رشته پرستاری، بیماری های تنفسی و اختلالات شایع تنفسی را در درس مراقبت های ویژه پرستاری در سال دوّم و یا سوّم دانشگاه آموزش می­بینند، ممکن است با گذشت زمان، دانش و مهارت کسب شده دچار نوسان گردد. به همین علت، به نظر می­رسد که یکی از علل اصلی در عدم کسب دانش و مهارت کافی و نیز میزان یادآوری آنچه آموخته شده، در سطح آموزش پرستاری از جمله آموزش داروهای ترالی و احیای قلبی ریوی  شیوه تدریس و عدم استفاده از نظریه­های نوین یادگیری و روش­های پیشرفته آموزش می باشد.    آموزش با استفاده از ابزارهای الکترونیک یکی از راه­های نوین تدریس دروس آموزش پرستاری می­باشد. استفاده از بستر آموزش آنلاین در دوران پاندمی کرونا، حاکی از مفید بودن این روش در ارائه­ی محتوا و آموزش به فراگیران پرستاری، کارایی خود را نشان داده است. بازی­ وارسازی (gamification) یا مفهوم یادگیری مبتنی بر بازی به معنای استفاده از ابزارهای مبتنی بر تکنولوژی جهت انجام انواع فعالیت­های یادگیری و حل مسأله می­باشد. در جریان بازی­وارسازی، فراگیر به انجام فعالیت­های اختصاصی یادگیرانه به­گونه­ای فعال فرا داشته شده و توانایی­های حل مسأله و یادگیری در آن­ها تقویت می­شود. بازی ­وارسازی باعث تبدیل محتوای سنگین و خسته­کننده­ی آموزشی به مباحث شاد و مفرح، انگیزشی و فعال می­گردد. بازی­وارسازی به فراگیر این امکان را می­دهد که در جریان یادگیری غرق شود و پیامدهای یادگیری را درک کند و در مدت زمان کمتر و با صرف هزینه کمتر به یادگیری بپردازد.    بازی­ وارسازی با قرار دادن فراگیر در یک محیط شبیه­سازی شده باعث افزایش انگیزه، حس رقابت و تجربه­ی خطر بدون درگیر شدن با بیمار واقعی می­باشد. بازی­وارسازی باعث ارتقاء مهارت­های تفکر خلاق، تفکر انتقادی و تحلیلی، دانش­سنجی، تصمیم­گیری، وظایف چندگانه ارتباط و مهارت­های روانشناختی می­گردد. در واقع بازی وارسازی، به نوعی زمان نگهداری دانش کسب شده در ذهن را، افزایش می­دهد. با توجّه به اینکه یادگیری و یادآوری دو اصل مهم در فرایند شغلی پرستاران محسوب می­شوند، جهت تقویت این عوامل روش­های نوین تدریس می­تواند روش­های مناسب و کاربردی به حساب آید.    نتایج مطالعات انجام شده نشان می­دهد که دانشجویان و فارغ­التحصیلان رشته­های پزشکی و پرستاری، در بررسی و شناخت اختلالات تنفسی و بیماری های ریوی با مشکل مواجه هستند. یادگیری در تفسیر آزمایشات با کمک بازی­وارسازی ابعاد متفاوتی مانند مؤلفه­های فردی (مسئولیت­پذیری، ادراک)، مؤلفه­های مکانیکی (بازخورد سریع، پیشرفت دوره­ای) و مؤلفه­های عاطفی (انگیزش، خودکارآمدی) را در برمی­گیرد. با توجّه به نوین بودن بازی­ وارسازی در یادگیری فنون درمانی و آموزشی، از این مفهوم می­توان در توسعه و ثبت یادگیری مفاهیم پرستاری استفاده نمود.    با توجّه به آنچه گفته شد، هدف مطالعه کنونی بررسی تاثیر بازی وارسازی به روش آنلاین بر یادگیری صداهای ریوی و خودکارآمدی دانشجویان پرستاری می باشد و سوال این است که آیا بازی ­وارسازی بر یادگیری صداهای ریوی و خودکارآمدی تأثیر دارد یا خیر؟   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2455-fa.pdf 2024-08-31 0 0 بازی وارسازی صدا های ریوی خودکارآمدی دانشجویان پرستاری http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2455-en.pdf 2024-08-31 0 0 Alireza Vasiee rezawest10@gmail.com 1 Ilam-Medical university AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-9401-7003 Mosayeb Mozafari mozafaric@yahoo.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-8956-4704 Masoumeh Shohani msh282000@gmail.com 3 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-6865-3129 Maryam Pakseresht paksereshmaryam@yahoo.com 4 Ilam-Medical university AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5821-1028 Fakhredin Taghinezhad ftaghinezhad@modares.ac.ir 5 Ilam-Medical university AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2566-5135 Fatemeh Najafi najafi-f@medilam.ac.ir 6 Ilam-Medical university AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-8295-1245

OTHERS_CITABLE    بیماری­های حاد قلبی از جمله شایع­ترین و خطرناک­ترین مشکلاتی هستند که زندگی بشر را مورد تهدید قرار می­دهند. برای تشخیص بی­نظمی­های مرگبار، پایش الکتروکاردیوگرام بایستی در سریع­ترین زمان ممکن آغاز شود. پرستاران به علت حضور در خط مقدم مراقبت از بیماران می­بایست از دانش و مهارت کافی در زمینه تشخیص و تفسیر نوار ریتم قلب برخوردار باشند تا از وقوع عوارض مرگبار این اختلالات جلوگیری کنند. این مهم از طریق آموزش­های مناسب و کافی تأمین می­گردد.    خواندن صحیح الکتروکاردیوگرام یکی از پیش نیازهای شناخت اختلالات قلبی و پیشگیری از عوارض ناشی از اختلالات قلب است. با توجّه به این که پرستار اولین فردی است که می­تواند در شناخت اختلالات ریتم قلب، نقش کلیدی خود را ایفاء نماید، خواندن صحیح الکتروکاردیوگرام از وظایف مهم اوست. استفاده از روش های نوین آموزش، توانایی ذهنی فراگیران را تقویت و سبب به کار گرفتن نیروی تفکر و استفاده از قوای عقلانی در جهت استدلال و رسیدن به پاسخ مسائل می­شوند. این روش­ها برای ایجاد سطوح بالاتر مهارت­های تفکر روش مناسبی هستند و فراگیر را وادار می­سازند تا در فرایند یادگیری درگیر شوند.      از آنجا که در سراسر دانشکده­های پرستاری ایران، دانشجویان رشته پرستاری، داروهای ترالی، احیاء قلبی ریوی و اختلالات شایع قلبی را در درس مراقبت های ویژه پرستاری در سال دوّم و یا سوّم دانشگاه آموزش می­بینند، ممکن است با گذشت زمان، دانش و مهارت کسب شده دچار نوسان گردد.    آموزش با استفاده از ابزارهای الکترونیک یکی از راه­های نوین تدریس دروس آموزش پرستاری می­باشد. استفاده از بستر آموزش آنلاین در دوران پاندمی کرونا، حاکی از مفید بودن این روش در ارائه­ی محتوا و آموزش به فراگیران پرستاری، کارایی خود را نشان داده است. در جریان بازی­وارسازی، فراگیر به انجام فعالیت­های اختصاصی یادگیرانه به­گونه­ای فعال فرا داشته شده و توانایی­های حل مسأله و یادگیری در آن­ها تقویت می­شود. بازی ­وارسازی باعث تبدیل محتوای سنگین و خسته­کننده­ی آموزشی به مباحث شاد و مفرح، انگیزشی و فعال می­گردد. در واقع بازی وارسازی، به نوعی زمان نگهداری دانش کسب شده در ذهن را، افزایش می­دهد. با توجّه به اینکه یادگیری و یادآوری دو اصل مهم در فرایند شغلی پرستاران محسوب می­شوند، جهت تقویت این عوامل روش­های نوین تدریس می­تواند روش­های مناسب و کاربردی به حساب آید.    نتایج مطالعات انجام شده نشان می­دهد که دانشجویان و فارغ­التحصیلان رشته­های پزشکی و پرستاری در تفسیر الکتروکاردیوگرام با مشکل مواجه هستند. یادگیری در تفسیر آزمایشات با کمک بازی­وارسازی ابعاد متفاوتی مانند مؤلفه­های فردی (مسئولیت­پذیری، ادراک)، مؤلفه­های مکانیکی (بازخورد سریع، پیشرفت دوره­ای) و مؤلفه­های عاطفی (انگیزش، خودکارآمدی) را در برمی­گیرد. بنابراین بازی ­وارسازی یک انتقال پارادایم در یادگیری را ایجاد نموده است. با توجّه به نوین بودن بازی­ وارسازی در یادگیری فنون درمانی و آموزشی، از این مفهوم می­توان در توسعه و ثبت یادگیری مفاهیم پرستاری استفاده نمود.    با توجّه به آنچه گفته شد، هدف مطالعه کنونی بررسی تاثیر بازی وار سازی  به روش آنلاین بر تفسیر نوار قلب و یادگیری خود راهبرد دانشجویان پرستاری می باشد و سوال این است که آیا بازی­وارسازی بر تفسیر نوار قلب و یادگیری خود راهبرد تأثیر دارد یا خیر؟   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2442-fa.pdf 2024-08-31 0 0 بازی وارسازی نوار قلب یادگیری خود راهبرد دانشجویان پرستاری http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2442-en.pdf 2024-08-31 0 0 Alireza Vasiee rezawest10@gmail.com 1 Ilam-Medical university AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-9401-7003 Mosayeb Mozafari mozafaric@yahoo.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-8956-4704 Hamid Taghinejad hamid2005mordad@yahoo.com 3 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-2741-9317 Amirreza Bazhdan amirreza.bazhdan80@gmail.com 4 Ilam-Medical university AUTHOR https://orcid.org/0009-0000-3787-2660

OTHERS_CITABLE   Renin–angiotensin system  (RAS) علیرغم تاریخچه طولانی که از کشف آن می گذرد همچنان از حیطه های تحقیقاتی است که کشف  تداخل بین اجزاء این سیستم از موضوعات مورد علاقه محققین می باشد. RAS شامل گیرنده های مختلف با پاسخ های عروقی متفاوت است. علاوه بر AT1، دو گیرنده دیگر نیز وجود دارد. گیرنده آنژیوتانسین II 2 (AT2) و گیرنده آنژیوتانسین (1-7)   (Mas) در RAS که وابسته به جنسیت هستند و نقش این گیرنده ها در زنان نسبت به مردان اهمیت بیشتری دارند (1).  فعالیت سیستم رنین آنژیوتانسین (RAS)[1] در میان مواد وازواکتیو از آن جهت حائز اهمیت می باشد که با انقباض شریانچه وابران از طریق گیرنده نوع 1 آنژیوتانسین(AT1) موجب کاهش پرفیوژن کلیه و در نتیجه هیپوکسی بافت توبولواینترستیشیال پایین دست می شود (2). لذا نقش RAS و عوامل تشکیل دهنده آن و یا حتی عوامل موثر بر آن در فرایند ایسکمی-رپرفیوژن کلیوی دارای نقش ویژه ای است. گیرنده AT1  جزء گیرنده های متصل به G پروتئین[2](GPCRs) است که 7 بار عرض غشاء را طی می کند.G پروتئین آن از نوع  Gqولی  فاقد فعالیت تیروزین کینازی ذاتی است(3). اتصال آنژیوتانسین II به این گیرنده فسفولیپاز C (PLC) را فعال و سبب تجمع اینوزیتول تری فسفات(IP3) و دی آسیل گلیسرول(DAG) می شود. IP3 با افزایش غلظت کلسیم داخل سلول موجب انقباض سلول عضله صاف عروق و ترشح آلدوسترون از بخش قشری آدرنال می شود.DAG  با فعال کردن پروتئین کیناز C (PKC) و نهایتاً فسفریلاسیون برخی پروتئینها در این مسیر موجب انقباض عروقی و رشد سلول می شود(3). کلیه نقش مهمی را در تنظیم فشار شریانی و حجم مایعات بدن در ارتباط با RAS دارد(4). با این وجود نقش دپرسور این سیستم در تنظیم عملکرد کلیه در شرایط فیزیولوژیک و بیماری به خوبی شناخته نشده است (5, 6). گیرنده نوع 2 آنژیوتانسینII(AT2)و گیرنده Mas جزء بازوی دپرسور RAS  می باشند (5, 6). آنژیوتانسینII یک هورمون اکتاپپتیدی و یکی از اجزاء فعال RAS می باشد. در تنظیم آب و الکترولیت ها نقش دارد و توسط اتصال به رسپتورهایش ایفا نقش می نماید رنین ( یک اندوپپتیداز است) ، آنژیوتانسینوژن را به دکاپپتید آنژیوتانسین (Ang I) I تقسیم می کند که به نوبه خود توسط آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE) ، که یک یک متالوپپتیداز روی است ، به اکتاپپتید Ang II  تقسیم می شود. Ang II متعاقباً توسط ACE2 ، همولوگ ACE ، به Ang- 1-7)) تقسیم می شود(7). Ang II می تواند به گیرنده های مرتبط با پروتئین  GPCRs G از جمله گیرنده Ang II نوع 1 (AT1R) و گیرنده Ang II نوع 2 (AT2R) متصل شده   و   رسپتور  mas را  فعال کند.  فعال شدن AT1R نه تنها منجر به انقباض عروق می شود بلکه  احتباس الکترولیت ها و آب از طریق کلیه ، بلکه باعث التهاب ، تکثیر و فیبروز می شود  (8). در مقابل ، فعال سازی AT2R و  واسطه های رسپتور  mas اثرات متضاد از جمله گشاد کننده عروق ، ضد تکثیر ، آنتی اکسیدان ، ضد التهاب و ضد فیبروتیک  دارد (8).  آنژیوتانسین 7-1 (یک هپتا پپتید فعال بیولوژیکی) درون زاد در کلیه گونه های مختلف در سطوح بافتی ای که قابل قیاس با آنژیوتانسینII است بیان می گردد(9). این پپتید یک جزء مطرح وازواکتیو RAS است که با توجه به اثرات وازودپرسوری، وازودیلاتوری و آنتی هیپرتانسیو آن، در خنثی نمودن عملکردهای فیزیولوژیک آنژیوتانسینII نقش دارد (10). کلیه به دلیل عوامل متعددی همچون تروما، عفونت، مسمومیت شدید، واکنش به داروها و یا عوارض ناشی از جراحی ها(از جمله پیوند کلیه) آسیب دیده و دچار اختلال در عملکرد می­شود و نهایتا آسیب حاد کلیه (AKI) اتفاق می­افتد(11)، که در بیمارستان ها و مراکز درمانی در کشورهای در حال توسعه با مرگ و میر بالایی همراه است. روزانه حدود 35% از بیماران بخش های مراقبت های ویژه، مبتلا به AKI می­شوند(12). عدم تعادل در مواد وازواکتیو بخصوص مواد وازوکانستریکتور داخل کلیوی حتی با وجود یک ساختار توبولی سالم در ایجاد هیپوکسی مزمن بخصوص در مراحل ابتدایی بیماری های کلیوی قبل از پیشرفت تغییرات هیستولوژیکی در بافت توبولواینترستیشیال دخالت دارد(2) . از جمله مواد وازواکتیو بیشماری که در پاتوفیزیولوژی رگ ها مهم است آنژیوتانسین II می باشد، که به سبب اعمال متعددش در بیماریها هدف درمان قرار می گیرد (13). سیس پلاتین (CP) به عنوان یک داروی ضد سرطان برای درمان تومور جامد در محیط های بالینی شناخته می شود، اما عارضه جانبی اصلی آن سمیت کلیوی است. CP ممکن است بر اجزای RAS تأثیر بگذارد و گزارش شده است که آنتاگونیست AT1R با افزایش نرخ فیلتراسیون گلومرولی   (GFR) و جریان خون کلیوی  (RBF) نقش محافظتی در برابر سمیت کلیوی ناشی از CP دارد(14)به نظر می رسد که  مهار مسیرهای وازوپرسور RAS  در  کلیه پس از CP در موش های صحرایی نر نقش محافظتی دارد(15) بنابراین، برای درک بهتر و شفاف کردن نقش سیستم رنین انژیوتنسین در سمیت کلیوی ناشی از سیس پلاتین، مطالعه حاضر با هدف  بررسی نقش سیستم رنین-آنژیوتانسین در مدل سمیت کلیوی ناشی از سیس پلاتین انجام خواهد شد. http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2492-fa.pdf 2024-08-31 0 0 سیس پلاتین سمیت کلیوی رنین انژیوتنسین http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2492-en.pdf 2024-08-31 0 0 Maryam Maleki maryammaleki777@yahoo.com 1 Department of Physiology, School of Medicine, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1342-553X maryam kheiry m.kheiry@yahoo.com 2 Non-Communicable Diseases Research Center Ilam University of Medical sciences AUTHOR Aryan vakilian vakilianaryan@gmail.com 3 ilam university of medical science AUTHOR sina mohamadi sinamohamadm@gmail.com 4 ilam university of medical science AUTHOR fatemeh shokri fatemeh.shokri515@gmail.com 5 ilam university of medical science AUTHOR

OTHERS_CITABLE سالمندی یک گذر و حاصل جابه جایی طبیعی حول محور زمان و بخش تفکیک ناپذیر زندگی برای کسانی که عمر طبیعی دارند، می باشد. تعریف صحیح سالمندی بسیار مشکل است اما آمارهای جمعیت شناختی دوره ورود به سالمندی را آغاز سنین 60 تا 65 سالگی می دانند که طی آن یکسری تغییرات زیستی در افراد شروع و عملکردهای اجتماعی، فیزیکی و روانی آن‌ها را تحت تأثیر قرار می دهد. هم اکنون در سراسر جهان 120 میلیون فرد 80 ساله یا بیشتر زندگی می کنند که تا سال 2050 نسبت افراد سالمند بالای 60 سال، دو برابر و از 12 درصد به 22 درصد (2میلیارد نفر) افزایش خواهد یافت. کشور ایران با توجه ‌به شاخص های آماری درحال گذر از جوانی به بزرگسالی و در سال های آینده به سمت سالمندی می باشد  و پیش بینی می شود که در سال 1403 به 5/10 درصد و تا سال 1430 به 9/27 درصد جمعیت کل کشور سالمند خواهند بود.    از جمله تغییرات شایع مرتبط با افزایش سن می توان به بروز بیشتر بیماری های مرتبط با سالمندی مانند فشار خون و دیابت، تنش مالی، ایجاد بار مراقبتی بر اطرافیان، تنیدگی عاطفی، اختلالات خلقی، اضطراب و عدم رضایت از خود و تغییر در کیفیت زندگی در مقایسه با دهه های گذشته از عمر را  برشمرد. تغییرات جسمانی در این سنین به عنوان نخستین قسمت از این فرآیند خود را نشان می دهند. طبق مطالعات صورت گرفته در حوزه دانش سالمندی، مهمترین تغییرات جسمانی قابل مشاهده از این دوره از زندگی شامل کاهش وزن غیر ارادی، خستگی، کاهش سرعت قدم زدن، ضعف عضلانی و عدم تحرک کافی می باشند. مجموعه ی این علائم تحت عنوان فنوتیپ سستی شناخته می شوند. این عبارت به معنای وجود حداقل دو مورد از تغییرات جسمانی ذکر شده همراه با یک بیماری زمینه ای در فرد سالمند اطلاق می شود. وجود فنوتیپ سستی باعث افزایش آسیب پذیری در فرد سالمند، بالا رفتن میزان وابستگی به افراد دیگر، کاهش استقلال آنان در انجام فعالیت های روزانه می گردد. از دیگر عوارض منفی فنوتیپ سستی می توان به ناتوانی، وابستگی، افزایش مرگ و میر، انزواطلبی اجتماعی، بستری شدن مکرر و طولانی مدت، خطر سقوط و شکستگی، محدودیت در عملکرد بدنی و افزایش ایجاد اختلالات روانی اشاره نمود    شیوع اختلالات روانی در افراد 65 ساله و بالاتر، 15 تا 25 درصد در سراسر جهان می باشد که می تواند با علائمی مانند: اضطراب، احساس انزوا، دگرگونی در عادات خواب شبانه و کاهش حافظه خود را نشان دهد. متداول بودن اختلالات خلقی و اضطرابی در افراد مسن، باعث افزایش آسیب های روانی، اضطراب و سوء رفتار های سالمندی می گردد. با گسترش اضطراب در سالمند، وی کمتر در اجتماعات حضور پیدا می کند، افسردگی را با شدت بیشتری تجربه می کند و مراقبت های فردی از خود را با کیفیت کمتری پیگیری و اجرا می نماید. لذا مطالعه کنونی با هدف کلی تعیین ارتباط بین فنوتیپ سستی و اضطراب ویژه در سالمندان بستری در بیمارستان های آموزشی شهر ایلام در سال 1403انجام خواهد شد.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2616-fa.pdf 2024-08-31 0 0 فنوتیپ سستی اضطراب ویژه سالمندی سالمند http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2616-en.pdf 2024-08-31 0 0 Alireza Vasiee rezawest10@gmail.com 1 Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran AUTHOR Masoumeh Otaghi masoome.otaghi@gmail.com 2 Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-4199-4967

OTHERS_CITABLE افزایش قند خون برای اولین بار در طی دوران بارداری دیابت بارداری می¬باشد که در زنان باردار بدون سابقه دیابت ظاهر می‌شود.این بیماری برای مادر و جنین هر دو می­تواند عواقبی به همراه داشته باشد. بررسی میزان شیوع دیابت بارداری در ایران در سال­های اخیر نشان داده است که در مجموع 88/5 % از زنان باردار مبتلا به دیابت حاملگی می­باشد. اگر چه شیوع دیابت بارداری در ایران نسبتاً بالا نیست، ولی با توجه به این ­که سیر صعودی دارد، باید اقدامات پیشگیرانه لازم در سراسر کشور به عمل آید (1-3). زنان مبتلا به دیابت حاملگی در معرض بیماری دیابت نوع 2 قرار دارند. شیوع دیابت حاملگی در میان جوامعی که شیوع دیابت نوع 2 بالایی دارند بیشتر است هر چند خطر و زمان بروز این بیماری متغییر است (4). شیوع واقعی دیابت جای بحث و بررسی فراوان دارد که به منطقه و طبیعت جمعیت مورد بررسی، تفاوت در روش­های جمع­آوری اطلاعات و معیارهای تشخیصی مورد استفاده بستگی دارد (5). زنان باردار بعد از دو بار آزمایش خون سیاهرگی ناشتا، در صورتی­که میزان گلوکز موجود در خون بالاتر از ۱۲۶ میلی‌گرم در دسی لیتر باشد، مبتلا به دیابت حاملگی هستند که می‌بایست تحت مراقبت قرار بگیرندکه در صورت عدم کنترل آن می­تواند منجر به بروز مشکلات کاملاً جدی برای مادر و جنین‌شود. این بیماری معمولاً بین هفته‌های ۲۴ و ۲۸ بارداری ظاهر می‌شود.تشخیص زود هنگام دیابت حاملگی می­تواند به جلوگیری از بروز عوارض مادری وجنینی از قبیل پره اکلامپسی، ناهنجاری­های مادری جنینی، ماکروزومی جنینی و مرگ جنینی کمک نماید. عواملی مثل ورزش،رژیم غذایی و دارو درمانی می­توانند در تنظیم قند خون نقش مثبتی داشته باشند. اگر چه دیابت حاملگی بعداز زایمان برطرف می­شود ولی خطر ابتلا به دیابت را تا حدود زیادی افزایش می­دهد. مطالعات نشان داده است که دیابت حاملگی به طور معمول با مقاومت به انسولین همراه می­باشد. امروزه برای شناسایی دیابت، بیومارکرهای متعددی مورد بررسی قرار گرفته است. از جمله این بیومارکرها می­توان به microRNA­های موجود در خون اشاره کرد که به­عنوان نشانگر­های بالقوه زیستی در نظر گرفته شده­اند. مطالعات اخیر نشان داده است کهmicroRNA­ها به طور فراوانی و پایدار در سرم وجود دارد و به طور بالقوه مربوط به بیماری خاص هستند، استفاده از microRNA­های سـرم به­عنوان بیومارکرهای ارزیابی و بهینه سازی بیشتر ارجح هستند (6). MicroRNA­های زیـادی در ارتباط بـا دیابت حاملگی شنـاسایی شده­اند که مـی­تـوان بهmiR-29a, miR-222, ,miR-132 و غیره اشاره کرد (6). miR-26a از جمله microRNA­هایی که اخیرا به علت تاثیر در مقاومت به انسولین مورد توجه قرار گرفته است (7). با توجه به عوارضی که دیابت برای جنین و مادر باردار می‌تواند داشته باشد و با توجه به این­که علت دقیق دیابت بارداری مشخص نیست، ولی وجود برخی از سر نخ‌ها، در تشخیص زودرس این بیماری می­تواند در پیشگیری و کنترل دیابت در طی دوران بارداری مؤثر باشد استفاده از microRNA­های خونی از جمله miR-26a می­تواند گزینه مناسبی برای ارزیابی دیابت حاملگی در اوایل بروز دیابت  و تشخیص زودهنگام دیابت حاملگی باشد.   http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2783-fa.pdf 2025-01-16 0 0 دیابت حاملگی miR-26a http://newresearch.medilam.ac.ir/article-1-2783-en.pdf 2025-01-16 0 0 Hori Ghanei Alvar ghaneihuri@yahoo.com 1 Biotechnology and Medicinal Plants Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4536-6041 Saeed kakaee Saeedkakaee05@gmail.com 2 Iran University of Medical Sciences AUTHOR