Journal title

fa بررسی تاثیر آموزش بر خود کارامدی و پیامد های مرتبط با دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع یک: مدل مراقبتی پیگیر مبتنی بر سرویس پیام رسان انلاین Effect of education on self-efficacy and diabetes-related outcomes in patients with type 1 diabetes: A follow-up care model based on online messaging service عمومي General سایر...... دیابت ملیتوس گروهی از بیماری های متابولیکی است که با افزایش سطح قند خون به علت نقص در ترشح انسولین یا نقص در عملکرد آن ویا هردو مشخص می شود.(<a href="#_ENREF_1" style="color:#0563c1; text-decoration:underline" title="Hamdy, 2013 #1">1</a>) شیوع بیماری دیابت در جهان در حال افزایش میباشد، بطوریکه تخمین زده شده است که شیوع این بیماری از ۳/۹ درصد (۴۶۳ میلیون نفر) در سال ۲۰۱۹ به ۲/۱۰ درصد (۵۷۸ میلیون نفر) در سال ۲۰۳۰ و ۹/۱۰ درصد (۷۰۰ میلیون نفر) تا سال ۲۰۴۵ خواهد رسید.در کشور ایران، حدود ۵/۴ میلیون نفر در سال ۱۳۹۰ به این بیماری مبتلا بودند که تخمین زده میشود تا سال ۱۴۰۹ این رقم به ۲/۹ میلیون نفر خواهد رسید که از این تعداد ۴/۱۱ درصد دیابت نوع یک و ۵/۸۵ درصد دیابت نوع دو و ۳/۱ درصد مربوط به سایر موارد بوده است.(<a href="#_ENREF_2" style="color:#0563c1; text-decoration:underline" title="Esteghamati, 2017 #4">2</a>)<ins cite="mailto:preg4i4c" datetime="2022-06-07T19:56"> </ins> دیابت یکی از علل عمده ناتوانیها مثل کوری، نارسایی کلیه، ترومبوز عروق کرونر و غیره به شمار میرود ،که به دلیل عوارض متعدد به هزینه زیادی جهت مراقبت و مدیریت نیاز دارند .بیماران مبتلا به دیابت نوع یک نیاز به مدیریت مادام العمر دارند تا بتوانند سطح قند خون را در محدودهی مجاز نگه دارند. (<a href="#_ENREF_3" style="color:#0563c1; text-decoration:underline" title="Kähm, 2018 #5">3</a>) خودکـارآمـد ی به عنوان یک متغیر روانی- اجتماعی در حوزه دیابت نیز به عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر بهبود انواع پیامدهای این بیماری تأثیرگذار مطرح میباشد(<a href="#_ENREF_4" style="color:#0563c1; text-decoration:underline" title="Navidian, 2010 #16">4</a>) .بیماران مبتلا به دیابت که دارای خودکارآمدی شـخصی در سطح ی بالاتر هستند، پشتکار بیشــتری دارند، بیشــتر موفق میشــوند و ترس کمتری را تجربه میکننـد (<a href="#_ENREF_5" style="color:#0563c1; text-decoration:underline" title="Meyer, 2012 #17">5</a>)<ins cite="mailto:preg4i4c" datetime="2022-06-07T19:56"> </ins>خودکـارآمدی به معنای باور و اطمینان فرد به توانمندی خود در انجام رفتارهای مراقبت از خود در شــرایط خاص اســت(<a href="#_ENREF_6" style="color:#0563c1; text-decoration:underline" title="Royani, 2013 #13">6</a>). در بیماران مزمن که مجبور به انجام اعمالی چون مصرف دارو، فعالیت ورزشی منظم و روزانه میباشند، خودکارآمدی بر عملکردشـان مؤثر اسـت و احسـاس خودکارآمدی قوی با بهبود خود نظم دهی و خودکنترلی در رژیم مربوط به دیابت ارتباط دارد. باورهای خودکارآمدی پایبندی به آزمایشهای بالینی دیابت، رژیم غذایی و ورزش را پیش بینی مینماید(<a href="#_ENREF_7" style="color:#0563c1; text-decoration:underline" title="Davis, 2001 #15">7</a>). روش کار :  در این مطالعه ی نیمه تجربی ، جامعه ی مورد پژوهش بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 بستری شده در بخش داخلی داخلی مردان و زنان بیمارستان مصطفی خمینی شهر ایلام میباشد . که 96 نفر از این افراد به صورت در دسترس به 2 گروه مداخله (48نفر )و کنترل (48نفر )تقسیم خواهند شد . روش تخصیص افراد به گروه کنترل و مداخله به این صورت خواهد بود که با پرتاب سکه  جهت تخصیص به یکی از گروه های مداخله و کنترل به صورت تصادفی انجام خواهد شد . احتمال آمدن شیر را به عنوان گروه کنترل و احتمال امدن خط را به عنوان گروه مداخله در نظر خواهیم گرفت و ورود به هر دو گروه تا تکمیل شدن ظرفیت 48 نفری هر گروه ادامه خواهد داشت . در اولین روز بستری بیمار در بخش داخلی برای فرد بیمار و همراهان وی از ابعاد ، علت ، مزایا و مدت زمان اموزش مبتنی بر سرویس پیام رسان انلاین توضیحاتی توسط پژوهشگر ارئه میشود تا فرد بیمار نسیت به موضوع و هدف پژوهش اگاهی لازم را کسب کند و در صورت رضایت جهت شرکت در پژوهش ، رضایت نامه اگاهانه از وی اخذ شود . و فرد با معیار های ورود جهت ورود به پژوهش مورد ارزیابی قرار گیرد . پس از کسب معیار های ورود به پژوهش که شامل 1-تایید دیابت نوع 1 توسط پزشک متخصص 2-محدوده ی سنی 65-18 سال 3- تمایل به شرکت در پژوهش4- عدم ابتلا به سایر بیماری های مزمن روانی و جسمی برحسب بیان فرد 5- سواد خواندن و نوشتن 6- داشتن تلفن همراه و نرم افزار های پیام رسان انلاین خواهد بود . فرم پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک ، پرسشنامه خود کارامدی عمومی شرر ، پرسشنامه تبعیت از درمان مدانلو ، پرسشنامه ی خود مراقبتی توبرت و پرسش تعداد دفعات بروز هایپوگلایسمی توسط پژوهشگر یا خود بیمار تکمیل میشود و بیمار با توجه به پرتاب سکه  در گروه کنترل یا مداخله قرار خواهد گرفت . مدت زمان اموزش مبتنی بر سرویس پیام رسان انلاین (شامل پیام رسان های واتساپ ، تلگرام ، سروش ) 3 ماه (12 هفته ) میباشد . که در هفته 3 مرتبه (به صورت یک روز در میان ) اموزش های مربوط به دیابت نوع 1 به صورت متن ، فیلم و کلیپ برای بیماران ارسال خواهد شد . معیار های خروج از مطالعه هم شامل فوت و عدم تمایل بیمار به ادامه ی همکاری در پژوهش و بستری مجدد در طول مطالعه به دلیل عوارض دیابت خواهد بود . زمان و نحوه ی تکمیل پرسشنامه های خود کارامدی عمومی شرر ، تبعیت از درمان مدانلو ، خود مراقبتی توبرت و پرسش تعداد دفعات بروز هایپوگلایسمی قبل از مطالعه ، یک ماه و نیم و سه ماه بعد اموزش مجازی  به صورت تلفنی یا حضوری صورت خواهد گرفت. و داده های هر فرد از ابتدای مداخله تا انتهای مداخله در نرم افزار spss  جهت انالیز و ثیت وارد واز  ازمون های آنالیز کواریانس، آزمون T-test  زوجی و مستقل، ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن و مدل های رگرسیونی استفاده خواهد شد . پیام رسان انلاین,خودکارآمدی,دیابت نوع یک , خودمراقبتی , تبعیت از درمان 0 0 http://newresearch.medilam.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3617-1&slc_lang=fa&sid=1 Sanaz Azami ساناز اعظمی aazamisanaz@gmail.com 0081661282 100319475328460086119 Yes Department of Medical Education, Educational Development Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran گروه آموزشی آموزش پزشکی، دانشکده مرکز توسعه آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران afsane raeisifar افسانه ریسی فر a.raisifar@gmail.com 4549889926 100319475328460086120 No Kourosh Sayehmiri کورش سایه میری sayehmiri-k@medilam.ac.ir 4500980369 100319475328460086121 No Psychosocial Injuries Research Center, Ilam University of Medical sciences, Ilam, Iran مرکز تحقیقات آسیب‌های روانی و اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران mohammadamir sadeghi محمد امیر صادقی mamirsadeghi96@gmail.com 4490360266 100319475328460086122 No