Journal title

fa بررسی شیوع دیابت نوع 2 در مبتلایان به سل ریوی و عوامل مرتبط با آن در استان مازندران بین سال های 1392 تا 1396 . prevalence of type 2 diabetes and associated factors among patients with pulmonary tuberculosis in Mazandaran provience during 2013-2017. علوم بهداشتی مقطعی (Cross sectional) Cross sectional   بیماری سل بزرگترین علت مرگ ناشی از بیماریهای عفونی تک عاملی (حتی بیشتر از ایدز، مالاریا،سرخک) در جهان است(1, 2). تقریبایک سوم جمعیت جهان با مایکوباکتریوم توبرکلوزیس آلوده شده اند وحدود 10% از آنها در معرض خطر ابتلا به بیماری فعال در طول زندگی خود هستند(3).در سال 2015به میزان 8/1میلیون نفر در اثر بیماری سل جان خود را از دست داده اند(4). عامل سل مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است ، سل در85% موارد به شکل ریوی ودر 15% موارد به شکل خارج ریوی تظاهر می کند (5-8).علائم سل عبارتند از:سرفه های مزمن،تعریق شبانه،خلط خونی  وکاهش وزن که در مطالعات متعددی مورد بررسی قرار گرفته اند. .ورود این باکتری به بدن عموما در دوران کودکی اتفاق می افتد .در سالهای بعد از آن هر عامل منجر به نقص ایمنی سلولی ، باعث فعال شدن عفونت نهفته و ایجاد بیماری می شود.از این عوامل می توان سوء تغذیه،ابتلا به سرطان ها،عفونت باHIV و انواع بیماریهای متابولیسمی تضعیف کننده دستگاه ایمنی را نام برد(5, 7, 9). دیابت نوع 2 یک اختلال متابولیکی است که با سطوح بالای قند خون مشخص می شود که می تواند به اعصاب آسیب برساند (10).دیابت همیشه در بررسی های مختلف به عنوان یکی از مهم ترین عوامل عود سل ریوی مطرح شده است(9).دیابت کنترل نشده با تضعیف سیستم ایمنی موجب تکثیر باسیل سل وایجاد بیماری میشود(11).دیابت به عنوان یکی از ریسک فاکتورهای شناخته شده در بروز سل فعال و خطر جدی در فعال کردن سل نهفته می باشد .به نظر می رسد همزمانی ابتلا به دیابت وسل منجر به نتایج منفی در روند درمان بیماران مسلول دیابتیک نسبت به درمان بیماران مسلول غیر دیابتیک می شود.شیوع دیابت در بیماران مبتلا به سل از 9/1% تا 49% گزارش شده است(12). شیوع سل در آسیای میانه در سال 2010 حدود 2/15 میلیون نفر برآورد شده که این میزان در سال 2030به سه برابر افزایش خواهد یافت(8).از طرفی با افزایش 250 میلیونی دیابت ملیتوس در جهان وپیش بینی 2 برابر شدن آن در 20 سال آینده وبا توجه به ارتباط دو بیماری سازمان بهداشت را در کنترل سل دچار نگرانی و بد گمانی نموده است(6). هم ابتلایی سل ریوی و دیابت نوع 2 یک تهدید سلامت جهانی محسوب میشود وارتباط بین دیابت وسل ونقش هم افزایی آنها در ایجاد بیماری های انسانی برای قرن ها شناخته شده است  (13).در ایران میزان شیوع دیابت نوع2 در مردان84/9 و در زنان 68/10 درصد برآورد شده است(14) .میزان شیوع سل در سال 2010 به میزان 17 مورد در هر 100000نفر جمعیت عمومی بود(15).سل مقاوم به درمان در بیماران دیابتی بر اساس مطالعات مختلف نسبت به افراد غیر دیابتی بیشتر است(16). افزایش حساسیت به سل در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 به چندین عامل وابسته است، از جمله اثرات مستقیم مربوط به هیپرگلیسمی و مقاومت به انسولین و اثرات غیرمستقیم مربوط به عملکرد ماکروفاژها و لنفوسیت هاست(17).همه گیری دیابت موجب ایجاد چالش های مهمی برای کنترل بیماری سل میشود(18).مطالعات انجام شده شیوع دیابت را در بیماران مبتلا به سل متفاوت گزارش کرده اند ،در مطالعه ای که Bridsonو همکاران در سال 2015 دراسترالیا انجام داده اند شیوع دیابت در بیماران مسلول 23درصد بود(19).همچنین در مطالعه ای که توسط Kelly E Dooley و همکاران در سال 2009 انجام شده بود وجود ارتباط قوی بین سل و دیابت را تایید می کند(13).شیوع دیابت در بیماران سلی درایران 23-17درصدگزارش شده است(1, 20).        با توجه به  جستجویی که در پایگاههای اطلاعاتی انجام شد به این نتیجه دست یافتیم که تحقیقی با عنوان شیوع دیابت در بیماران سل ریوی در استان مازندران  انجام نشده است  و پژوهشگر بر آن شد مطالعه ای با هدف تعیین شیوع بیماری دیابت نوع 2 در بیماران سل ریوی دارای پرونده در مراکز بهداشتی درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مازندران و بابل از سال 1392تا 1396 انجام دهد.   دیابت نوع دو, سل ریوی, شیوع, مازندران, ایران 0 0 http://newresearch.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4383-1&slc_lang=fa&sid=1 Khairollah Asadolahi خیرالله اسدالهی masoud_1241@yahoo.co.uk 4500975772 100319475328460087461 No Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Kourosh Sayehmiri کورش سایه میری sayehmiri-k@medilam.ac.ir 4500980369 100319475328460087462 No Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران javad habibzadekashi جواد حبیب زاده کاشی javad.habibizade12@gmail.com 5689597589 100319475328460087463 Yes Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران